NHỚ - SỨC MÊ HOẶC CỦA MỘT BÀI THƠ
HOÀNG KIM BẢO
Người viết bài này là một trong số những người luôn tin rằng Cuộc Kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ của dân tộc sẽ không thể thành công nếu thiếu đi sự góp sức của lớp lớp Văn Nghệ sĩ. Và một Nhà nước nếu như chỉ dụng thuần sức mạnh vũ lực hay kinh tế, Nhà nước ấy sẽ biến con người thành cỗ máy với những ông chủ quân phiệt hay trọc phú. May mắn thay, trong cả hai cuộc kháng chiến của dân tộc ta ở thế kỷ XX, nhiều thế hệ Văn Nghệ sĩ đã lên đường, trong đó có những Nhà thơ, và trong những Nhà thơ lại có những Nhà thơ trí thức, Nhà thơ nông dân, Nhà thơ Quân đội…
HỒNG NGUYÊN là một nhân tài trong số đó.
Sinh năm 1924, mất năm 1951. Cảm thọ ở tuổi 27. Hồng Nguyên là nhà thơ hiếm hoi thuộc hiện tượng tên tuổi được làm nên bởi duy nhất một bài.
*
Hồng Nguyên, tên khai sinh là Nguyễn Văn Vượng, quê ở huyện Đông Sơn. Ông tham gia hoạt động Văn hóa Cứu quốc từ trước Cách mạng Tháng Tám, viết bài cho các tờ báo Dân mới, Sáng tạo, Thép mới. Trước khi mất, ông là Trưởng ty Thông tin tuyên truyền tỉnh Thanh Hóa.
Bài NHỚ do ông sáng tác năm 1946, Giải thưởng văn nghệ khu IV năm 1948, rất được người đọc, nhất là giới bộ đội, yêu thích. Bài thơ đã được phổ nhạc từ rất sớm. Mãi sau này, khi Hoà bình lập lại, những Sĩ quan quân đội, có người lên cấp Tướng, và chiến sĩ khi gặp nhau vẫn đọc NHỚ, vẫn hát bài NHỚ như một kỉ niệm không quên.
Bài thơ ghi lại những hồi tưởng của người chiến sĩ trong quá trình nhập ngũ và hành quân chiến đấu trong những ngày đầu chống Pháp.
Bài thơ như sau:
Lũ chúng tôi
Bọn người tứ xứ
Gặp nhau hồi chưa biết chữ
Quen nhau từ buổi “một hai”
Súng bắn chưa quen
Quân sự mươi bài
Lòng vẫn cười vui kháng chiến
Lột sắt đường tàu
Rèn thêm dao kiếm












