Thứ Ba, 21 tháng 1, 2014

BÁNH CHƯNG

Truyện ngắn của Cao Lan: BÁNH CHƯNG
[20.01.2014 16:05 - Nhịp Cầu Thế Giới Online]
(NCTG) “Trong thoáng chốc, anh hình dung ra góc sân nhà, dưới gốc cây ổi, nồi bánh chưng đang sôi sùng sục. Và anh, cạnh đấy, cởi trần vung búa bổ những gộc củi to, xếp thành đống gọn ghẽ. Chiếc áo may ô bộ đội không còn mới đẫm mồ hôi dù đang giữa mùa đông...”.

Minh họa: Internet
 

Paris!

Anh đi trên chuyến tàu cao tốc từ Poitiers, thành phố miền Tây Nam nước Pháp về Paris. Một tiếng bốn mươi lăm phút, chỉ để gặp một người bạn, đúng hơn, một người chị vừa từ Việt Nam sang, mang cho anh ít quà tết. Hôm đó là mùng một Tết.

Trong một quán café nhỏ trên đồi Montmartre, ngay bên cạnh Nhà thờ Thánh Tâm Sacré Coeur, giữa bao nhiêu con người, không ai để ý đến một chàng trai trẻ Á Đông, tóc đen, mắt đen, ngồi im lặng, mắt nhìn mà như không thấy!

Hai tiếng!

Ba tiếng!

Ba tiếng rưỡi!

Cuối cùng chị bạn cũng đến!

Chỉ có mười phút, khoảng đợi ngắn ngủi cho chị ấy tiếp tục hành trình!

Anh nhận gói quà vuông vức từ trong chiếc túi to chị mang theo đến lệch người.

Uống vội ly café nóng rồi chị lên taxi đi luôn!

Ngồi lại trong quán, anh ngắm rất lâu rồi mới mở bọc quà!

Một chiếc bánh chưng, một gói ni-lông đựng nấm hương xâu thành chuỗi dài. Một gói miến, một bó măng khô!

Mẹ!

Trong thoáng chốc, anh hình dung ra góc sân nhà, dưới gốc cây ổi, nồi bánh chưng đang sôi sùng sục. Và anh, cạnh đấy, cởi trần vung búa bổ những gộc củi to, xếp thành đống gọn ghẽ. Chiếc áo may ô bộ đội không còn mới đẫm mồ hôi dù đang giữa mùa đông.

Và mẹ, cầm ấm nước chuyên thêm cho nồi bánh! Khói bốc lên khiến mẹ phải quay mặt đi vì nóng!

Anh không nghĩ là, mình có thể nhớ mẹ đến từng chi tiết như thế!

Từ một tấm bánh chưng bên nhà gửi cho anh, giữa Paris! 

Thứ Hai, 20 tháng 1, 2014

Từ vết thương máu chảy...


Thơ Raxun Gamzatov trong bản dịch Việt, Tày của Triệu Lam Châu

46. Из раны кровь стекает струйкой длинной,
Но ни слезинки... Есть у нас закон:
Дороже крови слезы для мужчины.
А иначе – какой мужчина он?

46. Từ vết thương máu chảy thành dòng
Nhưng không phải lệ… với đàn ông
Quý hơn máu, chính là nước mắt
Nếu khác đi- có phải đàn ông không?

46. Tứ ròi chếp p’ần thieo lưởt tốc
Nắm dử nặm tha nau… P’ỏ dài hăn
Nặm tha quỷ pèng hơn lưởt nỏ
Ngậy thất tèo – nhằng dử mỏ dài chăn?

47. Совсем не тем, что снег пошел, я возмущен…
Но как твоих волос посмел коснуться он!               
Я ветер не виню, что дует он, трубя,
Но как обидно мне, что обнял он тебя!..

47. Tôi không bực tuyết rơi đâu nhé
Nhưng sao tuyết chạm vào tóc em
Gió thổi, gió reo, tôi không quy tội
Nhưng tôi nổi khùng, vì gió dám ôm em!

47. Hây nắm náu mươi lồng nao né
T’ọ mươi khao lăng t’ồm phjôm mậy noọng nò
Lồm p’ẳt, lồm moòng, rà bấu tươn pắt xá
Khỏi fát slính chằng, nhoòng lồm cảm cót slao hây!

48. Есть ли истина известней:
Убивает старость песню.
И наоборот бывает:
Песня старость убивает.

48. Có chân lý nổi tiếng
Tuổi già khử bài ra.
Nhưng có điều ngược lại:
Bài ca khử tuổi già.

Chủ Nhật, 19 tháng 1, 2014

Đồng môn nhị lão

Đường Văn

ĐỒNG MÔN NHỊ LÃO

(Tản văn – hồi ức)
Tưởng nhớ hồn linh 2 anh
Nguyễn Quang Trân và Đỗ Trung Côn

ĐƯỜNG VĂN

          Anh Nguyễn Quang Trân mà còn sống đến nay cũng đã ngoại bát thập rồi; còn anh Đỗ Trung Côn, nếu không ra đi đột ngột vì 1 cơn suyễn tử thần thì năm tới cũng vào tám mươi tuổi ta. Cả hai anh đều gắn bó lâu năm với ngành giáo dục huyện Thanh Trì, rồi quận Hoàng Mai, phiá Nam Hà Nội. Mỗi người một vẻ, nhưng cả hai đều là những người bạn tri giao vong niên, nhị lão đồng môn một thời sư phạm lớp Văn Sử A ở Cửa Ngòi, Nhạo Sơn, Lập Thạch, Vĩnh Phúc nửa cuối những năm 60 thế kỷ trước, mà mỗi khi nhớ lại, trong tôi đều dâng lên nỗi bồi hồi, thương tiếc.

          Hẳn giờ đây, ở trên cao, nơi thế giới không màu ấy, hai anh đã và đang tha hồ đàm đạo chuyện văn chương hay rong chơi mặc thích, chẳng màng ngày hay đêm, sớm hay chiều, chắc cũng có khi, ngó xuống trần gian mà thương nhớ mấy chú em, cô em đang dờ dật, vất vưởng gắng sống nốt bên lề cuộc đời miên man gió bụi. Anh Trân đi xa đã dăm bảy mùa xuân ẩm ướt; còn anh Côn giã biệt bạn bè cũng đã gần hơn hai mùa thu qua. Nhưng trong tâm khảm tôi, cả hai anh như vẫn đang đối ẩm chuyện trò rổn rảng đâu đây. Tiếng cười của anh Đỗ vẫn kha kha hào sảng. Còn tiếng cười của anh Trân thì dịu nhẹ; trong khi hơi rít điếu thuốc lào thì lại rất mạnh, cứ song sóc, sòng sọc, rúc lên từng hồi, khói tuôn cuồn cuộn, lúc tranh luận về những cách hiểu khác nhau một câu văn tế của Đồ Chiểu hay một câu thơ chữ Hán, một câu Kiều của Nguyễn Du… Mỗi lúc tỉnh trí nghĩ lại: Thế là không bao giờ được gặp lại 2 ông anh nữa! Tôi vẫn không tin ở chính mình sự thật hiển nhiên này. Bởi thế, trong nửa đêm đông dài, se lạnh, tôi ngồi một mình bên bàn phím, lại miên man nhớ về những kỷ niệm ấm lòng với song lão đồng môn, ngõ hầu cho lòng bớt cô đơn, trống trải…

          Hồi ấy là nửa cuối những năm 60 thế kỷ 20, chúng tôi, những thanh niên nam nữ vừa tuổi 17, 18, sau khi tốt nghiệp lớp 10 phổ thông, sau 1 mùa hè nhởn nhơ, vô tư cuối cùng của đời học sinh, đươc/bị nhận Giấy triệu tập học của Trường Sư phạm Trung cấp 10 + 2 Hà Nội, tập trung học tập ở nơi sơ tán: một vùng đồi trẩu, sở trung du, tỉnh Vĩnh Phú (Vĩnh Phúc – Phú Thọ).

Thứ Bảy, 18 tháng 1, 2014

Sự thật “nghiệt ngã” đằng sau những tác phẩm văn học kinh điển

Sự thật “nghiệt ngã” đằng sau những tác phẩm văn học kinh điển

(Dân trí) - Lev Tolstoy căm ghét nhân vật Anna Karenina, Dostoevsky sáng tác tiểu thuyết “Con bạc” để trả tiền thua bạc… Đó là hai trong những sự thật "bẽ bàng" đằng sau các tác phẩm kinh điển.

Lev Tolstoy căm ghét nhân vật Anna Karenina
Sự thật “nghiệt ngã” đằng sau những tác phẩm văn học kinh điển
Khi bắt đầu sáng tác tiểu thuyết “Anna Karenina”, nhà văn Nga Lev Tolstoy từng viết thư cho một người bạn nói rằng: “Tôi đang viết một cuốn tiểu thuyết - cuốn tiểu thuyết đầu tiên trong cuộc đời mình”. Câu nói này được coi như một lời khẳng định của chính tác giả về tâm huyết lớn lao mà ông sẽ dành cho cuốn tiểu thuyết.
Trước cuốn tiểu thuyết “Anna Karenina” (1877), Lev Tolstoy đã sáng tác một tuyệt phẩm văn chương thành công lớn, đó là bộ tiểu thuyết sử thi “Chiến tranh và Hòa bình” (1869). Về tiểu thuyết “Anna Karenina”, đây cũng được coi là một tác phẩm hoàn hảo, nổi bật trong sự nghiệp văn chương của Lev Tolstoy.
Truyện khai thác đời sống tình cảm của nhân vật nữ chính Anna Karenina trong cuộc hôn nhân không hạnh phúc và cuộc ngoại tình khiến cô bị những người trong xã hội thượng lưu Nga lúc bấy giờ khinh miệt, dè bỉu.
Khi đang viết cuốn tiểu thuyết được nửa chừng thì nhà văn Lev Tolstoy bắt đầu thay đổi nhiều quan điểm. Lúc này ông bắt đầu dành nhiều sự quan tâm cho đạo Cơ-đốc như một cách để giải thoát bản thân khỏi cuộc khủng hoảng tâm lý tuổi trung niên.
Ở thời điểm này, nhà văn Lev Tolstoy rất đề cao đạo đức và có những quan điểm mới trong tư duy sáng tác văn chương. Vì vậy, Tolstoy bỗng như bị vỡ mộng trước cuốn tiểu thuyết của chính mình - cuốn tiểu thuyết mà ban đầu ông đã dành cho nó rất nhiều tâm huyết.
Lúc này, thậm chí Tolstoy còn không muốn viết nốt tác phẩm. Ông đã viết thư cho người bạn của mình nói rằng: “Lạy Chúa, giá mà có ai đó đồng ý viết nốt cuốn tiểu thuyết này cho tôi. Đây là cuốn tiểu thuyết đáng ghét, khiến tôi không thể chịu đựng nổi”.
Thật may mắn cho những người yêu văn chương, vì Tolstoy đã ký một hợp đồng xuất bản trước đó nên ông buộc phải hoàn thành nốt đứa con tinh thần mà ông ghét bỏ. Sau này, “Anna Karenina” được coi là tác phẩm đánh dấu bước ngoặt trong sự nghiệp sáng tác của Lev Tolstoy bởi kể từ đây, quan điểm mới về đạo đức của ông sẽ chi phối tất cả các tác phẩm về sau.
Fyodor Dostoevsky sáng tác “Con bạc” để trả tiền thua bạc
Sự thật “nghiệt ngã” đằng sau những tác phẩm văn học kinh điển
Những tác phẩm nổi tiếng nhất trong sự nghiệp văn chương của nhà văn Nga Fyodor Dostoevsky có thể kể tới “Tội ác và trừng phạt”, “Anh em nhà Karamazov”, “Bút ký dưới hầm”. Đương thời, giống như nhà văn Lev Tolstoy, Dostoevsky thường có thêm động lực sáng tác khi hạn nộp bản thảo cho nhà xuất bản sắp đến gần.
Ở thời điểm sáng tác cuốn tiểu thuyết “Con bạc”, Dostoevsky đang rất cần tiền để có thể trả những món nợ do thói nghiện cờ bạc của ông gây ra. Với thời hạn 26 ngày phải hoàn thành xong cuốn tiểu thuyết, Dostoevsky đã làm việc điên cuồng để có thể hoàn tất tác phẩm.
Ông thuê một người chuyên viết tốc ký ngồi ghi chép lại những gì ông đọc. May mắn, sau đúng 26 ngày, ông hoàn thành bản thảo tác phẩm và đem gửi cho nhà xuất bản. Bốn tháng sau, ông kết hôn với chính nữ thư ký - cô Anna Grigorievna Snitkina, một phụ nữ trẻ kém ông 25 tuổi - người đã ở bên ông ngày đêm, miệt mài ghi chép, giúp ông hoàn tất tác phẩm đúng thời hạn.
Sir Arthur Conan Doyle sáng tạo ra nhân vật Sherlock Holmes vì phòng khám ế khách

TIẾU LÂM GABROVO 18 ( TIẾP)



TIẾU LÂM GABROVO 18 ( TIẾP)

GIÁO DỤC
-         Bà ơi, đưa cho cháu cái kéo.
-         Chỉ dùng kéo khi có khách khứa thôi cháu ạ. Hãy dùng răng mà cắn chỉ - Bà lão Gabrovo đáp.

MÁU GABROVO
Trong bện viện Gabrovo cần phải truyền máu cho bện nhân người nước ngoài. Sau lần truyền đầu tiên, bện nhân dễ chịu và tạ ơn rất hậu người Gabrovo cho máu. Người ta truyền máu cho người bện lần thứ hai. Nhưng lần này, bện nhân cảm ơn rất chừng mực. Sau lần truyền máu thứ ba, nói chung, bện nhân không cảm tạ chút gì – Trong cơ thể của anh ta là máu của dân Gabrovo.

NHỚ NHUNG
Một người Gabrovo chờ đợi cháu là luật sư ở trước tòa nhà tòa án.
-         Cháu Xtoiancho, chiều hãy đến nhà chơi. Chú và thím rất muốn gặp và nói chuyện với cháu!
-         Được thôi, nhưng cháu cần mang theo bộ luật nào ạ : Dân sự hay Hình sự?

KHÔNG NHẬN GÌ CẢ
Một người Gabrovo quyết định xây nhà hong lúa. Ông cho gọi thợ cả đến và bắt đầu mặc cả.
- Chúng tôi sẽ dựng nhà hong lúa cho ông trong mười ngày – Thợ cả nói – Tôi thì ông trả mỗi ngày 5 leva, còn người giúp việc là 2 leva.
- Không cần người giúp việc. Tự tôi sẽ phụ việc cho ông!
Sau mười ngày, họ làm xong nhà hong. Khi tính công, ông chủ trả cho thợ cả không đầy 10 leva. Bác thợ phản đối.
- Hoàn toàn đúng- chủ nhân đáp – Dẫu sao bác cũng còn nhận được tiền công. Còn tôi thì chẳng nhận được một cắc nào, trong khi phụ cho bác!

CHỖ GIỮA BẰNG VÀNG
Người Gabrovo mua cá. Người bán hàng hỏi ông ta muốn mua miếng nào.
          - Cắt bớt đi một chút phần đầu…Thế, cắt bỏ đi cái đuôi. Bây giờ đưa cho tôi phần giữa!

TÁI BÚT
Người Gabrovo viết vào cuối lá thư:
“ Xin lỗi vì mình gửi thư không dán tem. Mình đã bỏ vào thùng thư rồi mới chợt nhớ là chưa dán tem!”

THÔNG BÁO TỪ GABROVO
Vì mục đích tiết kiệm, người Gabrovo quyết định từ nay trở đi, họ sẽ kỉ niệm Thánh lễ vào ngày 29 tháng hai. Ngày như thế, bốn năm mới có một lần. Mọi người  tự ăn mừng thánh lễ đồng thời trong một ngày, không ai đến làm khách nhà ai.

Thứ Sáu, 17 tháng 1, 2014

RƯỢU GIẢ



                                                          


RƯỢU GIẢ

                                                                                                        Âu Dương Minh

                                                                                                      Vũ Công Hoan dịch

          Bố sắp sang tuổi bảy mươi.
          Để nuôi dạy năm anh em chúng tôi, bố chưa bao giờ tổ chức ăn mừng sinh nhật.
         
          Hiện giờ ở nhà quê, trẻ con đầy tháng đủ tuổi đều tổ chức ăn mừng. Bố mẹ  bảy tám mươi tuổi không ăn mừng ngày sinh, con trai con gái bị người ta chê cười.
         
          - Chờ bố sáu mươi tuổi, nhất định phải tổ chức ăn mừng thật linh đình vui vẻ!
         
          Năm anh em chúng tôi đã từng nói với bố như thế. Ở quê tôi, có tục lệ“nam vừa bước sang tuổi, nữ vừa tròn tuổi”, đàn ông “tròn mươi”, phải chúc thọ trước một năm, không thì sẽ không may mắn.
         
          Đến lúc đó, tôi nhất định sẽ mua hai chai rượu ngon Ngũ lương dịch! Tôi nói như thề. Khi ấy tôi vừa tốt nghiệp đại học, tuy còn một nghèo hai trắng,nhưng đang hăng“máu”, tin chắc sẽ có bánh mì, tất cả đều có!
         
          Nào ngờ, từ đó trở đi, lương không tăng,vật giá cứ leo thang. Do lấy vợ cộng thêm điều động công tác, tôi tuy phải tằn tiện chia một đồng thành hai để tiêu, nhưng vẫn còn nợ đầm nợ đìa, dật chỗ này vay chỗ khác. Đến khi bố bước sang tuổi sáu mươi, hoàn toàn không mua nổi Ngũ Lương Dịch.

-         Chờ bố sang tuổi bảy mươi, con nhất định mua!
 Tôi vẫn đinh ninh, chắc tin ngày mai sẽ tốt đẹp hơn.
          Bố bảo:
-         Mua làm gì, con có tấm lòng là đủ rồi!

Thứ Năm, 16 tháng 1, 2014

Chùm Xuân



TRẦN TRUNG- CHÙM XUÂN

1/NỖI ĐỜI
Nôm na ngồi đếm ngày đông
Bao nhiêu lạnh giá chất chồng tâm tư.
Nỗi đời...đo đếm-ngẩn ngơ,
Tình ơi! chẳng giá nào mua cho đầy!

2/TÌNH XUÂN
Kinh kệ bấy năm...chưa thoát trần
Nghe lời thơ dịu gợi Tình-Xuân
Muốn buông chuông, mõ...về bên ấy
Áp má bên song-Bướm lượn gần.

3/ĐAU
Bão lướt Miền Trung-về Đông Bắc
Bàng hoàng thương Khúc-Ruột-Quê-Mình
Bão lốc cửa nhà, Người...tan nát
Rợn niềm đau cơn Bão-Nhân-Tình.

Thứ Tư, 15 tháng 1, 2014

Ảnh chưa từng công bố về miền Bắc Việt Nam năm 1954

Ảnh chưa từng công bố về miền Bắc Việt Nam năm 1954

(Dân trí) - Một triển lãm của nhiếp ảnh gia chiến trường nổi tiếng vừa được mở với rất nhiều bức ảnh đắt giá về Nam Định, Thái Bình (Việt Nam). Năm 1954, nhiếp ảnh gia này đã bị thương và qua đời khi di chuyển từ Nam Định tới Thái Bình.

Phóng viên ảnh chiến trường người Hungary - Robert Capa là một trong những tay máy huyền thoại trong lịch sử ảnh báo chí nói chung và ảnh chiến trường nói riêng. Những khuôn hình của ông trung thực, sâu sắc, nên thơ và quả cảm
Bất kể những thay đổi trong cách chụp ảnh suốt những thập kỷ qua, ảnh của Robert Capa vẫn không lỗi thời và luôn được coi là những tác phẩm mẫu mực.
Trong sự nghiệp kéo dài hai thập kỷ của mình, ông đã ra chiến trường và đưa tin về 5 cuộc chiến tranh, trong đó có cuộc chiến tranh Đông Dương. Robert Capa sau này đã qua đời năm 1954 ở tuổi 40 tại tỉnh Thái Bình trong khi đang tác nghiệp.
Người ta biết nhiều tới Robert Capa qua những bức ảnh đen trắng đầy chiều sâu, ít người biết rằng ông cũng từng thực hiện nhiều bức ảnh màu ấn tượng. Một chương trình triển lãm có tên “Capa in Color” (Ảnh màu của Capa) sẽ diễn ra từ 31/1 tới 4/5 tại Trung tâm Nhiếp ảnh Quốc tế ở thành phố New York, Mỹ.
Tại đây, hơn 125 bức ảnh màu chưa từng được công bố của Robert Capa sẽ được đem triển lãm, trong đó có một số bức được thực hiện trong những ngày tháng cuối đời khi ông đang ở Việt Nam.
Ảnh chưa từng công bố về miền Bắc Việt Nam năm 1954Binh lính Pháp trên đường chuyển quân từ Nam Định tới Thái Bình tháng 5/1954. Lúc này Robert Capa đang đưa tin về cuộc chiến tranh Đông Dương. Bức ảnh lần đầu được công bố tại triển lãm.
Hiện tại, gia sản để lại của Robert Capa có hơn 4.000 bức ảnh màu. Đương thời, mỗi khi ra ngoài tác nghiệp, ông thường mang theo 2 thậm chí là 3 chiếc máy ảnh, treo quanh cổ.
Nếu những bức ảnh đen trắng chụp ngoài chiến trường sâu sắc và đúng chất Capa thì những bức ảnh màu mà ông thực hiện đề cập tới những đề tài nhẹ nhàng hơn như văn hóa, chân dung, thời trang…
Người ta không rõ khi nào thì ông sẽ chụp ảnh đen trắng và khi nào thì chụp ảnh màu, đó vẫn là một bí mật của tư duy Capa. Đôi khi ông chụp một khuôn hình bằng cả ảnh màu và ảnh đen trắng, đơn giản bởi các tờ báo khi đó thường trả nhiều tiền hơn cho những bức ảnh màu.
Triển lãm những bức ảnh màu của Capa chắc chắn sẽ gây nhiều bất ngờ cho những ai am hiểu về nhiếp ảnh và quen thuộc với những bức ảnh của Robert Capa. Khi đem so sánh với những bức ảnh đen trắng chụp ngoài chiến trường của ông, hẳn nhiều người sẽ cảm thấy ngạc nhiên khi thấy một Capa rất khác trong những bức ảnh màu vui vẻ, nhẹ nhàng.
Những bức ảnh màu sẽ được trưng bày trong triển lãm “Capa in Color”:
Ảnh hiếm về miền Bắc Việt Nam năm 1954Nhà văn Mỹ Ernest Hemingway và cậu con trai Gregory ngồi chơi ở thung lũng Mặt trời, bang Idaho, Mỹ tháng 10/1941.
Một nghĩa trang của quân Đức nằm gần sân bay El Ouina ở Tunisia tháng 5/1943.Một nghĩa trang của quân Đức nằm gần sân bay El Ouina ở Tunisia tháng 5/1943.

NGHỊ QUYẾT CỦA ĐẢNG VỀ ĐỔI MỚI CĂN BẢN, TOÀN DIỆN GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO – NHỮNG THÁCH THỨC VÀ VẬN HỘI CHO GIÁO DỤC NƯỚC NHÀ



NGHỊ QUYẾT CỦA ĐẢNG VỀ ĐỔI MỚI CĂN BẢN, TOÀN DIỆN  GIÁO DỤC          VÀ ĐÀO TẠO – NHỮNG THÁCH THỨC VÀ VẬN HỘI CHO GIÁO DỤC NƯỚC NHÀ

                                              PGS TS Vũ Nho
                   Chuyên viên cao cấp Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam

Ban chấp hành Trung ương  Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI, trong Hội nghị lần thứ 8 đã ra nghị quyết số 29 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Đây là một nghị quyết vô cùng quan trọng cho thấy Đảng và Nhà nước ta tiếp tục coi Giáo dục là quốc sách hàng đầu. Bản nghị quyết đã đánh giá tình hình giáo dục hiện tại, khẳng định những thành công, chỉ ra những  hạn chế, yếu kém, xác định nguyên nhân khách quan và chủ quan. Đồng thời nêu lên định hướng đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo với mục tiêu tổng quát:
          “Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân. Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; sống tốt và làm việc hiệu quả.

Xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệp, dạy tốt, học tốt, quản lý tốt; có cơ cấu và phương thức giáo dục hợp lý, gắn với xây dựng xã hội học tập; bảo đảm các điều kiện nâng cao chất lượng; chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa, xã hội hóa và hội nhập quốc tế hệ thống giáo dục và đào tạo; giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa và bản sắc dân tộc. Phấn đấu đến năm 2030, nền giáo dục Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực.”.
Điều đáng chú ý là  Nghị quyết đã  xác định các nhiệm vụ, giải pháp căn bản, toàn diện để tạo chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả của giáo dục.
Cuộc đổi mới  đầu thế kỉ XXI đã  đưa ra một chương trình giáo dục phổ thông thống nhất từ lớp 1 đến lớp 12 được ban hành kèm theo Quyết định số 16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 05 tháng 5 năm 2006. Đây là lần đầu tiên có một chương trình thống nhất, xuyên suốt các cấp học. Nổi bật nhất, thành công nhất của lần đổi mới đó là chúng ta đã bước đầu thành công trong việc xây dựng chương trình tự chọn, đáp ứng nhu cầu của người học. Chương trình  đã chú trọng đầy đủ các yếu tố thành công của các lần trước, đồng thời giải quyết vấn đề là không phân ban A,B,C,D như lần trước ở cấp Trung học phổ thông. Thế nhưng, khi thí điểm ở trung học phổ thông, chúng ta  cũng vẫn thí điểm ban Khoa học tự nhiên; ban Khoa học tự nhiên kĩ thuật, Ban khoa học xã hội. Kết quả cuối cùng sau thí điểm là chúng ta bỏ phân ban mà dùng phân hóa với hai chương trình nâng cao và không nâng cao ( thường gọi là chương trình chuẩn). Vấn đề là chúng ta  đã mạnh dạn cho phép các em học sinh học chương trình chuẩn lựa chọn nâng cao Toán, Lí, Hóa hoặc Lí, Hóa, Sinh hoặc Toán, Văn, Ngoại ngữ. Chính vì mềm dẻo như vậy nên Ban Khoa học xã hội (thường gọi ban C), và Ban Khoa học tự nhiên – kĩ thuật ( thường gọi ban B) hầu như tự  teo đi trong thực tế. Ngay cả những trường tham gia thí điểm phân ban cũng xin rút ban Khoa học xã hội. Không ai dại gì lại bỏ thời gian học thêm một môn mà khi thi Đại học không dùng đến.
          Nhân đây chúng tôi xin quay trở lại vấn đề tại sao cuộc đổi mới phân ban  ở Trung học phổ thông lần thứ nhất lại không thành công, mà có thể nói là thất bại cũng được? Chúng ta vẫn còn nhớ lần ấy, phân ban được tiến hành ở bốn ban: ban A, ban B, ban C và ban D. Ban B được kì vọng là sẽ tạo ra được nguồn nhân lực phục vụ cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Nhưng thí điểm cho thấy học sinh và phụ huynh không hào hứng với ban B. Chúng ta đã thất bại vì duy ý chí và nhìn nhận thực tế bằng lí thuyết sách vở. Và cũng phải nói thêm nữa là chương trình ban C về môn Ngữ văn quá cao, quá nhiều thay đổi. (Vẫn còn câu chuyện cười ra nước mắt về Tiếng Việt với thành phần tham thể được nói lái thành THÊ THẢM!)
          Việc đổi mới để đưa đến chương trình năm 2006 là một cuộc huy động tổng lực các nhà khoa học, khoa học sư phạm, quản lí giáo dục, giáo viên và tất cả học sinh vào cuộc.
          Tuy vậy, trước yêu cầu mới của đất nước, những cố gắng đó là chưa đủ.

Thứ Ba, 14 tháng 1, 2014

NHỚ CHIỀNG LỀ

         

NHỚ CHIỀNG LỀ
     (Tặng : anh Cao Thành)
                 Nguyễn Khôi


Em còn nhớ Chiềng Lề không nhỉ ? (1)
Phố nhà sàn soi bóng Nậm La
Hai rặng Têk cao che mái chợ
Đời vui đoàn kết Thái - Kinh - Hoa...
*
Lên Khau Cả nhìn ra bốn phía
Kia Chiềng An - bản Cọ quây quần
Sang Viêng Giảng - Mé - Ban - Nà Coóng
Vó ngựa phi xuống mãi Chiềng Ngần...
*
Ơi Chiềng Lề mừng xuân đón tết
Tiếng cồng chiêng hòa tiếng Suối Reo
"Phố nhà mình" một thời thân thiết
Đi xa rồi lòng mãi còn yêu...

----
(1) Theo sự tích xưa : Lò Lạng Chượng đem quân đi mở cõi, sau khi vượt đèo
Khau Pha ngược suối (Nậm La) thấy một vùng đất đẹp không có người nên gọi
là Mường Lạ (mường trống không), đọc chệch là Mường La, trống không vì dân
bản địa (người Xá) sợ trốn vào Rừng Kín (đông mệt). Trung tâm (chiềng) của
mường là Chiềng An, có phố Chiềng Lề , do tiếng Thái Le là "trông- nhìn -
xem" , có nghĩa đứng ở đây trông rộng tầm mắt, đây cũng là trung tâm của
Thành phố Sơn La hiện nay.
          Hà Nội 26-12-2013