Thứ Tư, 15 tháng 3, 2017

Nhà thơ QUÁCH TẤN viết về bài thơ "QUA ĐÈO NGANG" của Bà Huyện Thanh Quan





Nhà thơ QUÁCH TẤN viết về bài thơ
      "QUA ĐÈO NGANG"  của Bà Huyện Thanh Quan
                           
                                            Nhà thơ  Nguyễn Khôi giới thiệu
 
  Nhà thơ Quách Tấn (1010-1992), quê thôn Trường Định, huyện Bình Khê (nay là xã Bình Hòa, huyện Tây Sơn) tỉnh Bình Định. Cụ là Nhà thơ nổi tiếng trong phong trào "Thơ mới" , đồng thời là một Nhà văn chuyên khảo về Thơ vào loại hàng đầu ở nước ta ...về "Thơ toàn bích" , theo Quách Tấn thì đó là Thơ được liệt vào Ưu đẳng Thượng hạng phải là những bài thơ hình thức cũng như nội dung, không ai bắt bẻ được, là những bài thơ hay tuyệt đỉnh , tức là hoàn hảo như thơ KHÓC CHỒNG của Hồ Xuân Hương  (Trăm năm ông phủ Vĩnh Tường ơi...trong đó 2 câu "cặp luận" mà nhiều sách chép khác nhau :
          Nắm xương dưới ván chau mày khóc
          Hòn máu trên tay mỉm miệng cười
         ( cán cân tạo hóa rơi đâu mất ?
          Miệng túi càn khôn thắt lại rồi ).
 Với Phạm Thái (1777-1813) là bài "Đề Nghĩa Lư" với những câu kiệt xuất như :
          - Cỏ biếc chẳng treo hồn Sở trướng
            Trúc vàng thà điểm giọt Ngu cung.
          - Dệt gấm Thanh Nê câu nhất tiếu
            Thêu nền Thúy Ái chữ tam tùng.
  Với Bà huyện Thanh Quan (khoảng 1821)thì  bài "Thăng long thành hoài cổ " là hay tuyệt đỉnh nhưng chưa hẳn toàn bích :     
             Tạo hóa gây chi cuộc hí trường,
             Đến nay thấm thoát mấy tinh sương.
             Lối xưa xe ngựa hồn thu thảo,
             Nền cũ lâu đài bóng tịch dương.
             Đá vẫn (dẫu) trơ (bền / sờn)) gan cùng tuế nguyệt,
             Nước còn cau mặt với tang thương.
             Ngàn năm gương cũ soi kim cổ,
             Cảnh đấy, người đây luống đoạn trường.
 Theo Quách Tấn thì bài thơ chưa hoàn toàn là viên "khuê bích vô hà" vì có tì vết, một tí thôi ở nơi cặp trạng :

Thứ Ba, 14 tháng 3, 2017

12 bài thơ TÌNH HOÀI





CHÙM TÌNH HOÀI
                                Trần Trung.

1/NGÕ VẮNG.
Trưa đủng đỉnh...
            Chợt ngưng vệt nắng
Gà gáy đâu-Ngỡ tự xửa xưa
Hình như tà tím
                      Trôi ngang ngõ?
Thoảng gió hương đưa...
                       Khách ngẫn ngờ.

2/ĐỢI MÙA SAU.
Nắng còn đây.Gió cũng còn đây...
Dịu dàng, mơn man
                         Trong ngày cuối?
Rồi,
    Thu lướt đi trong tiếc nuối...
Đất trời giăng lệ
                      Đợi
                          Mùa sau.

3/HOA SỮA.
Ngậy nồng hương sữa-gió đưa,
Hà Thành
           Phố vắng
                     Đêm xưa
                               Nhớ về.
Thu cạn ngày...Thoáng se se
Nhớ sao hương tóc
                        Lời thề
                               Gió bay...


4/NẮNG CUỐI THU
Nắng trưa la lả trên đầu

Thứ Hai, 13 tháng 3, 2017

BÌNH YÊN CÔN ĐẢO




BÌNH YÊN CÔN ĐẢO
(Tản văn)
Nguyễn Thị Lan

Côn Đảo nổi tiếng với hệ thống nhà tù Côn Đảo khắc nghiệt bạo tàn. Trong suốt 113 năm thống trị (1862 - 1975), thực dân Pháp và đế quốc Mỹ đã giam cầm, đầy đọa hàng chục vạn chiến sĩ cách mạng và những người yêu nước thuộc nhiều thế hệ. Chúng biến hòn đảo xinh đẹp này thành “địa ngục trần gian”. Nơi đây, đầy rẫy những ác ôn và quỷ dữ, mỗi giây mỗi phút mạng người tù bị treo bằng sợi tóc mong manh. Đây là nơi yên nghỉ của hơn 2 vạn chiến sĩ cách mạng và đồng bào yêu nước Việt Nam.




Hơn 40 năm sau ngày Côn Đảo hoàn toàn giải phóng (1/5/1975), chúng tôi đã đến hòn đảo này và đã gặp một Côn Đảo khác – một Côn Đảo bình yên….

1. Một ngày đầu Đông, từ quê nhà vượt qua ngót 2000 km, chúng tôi đến thăm Côn Đảo.
Khi chiếc máy bay nhỏ của hàng hàng không VietnamAirlines từ từ hạ độ cao, nhìn qua cửa sổ, Côn Đảo hiện dần trước mắt chúng tôi. Giữa biển khơi mênh mông với muôn ngàn đợt sóng nhấp nhô, phía dưới kia một vệt xanh đậm nổi lên. Vệt xanh đậm càng rõ, càng to dần. Rồi những đỉnh núi cao sừng sững, những vệt rừng xanh thẳm mượt mà lan ra tận chân sóng trắng phau, những con đường trải nhựa uốn mình lượn quanh. Côn Đảo mênh mông giữa nước và trời, báu vật của Tổ Quốc ta đó. Mỗi chúng tôi vỡ òa trong niềm xúc động.
Sân bay nhỏ, đường băng hạn chế nên máy bay hạ cánh rất sát mặt biển. Cảm giác bạn như thể được ngồi trên một chiếc du thuyền lướt qua ngọn sóng vậy. Đó là một trải nghiệm thú vị. Bước xuống máy bay là một không gian đầy nắng, gió và vắng vẻ. Lần đầu tiên trong đời tôi đặt chân lên Côn Đảo – mảnh đất bi hùng.

Chủ Nhật, 12 tháng 3, 2017

Tiến sĩ Nguyễn Văn Đường viết về sách "Từ Kim Vân Kiều đến Truyện Kiều" ( tiếp theo và hết))



 Tiến sĩ Nguyễn Văn Đường viết về sách "Từ Kim Vân Kiều đến Truyện Kiều" (tiếp theo và hết)

4. Phần 3, tác giả so sánh 11 nhân vật, cả nhân vật trung tâm (Thúy Kiều) cả nhân vật chính (Từ Hải, Thúc Sinh, Kim Trọng) cả nhân vật phụ (Mã Giám Sinh, Sở Khanh, Hoạn Thư, Hồ Tôn Hiến, Thúy Vân), thậm chí nhân vật rất phụ như Kế thị (Hoạn Bà, mẹ Hoạn Thư); nhưng lại rất tiếc, không thấy tác giả đả động đến nhân vật Lưu Đạm Tiên?! Tôi có đem thắc mắc này trao đổi trực tiếp với Vũ quân. Ông cho rằng Đạm chỉ là một hồn ma, một cái bóng mù mờ, không phải là một nhân vật thực sự nên không nằm trong tầm ngắm của mình. Trong bài này, tôi chưa có điều kiện để trình bày cặn kẽ ý kiến riêng của mình, nhưng vẫn cho rằng, tuy chỉ là bóng ma thấp thoáng xuất hiện 2, 3 lần trong TK, nhưng Đạm Tiên vẫn là một nhân vật phụ rất quan trọng, không thể thiếu trong cả KVK và TK. Bóng ma này tượng trưng cho số mệnh, định mệnh đã an bài, báo trước tương lai thê thảm cuộc đời Kiều, phủ lên đời nàng một đám mây đen u ám mà Kiều từ buổi thanh nữ đôi tám đến lúc nhảy xuống sông Tiền Đường tự kết liễu cuộc đời sắc tài mệnh bạc đã không sao vùng thoát ra được! Tôi muốn biết so với nàng Lưu Đạm Tiên trong KVK, nàng Đạm Tiên, dưới ngòi bút thơ của thiên tài ND đã được hoán cốt đổi hồn ra sao?!...

          Còn lại, với hầu hết các nhân vật khác, ở những mức độ khác nhau, thủy chung đều được nhà nghiên cứu soi chiếu, đối sánh, phân giải khá kỹ lưỡng, thấu lý, đạt tình. Người khảo cứu hậu sinh ở đây đã không ngần ngại sử dụng, trích dẫn kết quả nghiên cứu của bậc tiền bối nổi tiếng từ lâu (Hoài Thanh với bài khảo cứu so sánh văn học tài hoa, sâu sắc: Một phương diện của thiên tài Nguyễn Du: Từ Hải (1943). Tuy vậy, nhà nghiên cứu phê bình văn học hôm nay, thừa kế và tiếp tục công việc của những người đi trước, chỉ trong một đoạn Kiều - Từ gặp gỡ, đã chỉ ra được 5 điểm khác nhau mới mà Hoài Thanh năm nào chưa để ý (tr. 124 – 127). Và cũng chỉ so sánh nội trong một đoạn ấy thôi. Nếu nhà nghiên cứu theo dõi tiếp những đoạn sau: đoạn giằng xé nội tâm giữa Kiều – Từ, khi Hồ Tôn Hiến thuyết hàng, đoạn Kiều thuyết Từ, đoạn Từ đấu tranh vật vã nội tâm rồi mới quyết định ra hàng, đoạn Kiều trong đau đớn, hối hận cùng cực, vẫn đàng hoàng ca ngợi Từ Hải trước mặt Hồ Tôn Hiến… nghĩa là so sánh đầy đủ, toàn diện hơn, chắc sẽ còn tìm thấy nhiều điều thú vị khác thể hiện thiên tài Nguyễn Du qua nhân vật Từ Hải – giấc mơ biển cả (Đỗ Đức Hiểu).

          So sánh nhân vật Thúy Kiều của ND với KVK của TTTT là bài khảo cứu so sánh triệt để, kỹ lưỡng, công phu và tương đối toàn diện. Phân giải, đánh giá những chi tiết Nguyễn Du thêm vào cảnh Kiều quyết chịu gia hình mà không chịu về lầu xanh, không một lần xưng con, gọi má với mụ Tú Bà, đã thể hiện bản lĩnh và tính cách cứng cỏi của Thúy Kiều, điều không thấy ở KVK. Đó là đóng góp của nhà nghiên cứu. Kết luận của Vũ Nho, theo tôi, là thỏa đáng, thuyết phục:

          Nàng Kiều của ND chẳng những đẹp hơn, tài hơn mà còn là người tế nhị, vị tha mà cư xử có tình nghĩa hơn. Nàng là chị em với  Vương Thúy Kiều của TTTT, nhưng nàng đã khác xa người chị của mình. Sự khác biệt ấy có được chính là nhờ thiên tài Nguyễn Du, nhờ tấm lòng nhân đạo vô cùng mênh mông, sâu sắc của nhà thơ. (tr. 144).

          Nhưng ở đây, tôi muốn có đôi điều trao đổi cùng tác giả.

NHỚ ẨM THỰC NGA






NHỚ ẨM THỰC NGA
                     Nguyễn Khôi


Mockba đang "Liên hoan ẩm thực Việt nam"

làm mình nhớ món Nga : Xa lát

Giữa băng tuyết xếp hàng "bia" quên rét

Khoái gì hơn uống Kvat hè sang...
                      *

Đi chợ Nông Trang xơi thịt Cừu nướng

Nồng nặc Vodka tự thưởng đêm đông

Trứng cá Hồi, cá khô nặc mùi đặc sản
Muối + bánh mì đón bạn đến thăm...
                       *

Ôi nước Nga mênh mông vĩ đại

Như tâm hồn Nga trong sáng thủy chung

Tấm lòng bao dung qua bao "chiến bại " (1)

Bánh mì Nga đượm hương sắc Hoa Hồng (2)
----

(1) đọc Pha đê ép "Chiến bại"

(2) CNXH đem đến "Bánh mì và Hoa hồng"...

  Hà Nội , rằm tháng giêng Đinh Dậu- 2017

           Ngày Hội Thơ Việt Nam

https://ssl.gstatic.com/ui/v1/icons/mail/images/cleardot.gif


                       Nhà thơ Nguyễn Khôi

Thứ Bảy, 11 tháng 3, 2017

Tiến sĩ Nguyễn Văn Đường viết về sách "Từ Kim Vân Kiều đến Truyện Kiều"



Tiến sĩ Nguyễn Văn Đường viết về sách "Từ Kim Vân Kiều đến Truyện Kiều"

TS Nguyễn Văn Đường ( Đường Văn) đã đọc và viết một bài công phu và dài về cuốn "Từ Kim Vân Kiều đến Truyện Kiều - so sánh và bình luận". Trang vunhonb đã giới thiệu bài viết rút gọn 2000 từ đăng trên Văn Nghệ Công An. Nay xin công bố toàn  văn bài viết để những bạn quan tâm có thể xem và trao đổi. 



MỘT CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU SO SÁNH VĂN HỌC

CÓ GIÁ TRỊ



(7 cảm luận khi đọc chuyên luận: Từ Kim Vân Kiều đến Truyện Kiều

(So sánh& Bình luận của PGS.TS Vũ Nho; NXB Hội Nhà văn, 2016)



ĐƯỜNG VĂN



1. Đó là nhận xét tổng quát và ấn tượng nổi bật của chúng tôi, khi đọc xong cuốn sách mới của PGSTS. Vũ Nho, một công trình nghiên cứu văn học trung đại, Việt Nam, dưới góc độ so sánh. Thực ra, ở nước ta, trong lịch sử nghiên cứu phê bình Nguyễn Du ( ND) và Truyện Kiều(TK) có đối sánh với Kim Vân Kiều ( KVK) của Thanh Tâm Tài Tử (TTTT), tác phẩm của Vũ Nho không phải là công trình mở đầu. Trong phạm vi đọc của chúng tôi, ít nhất cũng đã thấy thấp thoáng mặt này, mặt khác, ở những mức độ nông sâu khác nhau khi so sánh Kim Vân Kiều  (KVK) của Thanh Tâm Tài Tử với Truyện Kiều - (Đoạn Trường tân thanh) của Nguyễn Du. Nếu bài viết công phu và tài hoa, đầy phát hiện của Hoài Thanh: Một phương diện của thiên tài Nguyễn Du: Từ Hải (1943) có thể được xem như phát súng mở đầu vang dội nhưng lẻ loi và mới chỉ khuôn trong phạm vi một hình tượng nhân vật trong Truyện Kiều thì sách Truyện Kiều đối chiếu của Phạm Đan Quế; NXB Hải Phòng (1999) mới chỉ dừng ở mức độ đối chiếu đơn thuần: (so sánh lần lượt toàn bộ 2 văn bản theo trình tự cốt truyện), cứ một trang văn xuôi KVK đặt bên cạnh 1 trang thơ lục bát TK mà thôi! Người biên soạn không hề có  một câu, một dòng phân tích, chỉ rõ hay nhận xét, bình luận nào.

          Công trình nghiên cứu văn học mới của Vũ Nho đã sử dụng triệt để kết quả nghiên cứu, đối chiếu của Phạm Đan Quế như là 1 trong 2 tài liệu tham khảo cơ bản nhất (cùng với văn bản Truyện Kiều hiệu hảo và chú giải của Đào Duy Anh (1984). Các công trình nghiên cứu và khảo đính Truyện Kiều của Trần Trọng Kim, Tản Đà, Nguyễn Bạch Khoa, Bùi Kỷ, Nguyễn Thạch Giang, Hoài Thanh, Lê Văn Hòe, Lê Đình Kỵ, Phan Ngọc, Trần Đình Sử… đều ít nhiều có sử dụng phương pháp so sánh văn học giữa TK và KVK trên các bình diện và cấp độ khác nhau, nhưng đều không phải là phương pháp trọng tâm, chủ yếu và chỉ nhằm mục đích phục vụ cho chủ đích chung của từng công trình ấy.

          Bởi vậy, có thể nói, dưới góc độ và phương pháp so sánh văn học hiện đại nhằm một mục tiêu duy nhất, chứng minh cho một tiền đề xác định từ lâu, nhưng chưa được luận chứng cụ thể, chi tiết và đầy đủ, thì công trình của Vũ Nho, ở Việt Nam, cho đến nay, có lẽ là công trình khảo cứu so sánh khoa học đầu tiên về Truyện Kiều đạt kết quả khả quan, thuyết phục, đáng ghi nhận và tin cậy.

Về đi em





Về đi em
- Thương tặng T.T.Q.T -
.
Về đi em! Về ngắm trăng buông
Câu mái đẩy lèn sâu ký ức
Dựa vai anh ngắm đời rất thực
Cổ tích trầu cau đã hết nhựa rồi.
.
Em cứ về! Ừ! Một lần thôi
Dẫu nắng bên sông không còn chấp chới
Câu lý ngày xưa dẫu thôi diệu vợi
Ta tựa vai nhau nối lại câu hò.
.
Em cứ về! Đừng mải đắn đo
Về một lần thôi nằm nghe sông hát
Về một lần thôi rộn đêm gió mát
Nghe tiếng lòng khủa nước đêm trăng
.
Em cứ về! Ừ! Một đêm trăng...
*.
Hà Nội, đêm 30 tháng 07/2016
ĐẶNG XUÂN XUYẾN

Thứ Sáu, 10 tháng 3, 2017

MỘT CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU SO SÁNH VĂN HỌC CÓ GIÁ TRỊ




MỘT CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU SO SÁNH VĂN HỌC

CÓ GIÁ TRỊ

 Đọc Từ Kim Vân Kiều đến Truyện Kiều

So sánh& Bình luận của Vũ Nho; NXB Hội Nhà văn, 2016

ĐƯỜNG VĂN

          

         Có thể nói, dưới góc độ và phương pháp so sánh văn học hiện đại nhằm một mục tiêu duy nhất, chứng minh cho một tiền đề xác định từ lâu, nhưng chưa được luận chứng cụ thể, chi tiết và đầy đủ, thì công trình của Vũ Nho, ở Việt Nam, cho đến nay, có lẽ là công trình khảo cứu so sánh khoa học đầu tiên về Truyện Kiều đạt kết quả khả quan, thuyết phục, đáng ghi nhận và tin cậy.

Trước hết, về kết cấu, bố cục công trình: vừa chặt chẽ,  mạch lạc, các phần, mục hô ứng, nối tiếp, liên hệ, bổ sung cho nhau cùng nhằm giải quyết một yêu cầu chung như một định đề, một tiên đề đã có sẵn, nhưng hãy còn khá mơ hồ, chưa tường minh bằng chứng lý. Tuy vậy, mỗi phần, mục lại có tính độc lập tương đối, có thể tách ra thành một bài nghiên cứu độc lập, chững chạc (mà thực tế là như vậy).

Mô hình chung của mỗi bài trong các phần 2, 3, 4 được cấu trúc như sau:

                     + Lời dẫn

                     + Đối chiếu trích đoạn văn bản  Kim Vân Kiều (KVK) và  Truyện Kiều (TK)

                     + Liệt kê cụ thể từng điểm, từng chỗ, từng chi tiết, từ ngữ, hình ảnh, nhân vật, sự việc… mà Nguyễn Du đã dụng công làm khác, làm mới, đã sáng tạo trong TK so với KVK

                     + Phân giải, bình luận

         Một mô hình trình bày như thế là thống nhất, xuyên suốt, mạch lạc, logich, chặt chẽ và hiệu quả.           Thống kê sơ bộ, thấy chỉ riêng phần 2: Đối chiếu, so sánh các đoạn (12 bài/mục), tác giả đã phát hiện, đối sánh được tới 111 điều khác biệt về nội dung tư tưởng và hình thức nghệ thuật mà Nguyễn Du đã làm khác, làm mới, đã sáng tạo so với  Thanh Tâm Tài Tử (TTTT). Nếu tính cả phần 3, phần 4 nữa thì tổng cộng số lượng tìm tòi, phát hiện và phân giải của tác giả đã lên tới hơn 300 điều. Quả thật là những con số biết nói, rất đáng ghi nhận công phu, tinh thần say sưa kiếm tìm và hiệu quả của nhà nghiên cứu.

         Nhưng số lượng mới chỉ là một vấn đề. Quan trọng hơn là chất lượng và hiệu quả của sự tìm kiếm, đối sánh ấy ra sao?

T

Thứ Năm, 9 tháng 3, 2017

Hình ảnh mừng sinh nhật PGS TS Nguyễn Ngọc Thiện và mừng 8 tháng Ba

Hình ảnh mừng sinh nhật PGS TS Nguyễn Ngọc Thiện
Mừng 8 tháng Ba cho các thành viên nhóm CHÚNG TÔI YÊU NGHỆ THUẬT

Nhóm trưởng gửi giấy mời  bằng tin nhắn đến các thành viên. PGS TS Đàm Đức Vượng bận . Nhà thơ Ánh Tuyết không thu xếp được công việc. Thanh Ngát có việc gia đình. Chính thức nhóm có 4 thành viên. Thêm anh Nguyễn Đình Bắc, Chủ nhiệm CLB Tháp Bút là khách mời. Phái nam tặng chị em hoa hồng và quà 8 tháng Ba. Anh Thiện có sáng kiến bắn pháo bông cho hoành tráng. Sau đó thành viên nhóm tặng hoa cho anh Thiện. Nhóm chúc mừng bằng bánh sinh nhật. Thủ tục cắt bánh, hát chúc mừng sinh nhật, thổi nến được thực hiện vui vẻ, thân tình. Tất nhiên không thể thiếu rượu vang và tiệc mặn. Ghi lại những hình ảnh của buổi gặp mặt ngày 8 tháng Ba.

                                Kim Bảo và Tâm Dung nhận hoa hồng. Phía sau là Vũ Nho và Đình Bắc

                                                    Anh Thiện nổ pháo hoa

                                                  Tặng quà cho chị em