Puskin EPGHÊNHI ÔNHÊGIN

 

THÁI BÁ TÂN giới thiệu 

Puskin

EPGHÊNHI ÔNHÊGIN

Chương Một

LỜI NGƯỜI DỊCH

Tiểu thuyết Epghênhi Ônhêgin của Puskin đối với người Nga cũng như Truyện Kiều của Nguyễn Du đối với người Việt chúng ta. Tôi dịch tác phẩm này,dịch trọn bộ cả tám chương, vào cuối những năm bảy mươi thế kỷ trước, xen kẽ với việc dịch một tác phẩm đồ sộ khác là tiểu thuyết thơ Don Juan của Bairơn. Theo tôi biết, cho đến nay nó vẫn là bản dịch thơ tiếng Việt đầu tiên và duy nhất ở Việt Nam, lúc đầu được trường Đại học Sư phạm Ngoại ngữ, là nơi lúc ấy tôi công tác, in rô-nê-ô, sau in ty-pô thành sách tham khảo cho sinh viên khoa Nga của trường và cả khoa văn Đại học Tổng hợp. Sau đó mấy năm nó được nhà xuất bản Trung học và Đại học chuyên nghiệp in lại.

Bây giờ, tức là gần ba mươi năm trôi qua, đang tạm nghỉ sau một thời một thời gian dài viết văn xuôi, tôi đọc lại, sửa chữa thành dạng bản thảo tương đối hoàn chỉnh như hiện nay. Nói chung, tôi cảm thấy hài lòng và mong được ra mắt độc giả lần nữa.

Giờ ít người đọc thơ, lại càng ít ai đọc tiểu thuyết thơ, nhưng dẫu sao tôi vẫn khuyên các bạn thử cố đọc hết tác phẩm vĩ đại này. Các bạn sẽ hiểu hơn về xã hội Nga thế kỷ mười chín, sẽ được theo dõi một câu chuyện tình lãng mạn, và đặc biệt được thưởng thức những bức tranh thiên nhiên Nga nổi tiếng qua nét vẽ của thi hào Puskin.

Trung thành với quan điểm dịch của mình, như ở các tác phẩm khác, khi dịch Epghênhi Ônhêgin, tôi cố hết sức chuyển đạt hồn thơ, vần điệu, tiết tấu và đặc biệt giữ đúng nguyên bản khổ thơ Ônhêgin do Puskin sáng tạo. Nếu chú ý, bạn đọc sẽ nhận ra điều đó và ghi nhận sự lao động vất vả, kiên trì của người dịch.

Hà Nội, ngày 3 tháng năm, 2010

Thái Bá Tân

CHƯƠNG MỘT

Sống cũng vội, mà yêu cũng vội!

Bá tước Viazemsky

 

THƠ CHU THU PHƯƠNG 

Em đi tìm tiếng sáo của anh

Tặng NS Đào Xuân Phương và chị Cao Hồng Vinh

 

Em đi tìm tiếng sáo của anh

Tiếng sáo ngân nga, dạt dào cánh sóng

Tiếng sáo đem lời quê hương ngày đêm trông ngóng

Gửi tới Trường Sa – biển đảo quê hương

 

Trường Sa ơi, dẫu xa cách trùng dương

Không ngăn nổi lòng ta thao thức

Không ngăn nổi những bước chân từ khắp miền trái đất

Vượt biển khơi xa, lại đến bên Người

NĂM VĂN NHÂN TUỔI NGỌ

 

NĂM VĂN NHÂN TUỔI NGỌ

Tác giả Bùi Việt Thắng

“Năm anh em trên một chiếc xe tăng” (Nhạc Doãn Nho, thơ Hữu Thỉnh) là một ca khúc thuộc về giai điệu tự hào, đi cùng năm tháng. Nếu ví von thì sẽ thấy nhà thơ Hữu Thỉnh đồng hành cùng các văn hữu đồng tuế tuổi Nhâm Ngọ (sinh 1942), đến nay mỗi vị bút lực vẫn dồi dào, danh tiếng vẫn đầy đặn

NHÀ THƠ HỮU THỈNH- VIẾT NHƯ "SỨC BỀN CỦA ĐẤT"

Sau khi nghỉ hưu, ai cũng nghĩ nhà thơ sẽ rửa tay gác kiếm. Nhưng không! Ông là con người của tư duy hành động và thực tiễn. Nhà thơ Hữu Thỉnh là ngòi bút đa năng, đa tài, đa tình từ thơ đến văn xuôi, lý luận phê bình, luôn luôn nỗ lực sống với văn chương cùng thời. Ông có cái tâm thế, tâm cảm tìm tòi nhiều sáng kiến để xây đắp ngôi đền văn chương nước nhà ngày càng đẹp đẽ, vững chãi.

THƠ NGUYỄN THỊ BÌNH

 

EM GIẤU NỖI BUỒN

Em giấu nỗi buồn vào đáy mắt

Yêu mến em hẳn sẽ nhận ra?

Có người bảo nỗi đượm buồn đẹp

Người lại cho rằng buồn kiêu sa

Em giấu nỗi buồn vào câu chữ

Yêu em anh có nhận ra không?

Câu thơ là tiếng lòng sâu thẳm

Làm sao gói hết được mênh mông

Em giấu nỗi buồn vào đêm vắng

Mưa xuân nghe tiếng gió thầm thì

Chắc chỉ bốn bức tường mới hiểu

Điều gì đang lặng lẽ… rời đi

Em giấu nỗi buồn vào ký ức

Nghe cô đơn gậm nhấm tim mình

Nỗi buồn làm bạn bao đêm trắng

Qua đêm rồi sẽ tới bình minh…

 

TRUYỆN NGẮN ĐẶNG XUÂN XUYẾN 

 

 

 

PHÙ DU

          truyện ngắn Đặng Xuân Xuyến 

*

1.

Điện thoại réo. Là số lạ, hắn không nghe. Chuông đổ dài inh ỏi đến chục cuộc, điếc tai, hắn mới chịu nhấc máy.

Vừa mới: - "Vâng. Tôi đây..." đã nghe chát chúa phía đầu dây bên kia: - Đang vần con nào mà mãi mới chịu nghe điện thoại thế?

Hắn nhíu mày, cộc lốc:

- Ai đấy?

- Em đây. Miu Miu bé bỏng đây.

Hắn giật thót người, suýt đánh rơi điện thoại.

Phía đầu dây bên kia phá lên cười, đắc chí: - "Ngạc nhiên lắm phải không? Lát em gửi địa chỉ, tối đến em.". Rồi cụp máy. Hắn thần người. Mặt bạc ra. Mồ hôi rịn trên trán, môi mấp máy không thành tiếng....   

*              *

*

Cửa vừa khép. Nàng lao vào, ngấu nghiến hắn, bàn tay cuống cuồng sục sạo. Hắn đẩy nàng ra, uể oải: - "Anh mệt! Để khi khác.". Nàng nhíu mày, nhếch miệng: - "Anh vào tắm đi. Em đợi.". Hắn gượng gạo: - "Nhưng hôm nay anh mệt…". Nàng trầm giọng: - "Anh vào tắm đi.". Rồi cúi xuống, bật nhạc.

Khẽ nghiêng đầu, hất tóc sang vai, nàng nheo nheo mắt nhìn hắn như thách thức, như khêu gợi.

Điệu nhạc valse “Chúng ta không thuộc về nhau” của Sơn Tùng M.T.P da diết cất lên.

Hắn uể oải vào phòng tắm.

Số phận con người trong tiểu thuyết "Ba người cùng làng"

 

SỐ PHẬN CON NGƯỜI... 

 

        NHÀ VĂN HỮU ĐẠT

Số phận con người trong tiểu thuyết "Ba người cùng làng"

GS.TS Nguyễn Hồng Hải

Ngay cái tên tiểu thuyết đã cho thấy đầy tính triết lý rồi. Vâng, cầm cuốn Ba người cùng làng trên tay tôi bỗng nhớ đến một triết lý: Số phận mỗi người như những cái ống treo lơ lửng giữa trời, cái dài, cái ngắn, cái treo cao, cái treo thấp. Nếu đã ngắn mà treo thấp thì vùng vẫy kiểu gì cũng không thoát khỏi cảnh nghèo đói, bần hàn. Cái này gọi là số phận nghiệt ngã. Còn nếu ngắn nhưng treo cao thì chẳng phải làm gì cũng ngồi mát ăn bát vàng, như cách nói hiện nay là sinh ra ở vạch đích, born pink, ngậm thìa vàng... Nhưng đa số sẽ có một cái ống dài, tức là cho phép ta phấn đấu, dù xuất phát điểm thấp nhưng nếu cố gắng ta sẽ vươn cao. Các cụ dạy là: Nhân định thắng thiên.

CÙNG “NGƯỜI ĐI GIỮ BIỂN TRỜI TRƯỜNG SA”

 

CÙNG “NGƯỜI ĐI GIỮ BIỂN TRỜI TRƯỜNG SA”

                             Tập thơ nhạc “ Hải trình Trường Sa” của Chu Thu Phương

                                                  Vũ Nho

          Tổ quốc Việt Nam giàu có  biển bạc rừng vàng. Nhà thơ Hữu Thỉnh đã thống kê những năm gần đây, có biết bao nhiêu tác phẩm hay về biển. Những tên tuổi :  Hữu Thỉnh, Nguyễn Trọng Tạo,  Trần Đăng Khoa, Vương Trọng, Sương Nguyệt Minh, Trần Nhuận Minh, Hà Đình Cẩn,  Nguyễn Việt Chiến, Trịnh Công Lộc,  Nguyễn Hữu Quý, Nguyễn Hữu Quang, Nguyễn Xuân Thủy, Đoàn Văn Mật,… đã góp vào  kho tàng văn chương nhưng cuốn sách quý. ( Hữu Thỉnh, Ám ảnh chữ, nxb Hội Nhà văn, 2025, tr. 18 ).

          Tôi muốn nói đến sự đóng góp khiêm tốn của hai nhà thơ, hai cô gái trẻ. Một người là nhà thơ Lưu Thị Bạch Liễu, sau một chuyến đi Trường Sa, có cả một tập thơ “Trường Sa! Ơi Trường Sa”, Nhà xuất bản Đại học Thái Nguyên, 2014. Tập thơ 35 bài với 2 chủ đề Hát về Đảo và Viết trên sóng. Tôi đã giới thiệu tập thơ này với nhan đề “Hát mãi về Anh, về Đảo”, tháng 10 năm 2014 đăng trên báo Quân Đội Nhân Dân cuối tuần.

          Mười một năm sau, năm 2025,  nhà thơ, dịch giả thơ tiếng Đức, Tiếng  Nhật - Chu Thu Phương lại đi Trường Sa. Sau chuyến đi. Tác giả có “ Hải Trình Trường Sa” gồm 30 bài thơ và 4 bản nhạc phổ thơ.

          Không rõ các tác giả , nhà văn khác viết về Biển Đảo  lấy tư liệu thế nào, thai nghén trong bao lâu. Riêng hai nhà thơ nữ chỉ sau một chuyến đi biển, về có ngay một tập thơ thì quả thực là quá nhiều năng lương chữ và bút lực khá sung mãn!

 CHÚC MỪNG NĂM MỚI BÍNH NGỌ 2026!

CHÚC CÁC BẠN VIẾT, BẠN ĐỌC MẠNH KHỎE, VUI VẺ, HẠNH PHÚC!

VŨ NHO

 

MƯA XUÂN với LỜI BÌNH 

MƯA XUÂN

của Nguyễn Bính sau 90 năm (1936-2026)

NGUYỄN MINH HÙNG

Bài thơ nổi tiếng của Nguyễn Bính sáng tác vào năm 1936. Những thay đổi nào và điều gì còn lại sau 90 năm đã diễn ra so với sự việc, hình tượng, cảm hứng của nhân vật trữ tình và người tiếp nhận hôm nay?

1. “Mùa xuân đã cạn ngày”

Trong thời đại 4.0, thế giới của cô gái dệt lụa trong Mùa xuân đã đổi thay chưa từng có; hình ảnh vật chất và văn hóa vốn là hơi thở của làng quê xưa đã gần như không còn nữa: “Em là con gái trong khung cửi/ Dệt lụa quanh năm với mẹ già”... Các làng lụa nổi tiếng như Vạn Phúc, Nha Xá tiếng lách cách của khung cửi gỏ đã được thay thế bằng tiếng máy dệt công nghiệp rộn ràng.

Khung cửi, thoi ngà chỉ còn là hiện vật trưng bày trong các bảo tàng số hoặc khu du lịch trải nghiệm nghề truyền thống; hình ảnh cô gái ngồi dệt lụa đợi người yêu đã trở thành một biểu rượng của quá khứ; hát chèo nay đã thành sân khấu chuyên nghiệp hoặc trên YouTube, Facebook và các nền tảng streaming; không gian “một thôi đê”, “hàng xóm lên đèn”, “chờ mãi anh sang”... gần như đã bị xóa nhòa bởi hệ thống đường bê tông, đèn cao áp và các thiết bị cá nhân qua wifi, 5G; ý niệm về việc một “vuông lụa bán chợ làng xa” giờ đã bán mua trên Shopee, Lazada, TikTok Shop... Đúng như Nguyễn Bính từng thảng thốt chuyện vật đổi sao dời ngay từ thời điểm ấy: “Trường huyện giờ xây kiểu khác rồi”, “Còn đâu cái yếm lụa sồi/ Cái dây lưng đũi nhuộm hồi sang xuân”..

Đó là một sự chuyển mình hiển nhiên của đời sống, của lịch sử. Không thể khác!

2. “Mùa xuân cũng nhỡ nhàng”

 

NHỮNG CÂU ĐỐI TẾT BẰNG TIẾNG ANH  

                  ĐỖ CHIÊU ĐỨC                                          

         

                       

                                             Thư pháp của Đỗ Chiêu Đức

      Mừng năm mới, vui Xuân đón Tết, tất cả mọi người đều chúc nhau NĂM MỚI VUI VẺ; chữ Nho là TÂN NIÊN KHOÁI LẠC 新年快樂 ! Âm Quan Thoại là "XIN-NIÁN KUÀI-LÈ", ngày xưa Chợ Lớn là thế giới của người Quảng Đông nên Tết đến là khắp nơi đều nghe tiếng chúc nhau "Cống-hỉ fat-xồi !" là CUNG HỈ PHÁT TÀI 恭喜發財! là lời chúc của giới thương buôn luôn luôn lấy lợi nhuận làm đầu, nên họ rất thực tế, mừng năm mới thì cứ "Chúc nhau Phát tài!". Còn bây giờ ở xứ Huê-Kỳ nầy thì cái gì cũng HAPPY : Hết Happy Hallowing, rồi Happy Thanksgiving, bây giờ thì tới HAPPY NEW YEAR ! 

     Người Mỹ chỉ ăn Tết rầm rộ ở phố Times Square của thành phố New York với quả cầu khổng lồ mà cả thế giới đều theo dõi, nhưng họ chỉ nghỉ vỏn vẹn có ngày MỘT TÂY để ăn Tết Tây mà thôi; Hai Tây thì lại phải đi làm bình thường rồi. Chỉ những khu phố có người Hoa, người Việt... nói chung là người Châu Á là còn ĂN TẾT ì sèo cho đến hết tháng Giêng là tháng ăn chơi theo Âm lịch. Một số cộng đồng người Mỹ ở gần người Hoa cũng bị ảnh hưởng theo các phong tục và cách ăn Tết. Ở đây ta chỉ nói về phong tục dán câu đối đỏ để mừng xuân đón Tết mà thôi !