Thứ Sáu, 16 tháng 7, 2021

TỔ QUỐC NƠI BIÊN VIỄN


 

TỔ QUỐC NƠI BIÊN VIỄN

(Bút ký)

                NGUYỄN THỊ LAN                                                            

  1. Giữa tháng Tư năm 2013, đoàn nhà văn Hải Dương gồm mười bốn người có chuyến đi thực tế ở Lai Châu. Ngoài hai nhà văn nữ ở văn phòng Hội còn khá trẻ, hầu hết các thành viên trong đoàn đều ở lứa U60, U70.

          Bắt đầu khởi hành từ Hải Dương lúc 7 giờ 10 phút, qua Hưng Yên, Hà Nội, Phú Thọ, Yên Bái đến gần năm giờ chiều đoàn đến địa phận tỉnh Lai Châu. Nghỉ đêm ở nhà khách huyện Than Uyên, sáng hôm sau lại rong ruổi trên đường, phải đến chiều tối mới đến được đồn biên phòng Sì Lờ Lầu (thuộc xã Sì Lờ Lầu, huyện Phong Thổ) nơi đoàn cần đến. Từ đây về Hải Dương hơn 600km.

          "Đường lên Tây Bắc xa xôi..." câu hát đó cứ ngân nga mãi trong lòng chúng tôi suốt cả hành trình. Mặc dù đã đi nhiều nơi thuộc Tây Bắc, Việt Bắc nhưng với chúng tôi, ít chuyến đi nào lại "ấn tượng" như chuyến đi này. Từ Yên Bái đến Lai Châu độ dốc tăng dần. Hàng mấy trăm cây số nơi chúng tôi đi qua chỉ có núi cao, vực sâu và mây mù. Đường đi với những cung đường chênh vênh trên sườn núi cao chót vót, những đoạn khúc khuỷu rồi đổ dốc bất ngờ, những đoạn cua tay áo liên tục... khiến những người yếu bóng vía cũng phải giật mình. Đến đây mới thấm thía lời thơ của Lò Ngân Sủn trong bài hát "Chiều biên giới": "Chiều biên giới em ơi/ Có nơi nào cao hơn..."

Thứ Năm, 15 tháng 7, 2021

Gió Hua Tát không ngừng thổi trong văn chương Nguyễn Huy Thiệp…

 


Gió Hua Tát không ngừng thổi trong văn chương Nguyễn Huy Thiệp…

08/07/2021

Hua Tát là một bản nhỏ của người Thái đen ở Tây Bắc, nơi Nguyễn Huy Thiệp đã  biết, từ tuổi 20:“Số phận run rủi đưa tôi lên dạy học”(1970 – 1980). Sinh năm Canh Dần 1950, Nguyễn Huy Thiệp đã trải một thập niên thanh xuân ở nơi núi non rừng thẳm Tây Bắc. Số phận đã tự nhiên chỉ định sự không tránh khỏi nghề viết văn của chính Thiệp, khi đã dùng cả 10 năm tuổi xanh ấy,“úp mặt vào núi đọc sách”.Thiệp tự thú:“Tôi đọc sách từ năm 10 tuổi, được phụ huynh dạy:“Trong cõi nhân sinh, muốn vẻ vang không có gì bằng đọc sách (“nhà ta quý sách hơn vàng”– thơ Nguyễn Bính). (Trích “Lời tựa “Truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp”,Thiệp viết ngày 9.7.2007, và sách, do chính Thiệp tuyển lựa, sắp xếp theo thứ tự thời gian, như một trù liệu “sớm lo chuyện rửa tay gác bút”…

 

MỘT. Khởi đầu là gió

Hua Tát là một bản nhỏ của người Thái đen ở Tây Bắc, nơi Nguyễn Huy Thiệp đã  biết, từ tuổi 20:“Số phận run rủi đưa tôi lên dạy học”(1970 – 1980). Sinh năm Canh Dần 1950, Nguyễn Huy Thiệp đã trải một thập niên thanh xuân ở nơi núi non rừng thẳm Tây Bắc. Số phận đã tự nhiên chỉ định sự không tránh khỏi nghề viết văn của chính Thiệp, khi đã dùng cả 10 năm tuổi xanh ấy,“úp mặt vào núi đọc sách”.Thiệp tự thú:“Tôi đọc sách từ năm 10 tuổi, được phụ huynh dạy:“Trong cõi nhân sinh, muốn vẻ vang không có gì bằng đọc sách (“nhà ta quý sách hơn vàng”– thơ Nguyễn Bính). (Trích “Lời tựa “Truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp”,Thiệp viết ngày 9.7.2007, và sách, do chính Thiệp tuyển lựa, sắp xếp theo thứ tự thời gian, như một trù liệu “sớm lo chuyện rửa tay gác bút”…

Thứ Tư, 14 tháng 7, 2021

CHÙM THƠ ĐỨC BÌNH

 


CHÙM THƠ ĐỨC BÌNH

 

ĐỨNG TRƯỚC HÀNG BIA

                                           “cổ lai chinh chiến kỷ nhân hồi “

Năm cộng với năm là mười

Những gì cộng lại thành người thương binh ?

 

Có tên từ thuở khai sinh

Sao anh liệt sĩ xóm Đình vô danh ?

 

Thẳng hàng bia trắng mộ xanh

Vẫn nghiêm đội ngũ .

                       tìm anh nơi nào ?

 

Gió đồng sóng lúa lao xao

Có người chống nạng đi vào nghĩa trang

Lưng còng thắp đỏ nén nhang

Hàng bia rực ánh sao vàng lung linh

Đứng nghiêng mà khấn một mình

“Tình ơi !

ngày giỗ của Tình hôm nay…

Vong hồn theo khói hương bay

Trường Sơn ngàn dặm về đây với Bình"

 

Bâng khuâng chống nạng một mình

Trầm thơm ngan ngát bình minh nắng vàng .

 

( 40 năm ( 06 .4. 1967 - 6.4.2007) Nguyễn văn Tình người đồng đội D4E4 ĐOÀN 559 hy sinh ngay trong hầm của tôi sau loạt bom máy bay B52 rải thảm ở Trường Sơn )

ĐỨC BÌNH

TIẾNG CHUÔNG CHÙA

 

Từ trong khói lửa bước ra

Nhìn trăng trăng tỏ

Nhìn hoa hoa hồng

Thứ Ba, 13 tháng 7, 2021

NHỚ ANH HÙNG LIỆT SĨ VŨ XUÂN THIỀU

 



NHỚ ANH HÙNG LIỆT SĨ VŨ XUÂN THIỀU

(ChàomừngngàyThươngbinhLiệtsĩ , tri âncác Anh)

 BÙI MINH TRÍ


v_xun_thiu

Năm bảy hai, một mùa đông nhớ mãi

Máu chảy loang nơi bệnh viện, nhà dân

Thổn thức muôn con tim thắt lại

Đau đớn nhìn Hà Nội chít khăn tang

 

Mẹ mong đời Anh như khúc ca xuân

Thầy bạn muốn Anh thành chuyên gia giỏi

Anh lắng nghe tiếng quê hương vẫy gọi

Thay áo kỹ sư, mặc áo phi công

 

Trời Thăng Long nâng Anh cao vời vợi

Giặc đây rồi - một lũ pháo đài bay

Giữa sống chết - phút giây này mong đợi

Nhằm kẻ thù xả căm uất bấy nay

 

Từ trên cao Anh lao vào con ó

Trời đêm xanh một khối lửa bùng lên

Thiêu ra tro mác “Không quân chiến lược”

Giặc loạn bay, nháo nhác vỡ tan đàn

 

Mười hai ngày đêm đối đầu huyền thoại

Tổ quốc sáng lên với mỗi chiến công

Thiên Anh hùng ca ngàn năm hát mãi

Vũ XuânThiều - Điện Biên Phủ trên không.

 

Bùi Minh Trí

 unnamed

Thứ Hai, 12 tháng 7, 2021

CHÙM THƠ NGUYỄN CHÍNH

 

CHÙM THƠ NGUYỄN CHÍNH Sửa

DỊCH NGẪM

Bước đi biết mấy sơn hà
Dừng chân thêm biết cửa nhà của ta
Nóc nhà gần thế mà xa
Năm châu bốn biển chưa qua nóc nhà!

         Sg 4-7-2021



       MÊ MẨN
       SÔNG TIỀN

Qua sông Tiền anh ghiền vú sữa
Trái căng tròn,mắt lá đung đưa
-Ai ghiền vú sữa thì mua
Cớ chi mắc mớ mà mơ của người
-Tại mây,tại gió,tại trời
Tại người óng ả cho tôi vật nài
Đã qua bao chặng đường dài
Chắc gì qua được nút cài áo em
Đường về thành phố lên đèn
Sao còn mê mẩn bóng em miệt vườn?

Thứ Bảy, 10 tháng 7, 2021

TRUYỀN THUYẾT Am Linh Điểu

 


TRUYỀN THUYẾT

Am Linh Điểu

 

       TRUYỆN NGẮN CỦA VŨ THIỆN KHÁI

 

 
  

 

Mỗi chủ nhật, anh em chúng tôi thường thay nhau giả bộ trêu cố nội: Cố tên là gì vậy? Đôi lúc cố giả bộ giận, he hé đôi môi khô héo để hở hai hàm chỉ còn trơ lợi trả lời: Thưa các ngài, tôi tên Năm Hòe ạ. Biết rồi còn cắc cớ. Nhiều khi Cố ngơ ngác lắc đầu, mở to cặp mắt lờ lờ cùi nhãn: Không biết… không nhớ. Ấy là thời khắc tâm trí Cố đang chìm vào quên lãng hằng ngày. Vậy mà hôm nhận được tấm thiệp mời dự lễ mừng bốn mươi năm thành lập thị xã TC, Cố tỉnh như sáo. Sai chắt gái phải ngay tức thì ủi phẳng bộ sắc phục công an của Cố vẫn treo trong tủ, sai tôi mở ngăn kéo lấy ra những tấm huân, huy chương óng ánh cài sẵn lên đấy. Tôi thử góp ý: Từ đây đến đấy hơn trăm cây số, tròn trăm tuổi rồi, sức Cố không chịu nổi đâu. Cố khum khum lòng bàn tay che sau vành tai dài như tai Phật, phào phào hỏi: Anh nói gì cơ? Tôi hét to nhắc lại. Nghe thủng, cố phán: Đi chứ, người ta có tình nhớ đến mình. Anh không thấy ông Chủ Tịch trịnh trọng bút phê khách đặc biệt à. Nghỉ một lát, Cố hỏi: Dương lịch, năm nay bao nhiêu rồi? Tôi ghé môi vào gần thái dương Cố, chậm rãi từng con số: Hai ngàn không trăm sáu mươi tám ạ. Cố gật đầu ra hiệu biết rồi. Đoạn ngửa bàn tay mỏng đét, cong cong mấy ngón khô khảu chỉ còn da bọc xương, nhắm tịt mắt, bấm lên bấm xuống từng đốt. Cứ tưởng Cố lại phiêu phiêu nhập hồn vào cơn mê mê tỉnh tỉnh hằng ngày. Bất ngờ cố rành rọt cất lời, không phập phào, không nhầm lẫn, nói với tôi mà như nói với chính mình: Vậy là cái thị xã ấy có chiều dài lịch sử hơn tám chục năm rồi. Mau thật. Ngày ấy...

Thứ Năm, 8 tháng 7, 2021

"Phố ta": Bài thơ về những cây táo nở hoa

 

"Phố ta": Bài thơ về những cây táo nở hoa

Lê Hồng Quang Thứ tư, ngày 07/07/2021 06:00 AM (GMT+7)
Aa Aa+
"Phố ta" cho thấy rất rõ tiếng thơ giàu rung động, tinh tế và nồng nàn của Lưu Quang Vũ. Đấy là những phẩm chất thơ sẽ đi cùng ông mãi về sau này, trong những sáng tác ngày càng mở rộng cả về cảm hứng lẫn thi pháp.
Bình luận 0

Phố của ta

Những cây táo nở hoa

Mùa thu đấy

Thân cây đang tróc vỏ

Con đường lát đá 

Nghiêng nghiêng trong sương chiều.


Năm nay cà chua chín sớm

Trên quầy hàng đỏ hồng

Chị thợ may đi lấy chồng

Chị thợ may góa bụa 

 Năm nay thôi mặc đồ đen.


Bác đưa thư, có thư ai đấy?

Bác đưa thư kéo chuông

Ti-gôn hoa nhỏ

Rụng đầy trước hiên.


Riêng bác thợ mộc già buồn bã

Thở khói thuốc lên trời

Anh thợ điện trên mái nhà mắc dây

Bà giáo về hưu ngồi dịch sách

Dạy cậu con tiếng Pháp

Suốt ngày chào: bông-giua


Phố của ta

Phố nghèo của ta

Những giọt nước sa

Trên cành thánh thót

Lũ trẻ lên gác thượng

Thổi bay cao bao bong bóng xà phòng.


Em chờ anh trước cổng

Con chim sẻ của anh

Con chim sẻ tóc xù

Con chim sẻ của phố ta 

Đừng buồn nữa nhá

Bác thợ mộc nói sai rồi

Nếu cuộc đời này toàn chuyện xấu xa

Tại sao cây táo lại nở hoa

Sao rãnh nước trong veo đến thế?

Con chim sẻ tóc xù ơi

Bác thợ mộc nói sai rồi.

Nằm trong tập thơ đầu tay Hương cây - Bếp lửa (1968, in chung với Bằng Việt), Phố ta cho thấy rất rõ tiếng thơ giàu rung động, tinh tế và nồng nàn của Lưu Quang Vũ. Đấy là những phẩm chất thơ sẽ đi cùng ông mãi về sau này, trong những sáng tác ngày càng mở rộng cả về cảm hứng lẫn thi pháp.  

"Phố ta" - Bài thơ về những cây táo nở hoa - Ảnh 1.

"Phố ta" cho thấy rất rõ tiếng thơ giàu rung động, tinh tế và nồng nàn của Lưu Quang Vũ. (Ảnh: T.L)

VĂN KHOA CHÂN DUNG KÍ - MỘT CUỐN SÁCH ĐỘC ĐÁO VỀ CÁC NHÀ TRÍ THỨC VIỆT NAM

 

 


VĂN KHOA CHÂN DUNG KÍ  - MỘT CUỐN SÁCH ĐỘC ĐÁO VỀ CÁC NHÀ  TRÍ THỨC VIỆT NAM

          Đọc “Văn khoa chân dung kí” của Hữu Đạt, Nhà xuất bản Hội Nhà Văn, 2021

                                                      Vũ Nho

        Thật ra, cuốn sách chỉ viết chân dung một số nhà khoa học nhà giáo của khoa  Ngữ Văn, trường Đại Học Tổng hợp Hà Nội. Nhưng có thể nói rằng riêng về ngành Ngữ văn, thì đó là các bậc giáo sư, các Đại trí thức của đất nước với các tên tuổi lẫy lừng không chỉ trong nước mà cả nước ngoài. Các Giáo sư Hoàng Xuân Nhị, Nguyễn Hàm Dương, Nguyễn Tài Cẩn, Đinh Gia Khánh, Hoàng Thị Châu,  Nguyễn Lai, Phan Cự Đệ, Hà Minh Đức, Hoàng Trọng Phiến, Hoàng Như Mai, Lê Đình Kỵ, Nguyễn Đức Dân, Bùi Duy Tân, Lê Quang Thiêm, Đặng Thị Hạnh… được ngòi bút tinh tế, tài hoa của một học trò xuất sắc của khoa Ngữ Văn, có nhiều năm được học các thầy, lại có nhiều năm được công tác với các thầy, làm đủ các việc  từ tổ trưởng công đoàn, thư kí bộ môn, trợ lí chính trị, Chủ tịch công đoàn…  viết chân dung bằng tấm lòng yêu quý, ngưỡng mộ, nên các thầy đã hiện lên vô cùng sống động.

          Bản thân tôi, người viết những dòng này không học ở  khoa Văn Tổng hợp, nhưng  Khoa Văn Việt Bắc chúng tôi  trong Vinh Quang,  còn  Khoa Văn Tổng hợp ở Kí Phú. Và chúng tôi được học ké các giáo sư Nguyễn Tài Cẩn, Nguyễn Văn Tu,  Đỗ Đức Hiểu,Tôn Gia Ngân, Bùi Khánh Thế, Đoàn Thiện Thuật,… Sau này đi thi nghiên cứu sinh, tôi được thụ giáo với  các GS. Hoàng Xuân Nhị, Hà Minh Đức, Phan Cự Đệ. Bởi vậy mà tôi rất thích thú đọc “chân dung kí” của nhà ngôn ngữ,  nhà  văn Hữu Đạt.

Thứ Tư, 7 tháng 7, 2021

CHÙM THƠ NGUYỄN THỊ HOÀNG HÒA

CHÙM THƠ NGUYỄN THỊ HOÀNG HÒA Sửa

nh_hong_ha

NHÀ THƠ NGUYỄN THỊ HOÀNG HÒA

HOA HỒNG TRONG THÀNH CỔ

(Kính tặng hương linh đồng đội D813, E8, QK Tả Ngạn)

 

Đôi mắt ướt nhoè của tôi

Bỗng gặp  cây hồng nhỏ

Những bông hồng rực lên màu lửa

Giữa trưa, trời Quảng Trị trong xanh.

 

Cây hồng chắc chưa quên chiến tranh

Nên vắt mình, trổ hoa màu máu

Cái màu đỏ loang từng trận đấu

Thấm vào lòng Thành Cổ năm xưa 

 

 

Đồng đội ơi, dầu dãi nắng mưa

Tuổi hai mươi, vùi trong lòng đất

Thịt nát, xương tan, chiến tranh là THẬT

Đạn rít, bom xuyên, tám mốt đêm ngày 

 

45 năm qua rồi, Thành Cổ chiều nay

Khoác áo xanh non, như chưa từng máu đổ

Tấm áo xanh, cài bông hồng đỏ 

Chói ngời lên -  Như một tấm  HUÂN CHƯƠNG!

                                                                       

Tháng 6-2017

 

SAU TRẬN ĐÁNH

 

Em cuống cuồng gọi anh khi vừa tan trận đánh

Trước hoàng hôn, im lặng ghê người

Anh ở đâu? giữa đại ngàn xanh thẳm

Trả lời em - Chỉ tiếng lá rơi... 

Thứ Ba, 6 tháng 7, 2021

BA CHIÊU THỨC MỞ ĐƯỜNG CHO THƠ ĐI TỚI BẾN

 


BA CHIÊU THỨC MỞ ĐƯỜNG CHO THƠ ĐI TỚI BẾN


PHẠM ĐỨC NHÌ


nh_p__nh_v_anh_phng

 TÁC GIẢ BÌA TRÁI VÀ NHÀ THƠ VŨ QUẦN PHƯƠNG

           

Lời Nói Đầu

 

Vào cuối thập niên 30 của thế kỷ 20, khi phong trào Thơ Mới đang nở rộ, một thi sĩ trẻ tài năng vì hoàn cảnh trớ trêu, đã phải dai dẳng chất chứa trong lòng một nỗi tủi nhục buồn sầu sâu nặng. Nhưng chính nhờ cái tâm sự tủi nhục buồn sầu đó ông đã sáng tác 2 bài thơ trong đó có một bài được đánh giá rất cao về giá trị nghệ thuật. Đó chính là thi sĩ Vũ Hoàng Chương và hai bài thơ được đề cập đến là Phương Xa và Say Đi Em.

 

Thành Sầu Của Vũ Hoàng Chương

 

Vũ Hoàng Chương sinh năm 1916, lúc Nho học đang lụi tàn. Khoa thi Hương cuối cùng là khoa Mậu Ngọ (1918), tổ chức tại trường Thừa Thiên. Sau khoa thi Hương này, ngày 28/12/1918, vua Khải Định ra chỉ dụ bãi bỏ khoa cử ở Việt Nam. Khoa thi Hội và thi Đình cuối cùng được tổ chức năm 1919. Những người thi đỗ có bằng nhưng không được bổ nhiệm chức vụ gì. (1)

 

 Cha mẹ Vũ Hoàng Chương, cũng như rất nhiều bậc cha mẹ thuộc hàng quan lại, khá giả thời bấy giờ, ở vào thế tấn thối lưỡng nan. Một là, giữ lấy chút tiết tháo, thà để con lông bông chịu dốt chứ không thèm hợp tác với ngoại bang. Hai là, cho con theo Tây học để mở mang kiến thức, có cơ hội thăng tiến trong xã hội mới. Họ, hầu hết, đã chọn con đường thứ hai. Vũ Hoàng Chương nhờ thế, đỗ Tú Tài Pháp ban toán năm 21 tuổi (1937).

 

Năm 1938 ông vào Trường Luật nhưng chỉ được một năm thì bỏ, đi làm Phó Kiểm Soát Sở Hỏa Xa Đông Dương, phụ trách đoạn đường Vinh – Na Sầm. (2)