Thứ Hai, 5 tháng 2, 2024

NGUYỄN DU & HỒ XUÂN HƯƠNG

 Nguyễn Du và Hồ Xuân Hương

03 Tháng Hai 201212:00 SA(Xem: 964)
Nguyễn Du và Hồ Xuân Hương













Đọc thơ chữ Hán của Nguyễn Du, tôi nghĩ đến Nguyễn Khuyến. Và cũng nghĩ đến một người khác nữa: Hồ Xuân Hương.

Nguyễn Du được xem là ông hoàng của thơ Việt Nam, còn Hồ Xuân Hương lại được tôn vinh là “bà Chúa thơ Nôm”. Giữa “ông hoàng” và “bà chúa” dường như có một điểm chung: mối tình kéo dài ba năm.

Trước khi nói về mối tình của họ, xin nói một chút về Hồ Xuân Hương. Cho đến nay, hầu như giới phê bình và nghiên cứu đều đồng ý với nhau một điểm: Đó là một trong những nhà thơ xuất sắc nhất và cũng là nhà thơ độc đáo nhất của Việt Nam. Về điểm thứ nhất, tôi rất tâm đắc với bảng xếp hạng của Xuân Diệu: Nguyễn Trãi, Đoàn Thị Điểm (nếu bà thực sự là tác giả của bản dịch Chinh phụ ngâm hiện hành), Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương và Tú Xương là năm nhà thơ lớn nhất trong văn học cổ điển Việt Nam. Về điểm thứ hai, cũng đã có nhiều người nhấn mạnh: với những bài thơ Nôm còn lại hiện nay, Hồ Xuân Hương là một hiện tượng vô tiền khoáng hậu trong lịch sử Việt Nam. Hồ Xuân Hương có thể không bằng Nguyễn Du ở sự bát ngát trong tâm tình, sự lộng lẫy và đa dạng của bút pháp, đặc biệt, Hồ Xuân Hương không có một tác phẩm nào đồ sộ, nguy nga có thể sánh được với Truyện Kiều của Nguyễn Du. Nhưng mặt khác, Hồ Xuân Hương lại độc đáo hơn Nguyễn Du. Độc đáo hơn vì cá tính mạnh mẽ hơn, phong cách sắc sảo hơn, ngôn ngữ dữ dội hơn. Nguyễn Du là người đi đến tận cùng nỗi đoạn trường chung của nhân loại. Hồ Xuân Hương là người đi đến tận cùng màu sắc riêng tây trong một con người. Nguyễn Du là đóa hoa đẹp nhất trong các loài hoa. Hồ Xuân Hương là đóa hoa lạ nhất trong các loài hoa. Chung quanh Nguyễn Du, châu tuần nhiều nhà thơ khác, gần gũi ở nhiều khía cạnh, tuy mức độ tài hoa có thể ít hơn. Chung quanh Hồ Xuân Hương hầu như không có ai cả. Nguyễn Du cao ngất mà không lẻ loi. Hồ Xuân Hương, ngược lại, là một hiện hữu dị thường, một mình chiếm riêng một góc trời.

CHÙM THƠ THI NHÂN MIỀN CỔ TÍCH

 


CHÙM THƠ THI NHÂN MIỀN CỔ TÍCH Sửa

Ngân Kim

VĂN HÓA VIỆT

Cụ Rùa bia đá cõng bao niên
Văn Miếu muôn đời đọng khí thiêng
Lọng, võng góp công tìm tuấn kiệt
Bút, gươm gìn giữ núi, sông, miền
Bảng vàng Tiến sĩ lưu thiên cổ
Công trạng danh tài đã xướng tên
Mới hay văn hóa ngàn năm Việt
Lưu ảnh oai hùng Tổ quốc Tiên.

Lê Hà

XUÂN ĐẾN RỒI!

Những ô cửa mở ra đăm đắm
Đợi mùa Xuân từ phía mặt trời

Chủ Nhật, 4 tháng 2, 2024

CHÚC MỪNG 66 TÂN HỘI VIÊN HỘI NHÀ VĂN VIỆT NAM!

 


CHÚC MỪNG 66 TÂN HỘI VIÊN HỘI NHÀ VĂN VIỆT NAM!

Có 66 tác giả là ứng viên được kết nạp vào Hội Nhà văn Việt Nam năm 2023 thuộc các chuyên ngành sau:

I. THƠ

1. BÙI QUẢNG BẠ ở Tp. Hà Nội

2. NGUYỄN VĨNH BẢO – Tp. Hồ Chí Minh

3. TRẦN THANH BÌNH (TRẦN THỊ CHINH) – Tp. Hồ Chí Minh

4. LÊ QUÝ DƯƠNG – Tp. Hà Nội

5. ĐÀO THỊ AN DUYÊN – Gia Lai

6. BÙI THỊ THU HẰNG – Hải phòng

SƯƠNG NGUYỆT MINH VÀ BẾN VĂN NHÂN

 


SƯƠNG NGUYỆT MINH VÀ BẾN VĂN NHÂN

(Bài viết của nhà văn Nguyễn Phú)
Trước khi viết bài này, tôi đã đọc lại (lần thứ 3) truyện ngắn “Đêm làng Trọng Nhân” của nhà văn Sương Nguyệt Minh để đo lại cảm xúc với tác phẩm này. Và nó lại làm tôi khóc, thực sự là như thế, tôi không hề nói quá lên đâu. Bởi vì tôi cũng đã từng khóc khi đọc “Chợ tình” của Cao Duy Sơn, “Gióng” của Lê Minh Hà,... dẫu rằng cả ba truyện ngắn trên đều không phải là tác phẩm xuất sắc nhất của các nhà văn. Nhưng có lẽ mỗi câu chuyện đều đã rung lên một tiếng tơ lòng day diết và những thanh âm của nó đã khứa vào tôi một nỗi buồn thật ngọt. Hình như ai đó từng nói nhà văn nào lấy được nước mắt của độc giả, nhà văn đó ắt là một tài văn. Với Sương Nguyệt Minh, Lê Minh Hà, Cao Duy Sơn thì tài năng, tên tuổi của họ đã được khẳng định trên văn đàn trong vài ba thập kỷ qua. Dĩ nhiên, một người chập chọe với chữ nghĩa như tôi thì đã học tập ở họ hoặc là rất nhiều hoặc ít nhất một điều gì đó.
                                                                                                   NHÀ VĂN SƯƠNG NGUYỆT MINH

Thứ Bảy, 3 tháng 2, 2024

THƠ THU SANG

 


THƠ THU SANG 

BI BÔ

Bà ơi !
     cõng cháu đi chơi
khi nào
    có kẹo
        cháu mời
                 bà xơi


 

THỎ THẺ NHƯ TRẺ LÊN BA

Ông ơi cháu còn bé
Nên được ngủ với ba
Còn ông cao lớn thế
Sao lại ngủ với bà ?

 

BÉ ĐÁNH RĂNG

Thứ Sáu, 2 tháng 2, 2024

Thành ngữ, tục ngữ và từ láy trong thơ Hồ Xuân Hương

 

Thành ngữ, tục ngữ và từ láy trong thơ Hồ Xuân Hương

Vanvn- Hồ Xuân Hương là một trong những nhà thơ tiêu biểu cho trào lưu nhân đạo chủ nghĩa của Văn học Việt Nam giai đoạn cuối thế kỷ XVIII, đầu thế kỷ XIX. Một trong những giá trị của thơ Hồ Xuân Hương là đã nêu bật được những nỗi bất công mà người phụ nữ trong xã hội phong kiến phải chịu đựng và lên tiếng đấu tranh để bênh vực cho quyền lợi của người phụ nữ. Ở góc độ ngôn ngữ mà xét, Hồ Xuân Hương có những sáng tạo độc đáo và thành công đáng kể. Trong phạm vi của một bài viết nhỏ, chúng tôi trình bày về vấn đề thành ngữ, tục ngữ và từ láy trong thơ Hồ Xuân Hương.

Tranh sơn dầu chân dung nữ sĩ Hồ Xuân Hương của hoạ sỹ Tạ Tâm.

1. Thành ngữ, tục ngữ trong thơ Hồ Xuân Hương

Hồ Xuân Hương thường sử dụng thành ngữ, tục ngữ trong thơ. Khảo sát tập Thơ Hồ Xuân Hương do Nguyễn Lộc tuyển chọn và giới thiệu (NXB văn học, 1987), trong số 39 bài thơ, có 15 bài sử dụng thành ngữ, tục ngữ, chiếm 38,4%. Đó là một tỉ lệ đáng kể, cho thấy Hồ Xuân Hương thấy được vai trò, vị trí quan trọng của thành ngữ, tục ngữ trong thơ. Như bài Mời trầu tác giả đã sử dụng đến 2 thành ngữ chỉ trong 1 câu thơ (Câu thứ tư):

Quả cau nho nhỏ, miếng trầu hôi

Này của Xuân Hương mới quệt rồi

Có phải duyên nhau thì thắm lại

Đừng xanh như lá, bạc như vôi

Một người say đồ xưa – Tạp bút của Bùi Đức Khiêm

 

Một người say đồ xưa – Tạp bút của Bùi Đức Khiêm

Vanvn- Hơn 10 năm qua, sau nhiều chuyến rong ruổi đi Tây bắc, Tây nguyên rồi thì dọc dài miền Trung vào Sài gòn đến các tỉnh Tây Nam bộ và vài ba chuyến chu du đi Tây đúng nghĩa (châu Âu)…giờ thì trong hai ngôi nhà của Mạnh chỉ có thể nói: Cơ man là đồ xưa được sưu tầm và lưu giữ. Để tìm hiểu chi ly về số lượng, tên, xuất xứ, ý nghĩa, giá trị…của từng hiện vật lớn nhỏ của Mạnh thì có dễ phải vài ba ngày, thậm chí cả tuần lễ?

Nhà văn Bùi Đức Khiêm

I. Đó là gã trai Nguyễn Mạnh, ít hơn tôi 20 tuổi. Hơn hai năm trước chú cháu bắt chuyện rồi quen nhau ở “chợ xe đạp” bên Hồ Tây, rìa đường Thanh Niên. Nói là chợ, nhưng thực ra mua, bán diễn ra chẳng mấy còn thì chủ yếu dân chơi xe đạp Hà thành thường tụ tập đến đây vào sáng sớm thứ bảy, chủ nhật hằng tuần để trưng, khoe con xe mình đang sở hữu là chính! Họ dựng từng tốp những chiếc xe (đa phần là Peugeot) mới tinh tình tình có, cũ kỹ từ nhiều chục năm trước có rồi ngồi uống nước chè chén cạnh đó mà chém gió, bình phẩm về sắc mầu, tuổi đời, cả giá trị thương mại của từng con xe…

Tôi thường sáng ra đạp xe sở lượn một vòng Hồ Tây, thi thoảng dừng ghé đây ngắm nghía và hóng chuyện về xe đạp. Tất nhiên rồi, cũng xôm tụ và vui ra phết! Một hôm Mạnh rủ tôi ghé Galleri tranh tượng của mình chơi. Hóa ra Galleri tranh tượng của Mạnh lại ở ngay giữa con dốc thoai thoải từ đường Văn Cao quẹo lên đường Hoàng Hoa Thám, cách nhà tôi chỉ mấy trăm mét. Đó là một ngôi nhà nhỏ chỉ chừng 20 mét vuông, ba tầng. Tầng nào cũng xin xít tranh, tượng, đồng hồ, các loại bình, lọ chất liệu sứ và gốm…đồ ta lẫn đồ tây đủ cả. Tóm lại, một Galleri khá phong phú và ấn tượng!

Chuyện trò rồi tôi biết, đây chỉ là nơi giao lưu, trao đổi với những người cùng đam mê và sở thích. Còn thì Mạnh có một cơ ngơi lưu giữ, trưng bày nhiều hiện vật văn hóa xưa và nay ở huyện ngoại thành Phúc Thọ, cách trung tâm Thủ đô gần 50 km. Mạnh nói với tôi: – Ở đó mới thực sự là một “thế giới đồ xưa” riêng – nơi cháu thường đi về nghe nhạc, ngắm nghía, thưởng ngoạn những đồ vật mà lâu nay cháu dày công sưu tầm và lưu giữ.

TRẢ LỜI KIM KHÁNH ĐÀI TH TP HỒ CHÍ MINH

 

VŨ NHO TRẢ LỜI PV KIM KHÁNH 

                    TRẢ LỜI KIM KHÁNH ĐÀI TH TP HỒ CHÍ MINH

v_nho_nguyn_kh

NHÀ VĂN VŨ NHO - ẢNH PHẠM VĂN SƠN

  1. Là một nhà nghiên cứu, phê bình văn học, ông nhận thấy Tết xưa hiện lên trong những trang thơ, trang văn xưa như thế nào?

VN: -   Chúng ta đều biết Tết là ngày vô cùng quan trọng với người Việt. Đó là ngày đoàn tụ gia đình, ngày gặp gỡ người thân, ngày thực hiện nghi lễ tâm linh với tổ tiên. Đó cũng là ngày tiễn năm cũ, đón năm mới với hi vọng về cuộc sống đủ đầy hơn, tốt đẹp hơn năm cũ.  Các văn nghệ sĩ đều rất chú ý đến sự kiện quan trọng này. Bởi vậy mà họ đã ghi lại trong nhưng trang văn thơ về cảnh sắm tết, ăn tết, chơi tết. Thật thú vị khi ngày nay, những người trẻ tuổi có thể đọc thơ văn để biết cha ông ta đã sắm tết và ăn tết như thế nào. Xa một chút là cảnh tết trong thơ của nhà thơ Trần Tế Xương   với kiểu nói nghèo mà sang:

            Bánh chưng sắp gói, e nồm chảy

            Giò lụa toan làm , sợ nắng thiu

Gần hơn là cảnh chợ Tết trong thơ của nhà thơ Đoàn Văn Cừ ở miền Bắc, chợ tết phương Nam với bài thơ “Đợi tết quê Nam” của nhà thơ Vân Đài. Bạn đọc biết được nỗi vất vả của người phụ nữ sắm Tết qua bài “Tết của mẹ tôi” của nhà thơ Nguyễn Bính, biết được món quà tết của nhà thơ Hằng Phương qua bài “ Quà tết nhớ mẹ”, biết cảnh  hồi hộp đợi tuổi của nhà thơ Nguyễn Hoàng Sơn, biết nỗi mừng được quần áo mới trong bài “ Tiếng gà trưa” của Xuân Quỳnh,… Thâm chí còn biết cả những con vật đón tết ra sao qua truyện “ Cái tết của mèo con” của nhà văn Nguyễn Đình Thi, “ Mèo con chúc tết” của nhà thơ Nguyễn Hoàng Sơn, các chị em nhà Bướm chúc tết của nhà thơ Dương Thúy Mỹ,…

  1. Ông có thể nêu ví dụ một số bài mà ông ấn tượng nói về nét văn hoá Tết xưa? Những đặc sắc của Tết phương Bắc, Tết phương Nam được thể hiện ra sao, thưa ông?

CHÙM THƠ ĐINH Y VĂN

 


CHÙM THƠ ĐINH Y VĂN

TẾT XƯA VỪA ĐẤY
Gần lên “chức cụ”, bạc tóc mồi da
Chiều ba mươi lặng ngắm ảnh Ông Bà
Cháu bỗng được về thời thơ dại
Tết xưa vừa đấy, đâu xa!
30 Tết Quí Mão

NAO NAO NHỚ THUỞ GIEO NEO

Thứ Năm, 1 tháng 2, 2024

TỪ NHÀ GIÁO TIẾNG NGA THÀNH NHÀ NGHIÊN CỨU VĂN HỌC VIỆT NAM XUẤT SẮC

 


TỪ NHÀ GIÁO TIẾNG NGA THÀNH NHÀ NGHIÊN CỨU VĂN HỌC VIỆT NAM XUẤT SẮC

                   Đọc “ Thả hồn theo trang sách”  nghiên cứu - phê bình của Chu Nga, Nxb Hội Nhà văn,  2023

                                                                Vũ Nho

          Chu Nga là một trong số 100 học sinh được Bác Hồ chọn gửi sang Nga đào tạo tiếng Nga năm 1954. Chị từng học tập tại   khoa Ngữ văn Trường Đại học sư phạm Matxcơva mang tên Lênin. Về nước được phân công về công tác tại Viện Văn học chứ không phải một trường dạy tiếng Nga.  Lại có  điều hơi trái khoáy một chút, chị không làm ở tổ bộ môn văn học Thế giới, mà lại làm ở  tổ bộ môn Văn học Việt Nam. Làm ở tổ bộ môn Văn học Việt Nam thì phải nghiên cứu về các nhà văn Việt Nam. Do vậy có thể nói “vốn liếng” của  nhà nghiên cứu trẻ hầu như rất nhỏ, ngoài kĩ năng  về  phân tích tác phẩm và nghiên cứu tác giả văn học Nga và thế giới được học ở trường Sư phạm của Liên xô.

            Tuy vậy, nhà nghiên cứu trẻ đã tập trung năng lực của mình vào việc đọc các tác phẩm của các nhà văn Việt Nam đương đại. Và những bài nghiên cứu xuất sắc được lần lượt công bố trên Báo Văn Nghệ của Hội Nhà Văn Việt Nam, tạp chí  Văn học và tạp chí Nghiên cứu văn học. Những tạp chí uy tín duy nhất của Việt Nam khi đó.

             Nếu xem xét chi tiết, bạn đọc sẽ thấy ban đầu, nhà nghiên cứu trẻ tập trung vào viết các bài phê bình văn học là chính. Những bài này tập hợp trong phần thứ hai của cuốn sách. Cũng phải mất một thời gian để nhà nghiên cứu tiếp xúc với các tác phẩm của các nhà văn Việt Nam được công bố lúc đó. Và vì chuyên chú vào văn học Việt Nam nên tác giả chỉ viết 2 bài về văn học ngước ngoài là nhân vật Davưđov trong tiểu thuyết “Sông Đông êm đềm” và   vấn đề con người trong tiểu thuyết “Mạnh hơn nguyên tử”. Các bài khác hoặc là viết về một hình tượng nhân vật, hoặc là viết về một cuốn sách, một vấn đề trong đời sống văn học. Rồi sau đó tác giả mới công bố các bài nghiên cứu bề thế, công phu của mình về tác giả. Khởi đầu từ Hình tượng người phụ nữ trong Vỡ Bờ của Nguyễn Đình Thi, tác giả tập hợp tư liệu, suy ngẫm để viết “ Nhà văn Nguyễn Đình Thi”, sau đó  đi sâu vào nghiên cứu, chỉ ra  “Nét độc đáo của nhà văn Nguyễn Đình Thi”.