TRÒ CHUYỆN VỚI AI VỀ THƠ AI VÀ THƠ NGƯỜI

 

ĐẶNG XUÂN XUYẾN giới thiệu Sửa

Mấy ngày nay trên mạng có cuộc trao đổi về AI vượt quá mức bình thường giữa PGS.TS Trần Hạ Vi và TS. Hà Thành Vân. Gặp bài của Đặng Xuân Xuyến trên mạng, chúng tôi đưa về đây để những ai quan tâm hiểu hơn về vấn đề AI can dự vào bài viết như thế nào. Cám ơn Đặng Xuân Xuyến, một cộng tác viên tích cực của trang!

TBT Vũ Nho

TRÒ CHUYỆN VỚI AI VỀ THƠ AI VÀ THƠ NGƯỜI

Cuộc trò chuyện này được khởi nguồn từ cuộc tranh biện gay gắt giữa Tiến sĩ Hà Thanh Vân và Nhà thơ Trần Hạ Vi những ngày đầu tháng 5 năm 2026 về những lời “cáo buộc” việc sử dụng AI trong sáng tác thơ ca và phản biện văn chương.

Tôi đưa ra 3 bài thơ của tôi và 3 bài thơ của Nhà thơ Trần Hạ Vi (nằm trong vòng nghi vấn "sản phẩm của AI" của Tiến sĩ Hà Thanh Vân) với 2 phong cách hoàn toàn trái ngược để thực hiện một cuộc "thăm dò" trực diện với AI: Liệu chính AI có nhận diện được hơi thở của con người trong câu chữ hay nó sẽ bị đánh lừa bởi những thuật toán hoặc sự “dẫn dắt” của người “đối thoại” hay từ định kiến của chính mình? Và cuối cùng cũng là để tìm câu trả lời: 3 bài thơ của Nhà thơ Trần Hạ Vi có thực sự là “sản phẩm của AI” như “cáo buộc” của Tiến sĩ Hà Thanh Vân?

 

NGHE VƯƠNG TRỌNG BÌNH KIỀU 

Lắng nghe Vương Trọng bình Kiều

CHU THU PHƯƠNG

Ngồi xe một chặng đường dài từ Hà Nội vào Hà Tĩnh, rồi lại từ Hà Tĩnh về Hà Nội, cả một chuyến đi văn thơ và Kiều. Một trong những điều tôi thích nhất có lẽ là được nghe nhà thơ Vương Trọng giảng Kiều. Kiều hay, việc này có lẽ ko cần tranh cãi nữa. Nhưng hãy nghe thầy giảng:

———-

1. Tôi nghĩ rằng, khi tả cảnh, trong nhiều trường hợp, Nguyễn Du học theo phép điểm huyệt chữa bệnh của các thầy thuốc Đông y. Trước khi chữa, thầy thuốc phải tìm cho được cái huyệt của bệnh, sau đó chỉ cần điểm huyệt bằng đầu ngón tay hoặc mũi kim thì tức khắc bệnh khỏi. Tương tự thế, khi tả cảnh, Nguyễn Du tìm được cái huyệt của cảnh, nên không cần nhiều lời. Những câu thơ điển hình tả mùa xuân, mùa thu như: "Cỏ non xanh tận chân trời/ Cành lê trắng điểm một vài bông hoa" hoặc: "Long lanh đáy nước in trời/ Thành xây khói biếc, non phơi bóng vàng"… cũng được tả theo thủ pháp ấy nhưng vì chúng quá quen thuộc nên tôi không muốn dừng lại để phân tích. Tôi đi vào câu thơ ít phổ biến hơn.

NGUYỄN XUÂN HÒA dịch thơ Hàn Quốc

 

THƠ DỊCH GIAO LƯU THÁNG 5/2026: Nguyễn Xuân Hòa dịch

Thơ Hàn Quốc

Nguyên tác:

나는 잊고저

한용운(1879 -1944)

남들은 님을 생각한다지만

나는 님을 잊고자 하아요

잊고저 할수록 생각하기로

행여 잊힐까 하고 생각하여 보았습니다

 

잊으려면 생각하고

생각하면 잊히지 아니하니

잊도 말고 생각도 말어 볼까요

잊든지 생각든지 내버려 두어 볼까요

그러나 그래도 아니 되고

끊임없는 생각생각에 님뿐인데 어찌하아요

 

귀태여 잊으라면

잊을 수가 없는 것은 아니지만

잠과 죽음뿐이기로

님 두고는 못하여요

 

아아 잊히지 않는 생각보다

잊고저 하는 그것이 더욱 괴롭습니다

 

Phiên bản tiếng Anh

I Wish to Forget You

Han Yong - un (1879 -1944)

 

Others say they think of their love,

But I wish to forget you, my love.

Yet, the more I tried to forget, the fresher was your memory.

So, hoping to forget, I even let myself think of you.

THƠ ỨNG KHẨU CỦA VŨ NHO

 

Anh Vũ Nho dạo này trông lắm ! Khéo quên em rùi.....

• 13 năm

Vu Nho

Chú Nhất uổng rượu rất tài

 Làm thơ rất giỏi, giảng bài...rất kinh

 Còn nhiều thứ "rất"... linh tinh

Tiếng nổi như thế sao mình dám quên!

NĂM MƯƠI NĂM “CỖ MÁY” THẾ HÙNG ĐÃ CHẠY HẾT CÔNG SUẤT

 

NĂM MƯƠI NĂM

“CỖ MÁY” THẾ HÙNG ĐÃ CHẠY HẾT CÔNG SUẤT

( Trích “ Hồi ức Thế Hùng” )

Anh hùng Lao động

Nhà văn,Kỷ lục châu Á về văn học hậu chiến

Đạo diễn cao cấp Minh Chuyên

Tôi đã gặp không ít thi nhân tên tuổi, sự nghiệp của họ vời vợi trên đỉnh cao. Nhưng chưa được gặp ai như Tiến sỹ Thế Hùng. Một kẻ sỹ dấn thân trên con đường lao động khoa học, nghệ thuật thật đáng nể. Sức lao động và thành quả của Thế Hùng không hẳn dễ có với một đời người. Sự làm việc bền bỉ trong lao động nghệ thuật cũng ít người “đắm đuối” như ông, dai dẳng như ông. Từ thời trai trẻ đến tận hôm nay.

Năm 2021 đã sang tuổi trên “lớp người xưa nay hiếm” ông vẫn chưa rời “nghiệp chướng”. Đào tạo, thi ca, nhạc, họa, văn đàn vẫn luôn dập dìu bên ông. Thế Hùng còn đi thuyết giảng, dạy học, dạy vẽ, dạy nhạc. Ngày nối ngày vây quanh chẳng mấy khi ông rời được nó. Hình như trời sinh ra Thế Hùng để hành ông, để ông say mê phụng sự nghệ thuật suốt cả cuộc đời. Bạn bè nhiều người mến nể phục Thế Hùng gọi đùa ông là “ Phố Thế Hùng” vì ông có những 7 nhà: Giáo, văn, thơ, nhạc, họa, phê bình Nghệ thuật, diễn thuyết. Loại hình nghệ thuật nào Thế Hùng “ra tay” cũng để lại dấu ấn khó mờ phai.

“BIỂN ẤM” TẬP TRUYỆN NGẮN GIÀU CHẤT THƠ

 

VŨ NHO giới thiệu 

 

“BIỂN ẤM” TẬP TRUYỆN NGẮN GIÀU CHẤT THƠ

“ Biển ấm” của Quỳnh Vân, Nhà xuất bản Quân Đội Nhân Dân, 2020

                                     Vũ Nho

Tập truyện ngắn “ Biển ấm” của Quỳnh Vân là tập truyện thứ 5 của tác giả sau Ban mai ( 2001), Giông Khan I ( 2003), Giông Khan II ( 2008) Mây trắng tinh khôi ( 2014). Tác giả ngoài chuyên canh truyện ngắn, còn làm thơ viết bút kí và tản văn.

Ấn tượng nhất đối với tôi là Quỳnh Vân viết truyện ngắn -  ngắn chứ không dài. Không ít lần, trong bài viết, tôi kêu ca, than phiền rằng các truyện ngắn của ta thường viết dài, quá dài. Truyện ngắn dài thường bị tãi  về câu chữ, thường không chặt về cấu trúc, và thường “độn” chất liệu  làm loãng văn mạch. Tôi được dịch giả tiếng Hán Vũ Công Hoan tặng nhiều tập truyện ông  dịch của Trung Quốc và một loạt truyện ông dịch để tôi công bố trên Blog cá nhân và trên trang Website “ clbvanchuong.com”. Dịch giả đã nói những điều về “truyện ngắn” mà tôi rất tâm đắc:

THÀNH CÔNG MỚI CỦA NHÀ VĂN DƯƠNG THANH BIỂU

 

PHÁT BIỂU CỦA NHÀ VĂN VŨ NHO 

Vũ Nho

 

THÀNH CÔNG MỚI CỦA NHÀ VĂN DƯƠNG THANH BIỂU

Đọc “Hoa dành ngày gặp lại” -  Nhà xuất bản Hội Nhà văn, 2026

                                  

               Trong số các cây bút viết chuyện các vụ án, nhà văn Dương Thanh Biểu là một tác giả có những tác phẩm thành công. Các truyện kí, tiểu thuyết lần lượt trình làng của tác giả được bạn đọc, bạn viết ghi nhận và có tiếng vang trên văn đàn, khẳng định thương hiệu của tác giả. Tạ Đình Đề những góc khuất cuộc đời, Miền sáng tối, Vết dao ngược đêm trăng, Lộ diện và bây giờ là Hoa dành ngày gặp lại.

    Tôi có may mắn đọc và viết về những sáng tác của nhà văn, Tiến sĩ Dương Thanh Biểu. Ấn tượng của tôi là tác giả là người am hiểu các công việc pháp đình, biết rõ các công việc của những người trong ngành mình, nghề mình. Và điều quan trong nhất là người đó có năng lực văn chương đủ để đưa những hiểu biết đó vào tác phẩm, thuyết phục bạn đọc, cung cấp cho họ những hiểu biết về một công việc phức tạp, khó khăn của những người thực thi công lí.

CASE STUDY NGUYỄN TIẾN THANH VÀ CÁCH NHẬN BIẾT BÀI VIẾT DÙNG AI

 

ĐỂ THAM KHẢO

CASE STUDY NGUYỄN TIẾN THANH VÀ CÁCH NHẬN BIẾT BÀI VIẾT DÙNG AI

Hôm nay, ngoài việc dùng GPTZero để quét văn AI, tôi sẽ phân tích chi tiết với bạn tại sao tôi tin 100% bài viết dưới đây viết bằng AI, và cách mà tôi nghĩ tác giả đã tạo ra nó.

Đầu tiên, tôi đăng bài tùy bút/tản văn này của tác giả Nguyễn Tiến Thanh ở Phần 1, các bạn có thể đọc qua, hoặc trực tiếp đọc đến Phần 2 là phần phân tích bên dưới.

===============

Phần 1: Bài viết gốc (chép từ fb tác giả Nguyễn Tiến Thanh, bài cũng đã được đăng báo Người Đưa Tin và được rất nhiều người chia sẻ).

TRAI PHỐ CỔ – NHỮNG HÀO HOA THẮP SÁNG THÀNH HÀ NỘI

Nguyễn Tiến Thanh

Tôi sinh ra ở Hà Nội, lớn lên tại số 91 Trần Hưng Đạo – nơi khi ấy là Nhà hát Nhân dân, dựng trên nền khu Đấu Xảo cũ, trước khi biến thành Cung Văn hoá Hữu nghị Việt Xô. Tôi học cấp một ở trường Trưng Vương, hít thở mùi hoa sấu và long não trên con phố ấy, rồi theo gia đình chuyển về những khu tập thể thời bao cấp, nơi cầu thang sắt rỉ và tiếng loa phường thay cho đồng hồ báo thức. Vì thế, tôi không tự nhận mình là trai phố cổ – tôi không thuộc về những con phố Hàng với mái ngói nghiêng và bức tường vàng rêu phong – nhưng tôi là chứng nhân, là kẻ từng sống giữa họ, từng ngồi quán cà phê Giảng, từng nghe họ nói, từng học được ở họ một thứ mà cả đời vẫn chưa thôi biết ơn: cách sống có phong độ trong thiếu thốn.

 

TRẦN THỊ TRÂM giới thiệu 

 

VỀ MỘT HƯỚNG VẬN ĐỘNG VÀ PHÁT TRIỂN

 

CỦA ÂM NHẠC DÂN GIAN TRUYỀN THỐNG VIỆT NAM HÔM NAY

PGS.TS. Trần Thị Trâm

Sơ bộ khảo sát sự vận động của dòng âm nhạc dân gian đương đại ở nước

ta hiện nay, chúng tôi thấy: âm nhạc dân gian truyền thống đang vận động, phát

triển theo 2 xu hướng sau:

Thứ nhất: dân tộc hóa ca khúc Việt Nam đương đại, bằng cách đưa chất

liệu dân gian vào những bài hát tân nhạc làm cho tác phẩm trở nên sâu lắng và

mang đậm hồn cốt dân tộc. Đây là hướng được hình thành rất sớm và đã đạt

được nhiều thành tựu.

Thứ hai : quốc tế hóa, hiện đại hóa, những giá trị dân ca cổ truyền bằng

cách đưa những yếu tố của âm nhạc đương đại vào tác phẩm dân ca cổ truyền

làm cho chúng lột xác, trở nên trẻ trung, mới lạ, hấp dẫn, phù hợp với cách

cảm, cách nghĩ và tầm đón đợi của giới trẻ.

 

THƠ TRẦN ĐĂNG THAO 

过 香 积 寺

香 山 青 一 带

高 卧 白 云 中

小 溪 水 渺 渺

松 径 曲 长 龙

野 鹤 来 归 佛

老 猿 坐 禅 风

应 扫 一 片 石

独 钓 万 事 空

香 山2026 年 四 月

Quá Hương Tích tự

Hương Sơn thanh nhất đới

Cao ngoạ bạch Vân trung