Thứ Hai, 15 tháng 5, 2017

HAI CHIẾC PHONG BÌ ( truyện ngắn)



                                              

 HAI CHIẾC PHONG BÌ



                                                                                  Hầu Phát Sơn

                                                                                 Vũ Công Hoan dịch



          Trong số người bệnh tôi khám chữa buổi sáng nay, có hai người mắc bệnh ung thư tuyến vú, một người ở thành phố, một người ở nông thôn. Tôi rất lấy làm lạ, tại sao người nhà họ không đến? Người đàn bà thành phố hình như rất tự hào nóí, chồng chị bận họp ở đơn vị, không đến được. Người đàn bà ở thôn quê đỏ mặt cúi mày nói, chồng chị bận gặt lúa ở nhà, chị không để anh đến. Để quan sát thêm bệnh tình, tôi nhận hai chị vào nằm viện, cho ở chung một phòng.



          Chị nhà quê, mặt nhăn nhó, cứ khóc khóc mếu mếu. Vâng, đã  mắc phải căn bệnh này, trong lòng ai chẳng buồn. Chị thành phố khinh bỉ,  liếc nhìn chị nhà quê, vênh mặt nói với tôi:



          - Thưa bác sĩ, có thuốc gì nhập khẩu, bác sĩ cứ viết vào đơn thuốc cho em, chồng em có tiền.



          Vừa nghe chị ấy nói, tôi đã có phản cảm. Tôi nói một cách bình thản.


          - Thuốc nào chữa bệnh ấy chị ạ, không uống liều được đâu. Mặt khác thuốc nhập khẩu chưa chắc đã chữa trúng bệnh.



          Chị người thành phố nói.


          - Ý em nói là chồng em có tiền, có thuốc gì tốt, có máy gì tiên tiến, xin bác sĩ cứ yên tâm dùng, em không ngại tiêu tiền.



          Tôi lạnh lùng nói:



-         Nên điều trị như thế nào chúng tôi có phương án.



Nói xong, tôi quay sang khám cho chị người nhà quê. Chị ấy rụt rè nói


          -  Thưa bác sĩ, em biết bệnh của mình… Bác sĩ đừng chạy chữa cho em nữa.



Tôi không hiểu, liền hỏi:



-         Tại sao không chạy chữa? Chị phải tin vào bác sĩ, tin vào khoa học.



          Chị người nhà quê sụt sịt nói:

         

          - Chồng em kiếm ra đồng tiền khó khăn lắm, em không muốn  kéo nhà em thêm mệt…Không thì xin bác sĩ  cho em uống một ít thuốc giảm đau cũng được.

          Tôi thở dài và giải thích:



-         Chị phải phối hợp điều trị.



          Chị người nhà quê lại nói:

         

-         Khi nào chồng em đến xin bác sĩ cứ nói thẳng bệnh của em không chữa được, để anh ấy khỏi nuôi hi vọng.



          Tôi bị chị ấy nói đâm ra lẫn cẫn. Chị liền giải thích.



          - Nếu chồng em biết bệnh em còn có hy vọng, dù có phải đập nồi bán sắt, anh ấy cũng làm cho em xem.



          Tôi chua xót trong lòng, không biết làm thế nào hơn.
                                                                     Nhà văn Vũ Công Hoan

Chủ Nhật, 14 tháng 5, 2017

NGUYỄN DU, NGƯỜI TRÁNG SĨ



NGUYỄN DU, NGƯỜI TRÁNG SĨ
Lời giới thiệu của Nguyễn Khôi

Mời quý anh chị và các bạn đọc bài khảo luận "Nguyễn Du, Người Tráng Sĩ" của chị Thảo Nguyên.  Tôi quen sơ chị Thảo Nguyên thôi, lần đầu tiên tôi biết đến chị ấy là nhờ cách đây khoảng hai năm tôi có dịp đọc qua cuốn sách "Đọc và dịch thơ chữ Hán của Nguyễn Du" của chị ấy tại nhà một người bạn bên Bỉ.  Nói tới Nguyễn Du người Việt mình thường liên tưởng ngay đến Truyện Kiều, cũng như nhắc tới Hồ Xuân Huơng người ta nghĩ ngay tới những bài thơ chữ Nôm có hai nghĩa của nữ sĩ.  Nhưng ngoài thơ Nôm, cả hai thi si đều có những bài thơ chữ Hán đầy ẩn dụ, chất chứa những tình cảm riêng tư của mình.  Tôi không biết gì cả về thơ chữ Hán của Nguyễn Du nên có cơ hội đọc một cuốn sách viết khá công phu, cẩn thận và cân nhắc về đề tài này tôi rất thích.  Cũng nhờ đọc cuốn sách đó mà tôi học thêm được nhiều điều mới lạ mà tôi không biết về Nguyễn Du. 

Tuần vừa qua tôi có chuyện vào thành phố New York, nhân dịp đó tôi và nhà tôi được gặp tận mặt chị Thảo Nguyên.  Nếu tôi nhớ không lầm, chị lớn hơn tôi khoảng 7 tuổi thì phải.  Trước kia khi còn ở Sài Gòn, chị là giáo sư dạy toán trường Gia Long.  Sau này chị theo chồng qua Bỉ du học rồi cả gia đình định cư ở New York.  Chị tiếp tục dạy toán tại Lycée Français de New York.  Trường này ở đâu thì ... à hèm ... quý anh chị và các bạn thử đoán lấy nhé!  Bây giờ chị về hưu rồi nhưng chị tiếp tục bận rộn với những công trình viết lách, khảo cứu về văn học của chị.   Bữa đó trời mưa tầm tã như thác đổ, ba chị em rủ nhau ra quán cà phê Starbucks ở góc đường gần nhà nói chuyện thơ văn (!).  Chỉ thiếu chai rượu cay, ly cà phê đắng hay gói thuốc lá là đã thật hợp tình hợp cảnh haha.  Cũng may cả ba chị em không ai thích rượu chè, cà phê hay thuốc lá cả.  Cuộc hội ngộ thật ngắn ngủi, chỉ khoảng hơn một tiếng đồng hồ thôi vì tôi và nhà tôi có công chuyện phải đi, không nán ngồi lâu được.  Qua cuộc hội ngộ ngắn ngủi đó tôi thấy chị Thảo Nguyên là người lắm tài, có kiến thức rộng, nói chuyện rất có duyên.  Không những chị là nhà giáo, chị còn là nhà văn, nhà dịch thơ, và họa sĩ nữa.   

Sau buổi hội ngộ, chị Thảo Nguyên gởi tôi và nhà tôi bài viết "Nguyễn Du, Người Tráng Sĩ".  Đây là một bài viết khá súc tích, khúc chiết, nêu lên một khía cạnh mới lạ cho tôi về Nguyễn Du, người tráng sĩ.  Mời quý anh chị và các bạn thưởng thức bài khảo luận này.




Nguyễn Du, Người Tráng Sĩ

           

                                                         Phạm Thảo Nguyên

       Thuở Trời Đất Nổi Cơn Gió Bụi

Năm 1783 Nguyễn Du 22 tuổi, bố là Xuân quận công Nguyễn Nghiễm, mất đã lâu, được  anh là Hồng Lĩnh Hầu Nguyễn Khản nuôi dưỡng, cả hai từng làm tham tụng, tức tể tướng, đại thần đầu triều. Thi sĩ vừa đỗ tú tài, liền đi tập ấm chức quan võ Chánh thủ hiệu quân hùng hậu hiệu, từ người cha nuôi họ Hà mới mất tại Thái Nguyên, nơi anh Nguyễn Khản kiêm chức trấn thủ. Lúc đó thuộc nhà Lê Trung Hưng, thời Lê Trịnh, vua Lê đã mất toàn quyền, các chúa Trịnh điều khiển quốc gia từ hơn 200 năm rồi, tình hình trong nước rất hỗn loạn, chính trị thối nát. Sau nhiều cuộc biến loạn, vua Lê ngầm cầu cứu Trung Hoa, tháng 11 năm 1788 nhà Thanh đưa 29 vạn quân sang bình trị nước ta. Vua Lê Chiêu Thống và quần thần ra đón về Thăng Long.  Chưa đến hai tháng sau, ngày mùng 5 tháng giêng năm Kỷ Dậu 1789, vua Quang Trung từ Phú Xuân mang đại quân ra thần tốc đại phá quân Thanh tại Đống Đa, chiếm Thăng Long. Nhà Lê sụp đổ, vua quan nhà Lê một số theo quân Thanh cuống cuồng chạy về Tầu. Nhà Tây Sơn trị vì. Nguyễn Du cùng những quan lại nhà Lê không muốn hợp tác với Tây Sơn, bỏ trốn sợ bị truy đuổi. Đó là cái mốc rất quan trọng trong đời thi sĩ:  Đang là quan võ nhà Lê, thành kẻ không nhà, phiêu bạt đói rét. Thi sĩ nghèo đói tới nỗi phải nhận lòng thương hại của người đời trong bài Khất Thực (Xin Ăn):

Cơ hàn bất giác thụ nhân liên…                 Đói rét bất ngờ nhận của cho…

Nguyễn Du rời bỏ kinh kỳ một mình chạy về phía nam. Là một cậu chiêu (tên gọi con đại thần nhà Lê) nổi tiếng văn học, thi sĩ chế nhạo mình là người rừng, khi trốn chui trốn lủi trong núi sâu rừng thẳm, dấu gốc tích, lập vườn thuốc khá thơ mộng trong bài thơ Sơn Cư Mạn Hứng, (Sống Trong Núi Cảm Hứng):

Nam khứ Trườn An thiên lý dư                      Nam hướng kinh thành ngàn dậm dư                   Quần phong thâm xứ dã nhân cư               Người rừng sống giữa núi thâm u                                 Sài môn trú tĩnh sơn vân bế                      Ngày yên cửa trúc mây ngàn phủ                        Dược phố xuân hàn lũng trúc sơ …                   Xuân lạnh dậu tre vườn thuốc thưa…       

Tuy trong lòng lo lắng cho các anh chị em nơi quê nhà:

Cố hương đệ muội âm hao tuyệt                           Các em quê cũ bặt tin tức                           Bất kiến bình an nhất chỉ thư                       Chẳng thấy bình an chẳng được thư.

Thứ Bảy, 13 tháng 5, 2017

CHÙM TÌNH HOÀI





CHÙM TÌNH HOÀI
                                Trần Trung

1/NGÕ VẮNG
Trưa đủng đỉnh...
            Chợt ngưng vệt nắng
Gà gáy đâu-Ngỡ tự xửa xưa
Hình như tà tím
                      Trôi ngang ngõ?
Thoảng gió hương đưa...
                       Khách ngẫn ngờ.

2/ĐỢI MÙA SAU
Nắng còn đây.Gió cũng còn đây...
Dịu dàng, mơn man
                         Trong ngày cuối?
Rồi,
    Thu lướt đi trong tiếc nuối...
Đất trời giăng lệ
                      Đợi
                          Mùa sau.

3/HOA SỮA
Ngậy nồng hương sữa-gió đưa,
Hà Thành
           Phố vắng
                     Đêm xưa
                               Nhớ về.
Thu cạn ngày...Thoáng se se
Nhớ sao hương tóc
                        Lời thề
                               Gió bay...


4/NẮNG CUỐI THU

Thứ Sáu, 12 tháng 5, 2017

Chúng tôi chúc mừng bè bạn!

CHÚNG TÔI CHÚC MỪNG BÈ BẠN!

Hôm nay 12 tháng 5. Nhóm chúng tôi có hai sự kiện của hai thành viên. Ba mươi năm trước, anh Nguyễn Ngọc Thiện nhận bằng TS ở Cộng hòa dân chủ Đức. Tháng này cũng là tháng Tâm Dung kỉ niệm ngày sinh. Dù mưa to, nhưng nhóm vẫn có mặt đầy đủ, trừ PGS TS Đàm Đức Vượng vì điều kiện sức khỏe. Chúng tôi tặng quà cho hai thành viên, chúc nhiều niềm vui mới. Bạn Thanh Ngát có quà riêng cho mỗi người là bộ khay chén uống nước sứ Bát Tràng. Ảnh  từ máy chụp tự động của PGS TS Nguyễn Ngọc Thiện và máy của Vũ Nho.

                               Trái qua : Vũ Nho, Thanh Ngát, Tâm Dung, Ngọc Thiện và Kim Bảo
                                          Kim Bảo thay mặt nhóm tặng hoa anh Thiện

                                     Vũ Nho thay mặt nhóm tặng hoa Tâm Dung

                                       Hai nhân vật trung tâm

CHÂN DUNG NHÀ VĂN LÊ MAI





 CHÂN DUNG NHÀ VĂN LÊ MAI

                         Nguyễn Ngọc Kiên

“Tẩu hỏa nhập ma”(1) thoát mấy niên
“Thời gian xuẩn ngốc”(1) chẳng chức quyền(2)
“Ngày vô vi” sống không oan ức
“Cún khóc”(1) mà sao chẳng được rên(3)?
…………………….
(1) - Tên các tiểu thuyết và truyện ngắn nổi tiếng của Lê Mai
(2) - Lê Mai nguyên là giáo viên trường cấp 3 Nguyễn Trãi Hà Nội
(3) - Truyện ngắn “Quyền được rên” của Lê Mai
                                                       Lê Mai


NHÀ VĂN LÊ MAI
Nguyễn Khôi
“Tôi là người Hà Nội”
Bị “ Tẩu hỏa nhập ma”
Sống “Thời gian xuẩn ngốc”
“Quyền được rên” thế a?
                  (Trích 99 chân dung nhà văn đương đại của Nguyễn Khôi)


Thứ Năm, 11 tháng 5, 2017

Dành cho người yêu thích TRUYỆN KIỀU và NGUYỄN DU





GÓP BÀN VỀ TUỔI CỦA THÚY KIỀU, THÚY VÂN
                             Vũ Nho
Trong tập “ Cõi người ta” do nhà xuất bản Hồng Đức và Hội Kiều học Việt Nam xuất bản, tập 2 có mục  “ Diễn đàn tranh luận & trao đổi” do nhà Kiều học Trần Đình Tuấn phụ trách. Xin góp mấy lời bàn thêm.
          Trước hết về lời chê của cụ Lê Văn Hòe.
Chúng ta đều biết không phải ngẫu nhiên mà hầu hết các học giả đều tin và  cho rằng “ xấp xỉ tới tuần cập kê” là khoảng gần ( xấp xỉ) 15 tuổi. Chính cụ Lê Văn Hòe cũng thừa nhận như vậy. Sở dĩ cụ chê  “người chép truyện”  ( có thể là Thanh Tâm Tài Tử chứ không phải Nguyễn Du) vì cụ Hòe “suy luận” là “ Kiều mới gần 15 tuổi, cách Thúy –Vân rồi mới đến Vương Quan. Nghĩa là Vương Quan tuổi mới độ 11 -12 là cùng. Vậy mà Vương Quan lại hiểu truyện Đạm Tiên kĩ càng, tỉ mỉ như thế, còn Kiều thì không biết tí gì. Đó cũng là một điều khó tin, nhất là Kiều lại không phải là người vô học. Nhà chép truyện sắp đặt chưa được khéo” (Đã dẫn trong bài).
          Việc cụ Hòe chê tác giả Kim Vân Kiều cho thấy cụ khá chủ quan và không chú ý gì tới văn bản. Xin trở lại với nguyên bản Kim Vân Kiều :
          “ Khoảng năm Gia Tĩnh nhà Minh, ở thành Bắc kinh có nhà Vương Viên ngoại tên là Lưỡng Tùng, tự là Tử Trinh, vợ họ Hà, hai vợ chồng cùng hiền hậu, gia sản vào hàng trung bình, sinh hạ được 2 con gái đầu lòng và một con trai út tên gọi là Vương Quan, cậu cũng theo đòi nghiệp nho. Con gái trưởng là Thúy Kiều, gái thứ là Thúy Vân,…” ( Phạm Đan Quế - Truyện Kiều đối chiếu, trang 50). Văn bản gốc viết 2 con gái đầu lòng, cho phép hiểu Kiều và Vân song sinh. Nếu không thế, hẳn phải viết  “sinh hạ được gái trưởng là Thúy Kiều, gái thứ là Thúy Vân và con trai út là Vương Quan”. Thông tin “2 con gái đầu lòng” là thừa thãi và không cần thiết. Nguyễn Du đã vô cùng tinh tế khi viết Truyện Kiều về  cậu em và 2 cô gái đầu lòng:
          Một trai con thứ rốt lòng
          Vương Quan là chữ nối dòng nho gia
          Đầu lòng hai ả tố nga
          Thúy Kiều là chị em là Thúy Vân
(Chúng ta lưu ý là Nguyễn Du gọi Vương Quan là con thứ rốt lòng -con thứ út- để so với 2 chị gái đầu lòng)

Thứ Tư, 10 tháng 5, 2017

NGÕ NHỎ



    

 NGÕ NHỎ

"Còn đâu ngõ nhỏ em phơi thóc

Hong cả tình anh trên lũy tre"
              

                                                                 Nhà thơ Nguyễn Khôi

Ngõ nhỏ

         thuôn thuôn

                     rặng xoan

gốc khế

Áo nâu non em gánh thóc về

Con Vàng Anh bên thềm thóc mách

lũ Cò con ngóng mẹ mé bờ tre...

Ngõ nhỏ

         đêm buông

                     Trăng non lấp ló

Anh ngồi hóng gió

                      thổi sáo vi vu...

để ai nghe "khúc Trương Chi" tình tứ

Ngoài bến sông thuyền đậu lắng sương mờ...

Ngõ nhỏ

           anh đi...

Ngày về lại

Chẳng còn ai đứng bên giậu đợi người

-Cô ấy lấy chồng trên phố chợ

Ngõ nhỏ

im lìm

Gió dong chơi...

          ----
Quê Bắc Ninh 1/1/2012

      NGUYỄN KHÔI


Thứ Ba, 9 tháng 5, 2017

CHÙM THƠ KỈ NIỆM 72 NĂM CHIẾN THẮNG PHÁT XÍT





KỶ NIỆM 72 NĂM CHIẾN THẮNG PHÁT XÍT

Triệu Lam Châu: Nhân kỷ niệm 72 năm (9/5/1945 – 9/5/2017) Chiến thắng Phát Xít, tôi xin đăng lại Chùm thơ Gia đình tôi có sinh nhật bốn mùa gồm ba bài duới đây.

 Chùm thơ này đã vinh dự nhận Giải ba (Mang tầm vóc người Việt toàn cầu),  trong cuộc thi thơ nhân kỷ niệm 70 năm (1943 – 2013) Chiến thắng Stalingrat, do Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam tại Nga và Hội Người Việt thành phố Vongagrat tổ chức năm 2012 – 2013.




Chùm thơ Triệu Lam Châu



ÁNH SAO RỪNG THU NGA

Mùa thu Lêvitan *
Vàng cả vùng rừng Xibia buổi ấy
Anh cùng em lộ trình mê mải
Bao vỉa quặng ngầm như cũng thở phập phồng



Em còn nhớ không
Ơi cô gái tóc vàng quyến rũ
Những buổi hoàng hôn mờ núi lá
Phía cuối trời biêng biếc ánh sao xa…



Ôi ánh sao rừng thu Nga
Như tiếng thầm của lòng em có phải
Nói những điều hồn không nói nổi
Hơi thở đằm phong vị nước Nga sâu



Ngôi sao xanh đậu xuống mái đầu
Em bỗng chốc thành nàng công chúa
Ảo huyền như trong câu chuyện cổ
Anh thành hoàng tử đón đưa em



Hoàng tử ngày nay không có ngựa xe riêng
Chỉ có tấm lòng người địa chất
Gương mặt, nụ cười em hiền thục
Ánh núi Xibia chan chứa tâm can



Ngọn lửa rừng ta nhóm giữa ngàn
Quyện hương núi Xibia ngây ngất
Em hát những lời ca trong trẻo nhất
Gửi vào muôn phím của đàn anh



Tình Xibia mênh mang
Hồn thu Nga ấm nồng sâu thẳm
Nay anh ngóng mãi trong thầm lặng
Lòng bỗng nghe một áng mơ vàng…

Miền rừng Nga, tháng 8 năm 1974 – Cao Bằng 2011



*I. Lêvitan (1860 – 1900): Hoạ sĩ Nga rất nổi tiếng với bức tranh “Mùa thu vàng”, người thể hiện thành công nhất nét huyền diệu của nùa thu Nga.





TÌM THÊM NỬA MẶT TRỜI



Bãi sông mang hình nửa mặt trời

Màu cát trắng mịn màng tinh khiết

Mùa táo chín hương bay phảng phất

Xanh đến nao lòng trời thu Rútnơi