THƠ BẢO NGỌC 

 

Trong ngực biển

 

Cơn nhớ chồm lên xiết chặt vai thon

Từng chiếc cúc cài khuy trăng bật mở

 

Những lọn sóng bạc đầu tan cuốn vào nhau

Cơn mê dịu dàng nóng bỏng

Ta kéo sao trời xuống đáy biển sâu!

 

 Mang mang đồng cỏ

CÒM ÔNG THÁI BÁ TÂN

 

CÒM ÔNG THÁI BÁ TÂN 1 

CÒM ÔNG THÁI BÁ TÂN (tiếp)

Kết bạn FB với ông Thái Bá Tân ( đồng tuế Tí 1948), đọc rất nhiều châm ngôn, thơ, truyện của ông. Thi thoảng còm. Lời còm vui, tếu, có khi chọc ghẹo, chỉ cốt vui!

Đây là một vài cái còm.

Bài Tiên sư anh Tào Tháo

                   Anh Sư giả cầy này

                   Mà cũng thành Tiến sĩ

                   Khi chuyện vỡ lở ra

                   Khắp cả mạng ầm ĩ

                   Lộ bao kẻ xấu xí

                  

                   Thu hồi bằng khó cãi

                   Nhưng sẽ còn mãi mãi

                   Chuyện  SƯ SĨ đáng BÊU!

Bài Số tôi khổ. Ông Tân kêu khổ như Trâu

 

TRUYỆN NGẮN THÁI BÁ TÂN 

Có lẽ là truyện ngắn hay và tinh tế nhất của tôi.

Truyện ngắn

LE VIEILLARD ET LE PIANO

Không khí thật điền viên, ấm áp. Như bà già trong bản sao khổ lớn bức tranh sơn dầu nổi tiếng "La jeune fille au piano" của danh họa Paul Cézanne treo trên tường, bà lặng lẽ ngồi đan trên chiếc ghế xa-lông da mềm và sâu. Con mèo mướp lười biếng nằm ngủ dưới ghế, đầu gối lên đôi chân đi tất len dày của bà. Chốc chốc nó duỗi mình, vươn thẳng tứ chi rồi lại khoanh tròn ngủ tiếp.

Đầu xuân, nhưng trời còn rét ngọt. Dù ở nhà, như thường lệ, bà vẫn mặc chiếc áo dài vải the mầu xẫm kiểu cổ thời trước cách mạng. Bà có khuôn mặt bình thản hình trái xoan, với chiếc mũi thanh tú, đôi môi nhỏ và dày. Một nốt ruồi to bên cạnh, na ná nốt ruồi nổi tiếng của ca sĩ nhạc pop Mađôna, càng tôn thêm cho bà cái duyên thầm rất ưa nhìn. Cặp kính lão mắt tròn (cũng kiểu cổ) treo sệ xuống đầu mũi, và bà thường nhìn trên kính chứ không qua mắt kính như người khác. Bất chấp những nếp nhăn sâu trên mặt và mái tóc phi-dê ngắn bạc gần hết, người ta vẫn dễ dàng đoán biết bà từng một thời là người xinh đẹp và xuất thân từ một gia đình rất nền nếp.

 

KHÔNG PHẢI LÀ PHÊ BÌNH RƯỢU VANG 

NHÀ VĂN VŨ NHO- ẢNH HOÀNG XUÂN TUYỀN

 

KHÔNG PHẢI LÀ PHÊ BÌNH RƯỢU VANG

 

Hữu Đạt

Cầm trên tay cuốn sách của nhà phê bình Vũ Nho gửi tặng, tôi vô cùng xúc động bởi cái “cuộc tặng” diễn ra đặc biệt quá. Nói là đặc biệt vì đó là một không gian không chỉ có hai, hay ba người mà có rất nhiều người gồm các nhà khoa học, các nhà văn, nhà phê bình, các thầy cô giáo và các em học sinh. Đó là chiều ngày 14/1/2026 tại một chánh phòng của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, 336 Nguyễn Trãi Hà Nội, nơi diễn ra một buổi Tọa đàm khoa học về tác tiểu thuyết “Ba người cùng làng” của tôi và vấn đề chọn ngữ liệu dùng trong sách dạy và học văn cho học sinh phổ thông. Món quà tặng của tác giả Vũ Nho thay cho lời chúc mừng Hội nghị. Không phải là hoa mà là một cuốn sách mang tính nhà nghề: “Lai rai phê bình”.

Tên cuốn sách dễ gợi cho độc giả cảm giác văn sĩ vừa nhâm nhi trên tay chén rượu vừa nhẩn nha bình phẩm các tác phẩm văn chương suốt hàng nửa thế kỉ. Nhưng ai gần Vũ Nho sẽ thấy, ông không thuộc phái phê bình rượu vang, “lai rai” ở đây chỉ là cách nói khiêm tốn về một công việc ông làm trong suốt cả đời, giống như một nỗi ám ảnh đeo bám nhiều ngày tháng. Bên cạnh chức năng của một người thầy và chức năng của một chuyên viên giáo dục trong nhiều năm, chức năng phê bình văn chương của ông như một nỗi khắc khoải trong tâm can. Không viết là không thể chịu được, giống như một ông già nghiện rượu, không lai rai thì không còn tìm thấy cái thú của cuộc đời.

Với 959 trang sách khổ 14x24, PGS.TS, Vũ Nho có thể xếp vào hạng kỉ lục trong giới phê bình vì đây là cuốn sách trình làng đúng năm ông 79 tuổi. Ở tuổi này, nhiều người chỉ còn biết làm bạn với bệnh viện và thuốc men, còn ông vẫn là người hừng hực khí thế. Trong buổi Tọa đàm khoa học chiếu14/1, ông là nhà khoa học đầu tiên phát biểu. Cả hội trường lặng phắc lắng nghe. Ông giống như một nhà diễn thuyết hùng hồn, phát động nguồn cảm hứng cho nhiều lứa tuổi. Mỗi lời nói của ông đều bừng lên một tình yêu tha thiết với văn chương cùng những trăn trở về con đường phát triển văn học nước nhà. Đọc cuốn “Lai rai phê bình” bạn đọc có thể nhận ra những kiến giải hay bàn luận văn thơ của ông có cả tầm rộng và tầm sâu. Nó không chỉ là những tích lũy kinh nghiệm của nửa đời dạy học mà còn là những rung động sâu xa về con người, về cuộc sống được phản ánh trong mỗi tác phẩm thơ ca hay văn xuôi của bạn bè hay của văn nhân thuở trước. Ở mỗi trang sách, mỗi lời bình, người đọc đều nhận thấy một ông Vũ Nho đôn hậu, nhưng tình lý phân minh, có lập luận vững chắc khi đánh giá tác giả hay tác phẩm. Ở đó hội tụ các kiến thức cơ bản về Ngữ văn ông tiếp thu được khi học Đại học Sư phạm Việt Bắc và được nâng cao khi học tiếp chương trình nghiên cứu sinh tại Liên xô cũ để trở thành Phó TS tại Đại học Sư phạm Lê nin grat (1984), nay gọi là TS.

Điều đặc biệt là, khi đọc mỗi cuốn sách của bạn bè hay đọc một tác phẩm mới vừa xuất hiện trên văn đàn, ông đều có một tâm thế nhập cuộc. Vì thế, mỗi trang viết của ông không phải chỉ là giáo huấn, lí luận mà là sự chia sẻ những khoảnh khắc rung đột tột cùng về các sự kiện hay nhân vật được nhà văn miêu tả.

Tôi dám chắc rằng, “Lai rai phê bình” chưa phải là toàn bộ sự nghiệp phê bình của PGS.TS Vũ Nho mà chỉ là những tuyển chọn tâm đắc nhất. Bởi lẽ, một cuốn sách phê bình dày gần một ngàn trang đã đủ làm cho người đọc choáng ngợp bởi công sức lao động và sự tìm tòi công phu của ông. Nếu in hết, cuốn sách sẽ trở thành quá cỡ…

Riêng các tác phẩm văn thơ của tôi, ông cũng đã có mấy bài phê bình đăng trên báo, nhưng với tập sách này, ông chỉ chọn bài ông viết về cuốn “Văn khoa chân dung ki”, một cuốn ông cho là quá xuất sắc và độc đáo về thể loại văn xuôi. Ở đó, tôi đã thể hiện một phong cách viết kí hoàn toàn mới về một đội ngũ làm nên lịch sử văn chương tại Đại học Tổng hợp trước đây. Đây là cuốn sách đã truyền đến cảm hứng mạnh mẽ cho nhiều người. Trong đó, có GS.TS Phan Hữu Dật, nguyên hiệu trưởng Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, một đại lão tiền bối khi tôi còn là cán bộ trẻ của Trường. Một điều rất bất ngờ là, mấy chục năm sau, khi vị Hiệu trưởng về hưu đã gối đầu giường cuốn “Văn khoa chân dung kí” để học cách viết kí và trình làng cuốn hồi kí có tên “Thằng Vanh” mà nhiều người đã đọc. Khi được nghe nhà giáo Nguyễn Xuân Lương kể lại chuyện này, tôi vô cùng xúc động. Thời đó, vì ở xa nên không có dịp tặng sách Hiệu trưởng. Tôi tặng sách cho thầy Nguyễn Xuân Lương, không ngờ vị Hiệu trưởng lại thành tâm xin thầy Lương tặng lại cuốn sách này để học cách viết kí sau một đời gắn mình với sự nghiệp Khảo cổ học. Có lẽ đây cũng là dịp duy nhất tôi được trả ơn một người thầy khác khoa và là vị thủ trưởng Trường Đại học Tổng hợp một thời. Nhờ cái duyên đó, tôi lại được chính Hiệu trưởng tặng cuốn sách dạng sáng tác đầu tay, và có lẽ là cuốn sách sáng tác văn học duy nhất của một nhà khảo cổ học.

Cảm ơn nhà phê bình văn học Vũ Nho đã dành nhiều tâm huyết phân tích cuốn sách tôi viết về chân dung các nhà giáo. Cảm ơn những tri thức trong cuốn sách đã truyền cho tôi một nguồn cảm hứng mới để tiếp tục năng lực sáng tạo. Kính chúc ông bước sang tuổi 80 vẫn tràn đầy năng lượng và khí phách, hạnh phúc và bình an.

 

 

 

LAI RAI...

LAI RAI

          GS.TSKH. MAI THANH TÂN

Nhân dịp nhà phê bình Vũ Nho vừa xuất bản tập sách mang tên “Lai rai phê bình”, chúng tôi có buổi hội tụ thân mật tại 13 Cửa Nam, ngôi nhà của cụ Thẩm Hoàng Tín và nay cũng là nơi đặt xưởng vẽ của họa sĩ Trương Thảo.

Buổi giao lưu có các nhà văn, họa sĩ như Trương Thảo, Trần Nhương, Vũ Nho và cả những người ngoại đạo nhưng yêu nghệ thuật như Hoàng Hợp Thương và tôi.

 

NGUYỄN ĐÌNH NHỮ dịch

NGUYỄN ÁN ( TIẾP THEO VÀ HẾT)

其 八

岣 嶁 山 西 方 寺

寺 占 西 方 勝，

碑 存 永 祐 年。

霸 圖 終 寂 寞，

舊 景 足 留 連。

採 藥 依 樵 逕，

聽 松 坐 草 氈。

丹 砂 能 再 得，

愿 學 葛 洪 仙。

阮 案

 

Kỳ bát:

CÂU LẬU SƠN TÂY PHƯƠNG TỰ

 

THƠ NGUYỄN QUANG TOẢN 

Tác giả: Nguyễn Quang Toản 

Xã Hưng Phú - Tỉnh Hưng Yên 

ĐT: 0366023078

MƯA BUỒN

Mưa gì như thể mưa ngâu ?

Mưa xa xót nụ, mưa rầu rầu hoa 

Tết rồi, anh vẫn còn xa 

Để em chờ đợi, mẹ cha buồn lòng.       

Đôi ta tình thắm, nghĩa nồng 

Chỉ chờ pháo đỏ, rượu hồng nên duyên...

                                         

Hôm nay em đi chợ phiên 

Em đi sắm Tết, mua thêm cành đào 

Mưa gì, như thể mưa rào ?

Lòng em ngấm lạnh, như đào gặp mưa 

Anh ơi ! Anh sắp về chưa ?

Để đào khoe sắc, để mưa bớt buồn !

                                                                    02/2015

HỒI XUÂN

Bông hoa thạch thảo nhỏ nhoi

Lại bừng lên giữa đất trời Phương Nam

Nắng và gió cứ mơn man

Trái tim lạnh lại ngập tràn yêu thương.

NGUYỄN HỮU THĂNG giới thiệu

 

Thơ Nga dịch giao lưu tháng 1/2026:

 

MÙA XUÂN

Mikhail Iurjevich Lermontov

Mùa xuân đến, khi lớp băng tan vỡ

Nổi bồng bềnh trên sông nước cuộn trôi

Khắp những cánh đồng mênh mang khi đó

Mặt đất trụi trần sẫm ướt nơi nơi.

***

 

Khi màn sương như biển mây mờ mịt

Bao trùm lên trống trải cánh đồng

Trong tâm hồn tôi thơ ngây bao phủ

Một nỗi buồn u ám mênh mông.

***

 

Tôi nhìn ngắm thiên nhiên đang trẻ lại

Nhưng chỉ nàng xuân trẻ lại mà thôi

Còn màu lửa hồng hào trên đôi má

Rồi thời gian cũng lấy của con người.

***

 

Là kẻ chịu khổ đau nhường ấy

Tình yêu cho nàng khuất bóng trái tim tôi.

NGUYỄN HỮU THĂNG dịch

(Theo bản tiếng Trung)

 

《春汛》

米哈伊尔·尤里耶维奇·莱蒙托夫

当春天来临，破碎的冰层

在激荡的河水中漂流，

当時在田野之间，

裸露的黑土显现，