CÓ CHĂNG NHỮNG NHẦM LẪN TRONG DỊCH THUẬT?
Có lần PT đã bàn về chuyện không hề có cây THÙY DƯƠNG ở bên Nga, nên việc dich lời bài hát "Cây thùy dương" là không chuẩn. Đó thực ra là cây Thanh lương trà (рябина).
Có một loài chim bị dịch nhầm khá phổ biến trong văn học dịch Việt Nam, chính là CHIM HỌA MI.
Chúng ta biết có loài Chim oanh (Luscinia megarhynchos), nhất là loại Oanh cổ đỏ được ca ngợi là loài chim hót hay nhất. Chim Oanh có thân hình bé nhỏ, thuộc bộ Sẻ. Nó chính là con chim mà người Nga gọi là Соловeи́, và nhiều người dịch sang tiếng Việt là CHIM HỌA MI. Nhưng đó là cách dịch không đúng.
Thi hào Nga A.X Puskin có bài thơ “Соловей и роза” nổi tiếng, được dịch giả Thúy Toàn dịch là: “CON HỌA MI VÀ NHÀNH HỒNG”:
Giữa vườn xuân bóng đêm tĩnh mịch,
Con họa mi thánh thót bên nhành hồng
Nhưng đoá hồng kia chẳng chút động lòng
Mà lặng lẽ đung đưa rồi thiếp giấc,
Bản tình ca vẫn du dương réo rắt.
Vì sắc đẹp lạnh lùng ngươi hát làm chi?
Hỡi, thi nhân, hãy mau tỉnh dậy đi!
Uổng công thôi, ngươi nhìn thấy đấy
Nó mơm mởn sắc hương lộng lẫy
Nhưng chẳng chút gì xúc động cảm rung;
Nó làm ngơ chẳng đáp lại tiếng lòng.
Khi đọc bản dịch hay này, tôi từng thấy gợn một chút, là những hình minh họa bài thơ không phải là Họa mi, mà là 1 loại chim khác, nhỏ hơn. Tìm hiểu ra thì đó chính là chim Oanh (Luscinia).
Chính chim Oanh mới gần gũi con người hơn, mới về vườn, mới đến bên cánh hồng, cành cam, cành bưởi v.v. Chứ họa mi thì thường tít mít trong rừng núi. Cũng nhiều nhà thơ VN làm thơ ca ngợi tiếng hót chim Oanh (xem 1 hình ảnh đính kèm).



Kính nhà giáo Vũ Nho,
Ông thầy giáo Vũ Nho là người mà tôi thường nói với các bạn tôi là "nghiêng"- xin nói rõ là nghiêng thôi- theo các "Tín đồ Thanh Tâm Tài Nhân Chủ Nghĩa", nhóm tin theo Đổng Văn Thành China- ĐVT là người luôn cho cụ Nguyễn Du" đạo văn", "bê nguyên xi" tiểu thuyết Kim Vân Kiều Truyện của Thanh Tâm Tài Nhân - rồi "dịch" ra văn vần Đoạn Trường Tân Thanh/ Kiều.
-Vài hàng về "người ma" Thanh Tâm Tài Nhân:
Thanh Tâm Tài Nhân là người mà Chinese tìm "mù cả mắt", cả Lổ Tấn nữa cũng không biết nhân thân: - Vào năm 1925 Lỗ Tấn đã dày công lục sạo hết các thư viện tại Bắc Kinh và Thượng Hải trong suốt thời gian 5,7 năm khi ông dạy Đại học Văn khoa, tại hai nơi đó đều không tìm được lấy một dòng về cụm từ Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân.
.
Kính xin thầy giáo Vũ Nho trả lời giùm câu hỏi này:
1. Các ông như TS Đoàn Lê Giang và các ngài TS GS Việt Nam khen cụ Nguyễn Du nào là đại thi hào, văn chương tuyệt vời, sáng tạo v. v... nhưng bên trong vẫn khăng khăng cho cụ Nguyễn "dịch' từ tiểu thuyết Tàu ra truyện thơ Đoạn Trường Tân Thanh, vậy có phải là sáo rỗng không? Không sợ người nước ngoài cười cho thúi đầu sao? Các ông trả lời ra sao khi người Tây phương, nhất là người Tàu họ mỉa: "Cái gì tài? Ông Nguyễn Du "đạo văn" người mà tài gì? Đúng là nhảm nhí".
Các ngài hãy trả lời đi.
2. Vì sao phải đến sau năm 1960, sau khi một giáo sư văn chương Trung Hoa đến Việt Nam "chỉnh lý" thư viện VN, khi ông về nước Kim Vân Kiều truyện và Thanh Tâm Tài Nhân mới đột ngột xuất hiện ở Trung Hoa? Ở Việt Nam thời Minh Mạng và sau là Tự Đức đã có Kim Vân Kiều Tryện của Thanh Tâm Tài Tử rồi- Có bản lưu trong thư viện quốc gia sách Kim Vân Kiều Truyện- Thanh Tâm Tài Tử, viết tay, in năm 1876 ( Abel De Michelle). Sách Kim Vân Kiều truyện viết bằng tiếng Hán của Thanh Tâm Tài Tử lưu tại Viễn Đông Bác Cổ Hà Nội trước 1910. ( cuốn ký hiệu A953 gồm 4 quyển viết tay, Maspero). Sách A953 được dịch ra quốc ngữ tại Hà Nội năm 1925, tái bản 1928. được lưu trữ tại thư viện QG mã số A 953
3- Thanh Tâm Tài Nhân đã để lại trên đời bao nhiêu tác phẩm? Xin quý ngài cho mọi người chiêm ngưỡng vài hình ảnh những tác phẩm có tên Thanh Tâm Tài Nhân là tác giả.
4. Về câu "Ta vẫn không đảo ngược được sự thật là Nguyễn Du mượn cốt truyện Trung Quốc" - Vũ Nho
Chúng tôi đâu có nói "Nguyễn Du không mượn truyện sử Trung Quốc"?