Thứ Năm, 9 tháng 3, 2017

NHỚ - SỨC MÊ HOẶC CỦA MỘT BÀI THƠ


NHỚ - SỨC MÊ HOẶC CỦA MỘT BÀI THƠ
                                HOÀNG KIM BẢO

Người viết bài này là một trong số những người luôn tin rằng Cuộc Kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ của dân tộc sẽ không thể thành công nếu thiếu đi sự góp sức của lớp lớp Văn Nghệ sĩ. Và một Nhà nước nếu như chỉ dụng thuần sức mạnh vũ lực hay kinh tế, Nhà nước ấy sẽ biến con người thành cỗ máy với những ông chủ quân phiệt hay trọc phú. May mắn thay, trong cả hai cuộc kháng chiến của dân tộc ta ở thế kỷ XX, nhiều thế hệ Văn Nghệ sĩ đã lên đường, trong đó có những Nhà thơ, và trong những Nhà thơ lại có những Nhà thơ trí thức, Nhà thơ nông dân, Nhà thơ Quân đội…
HỒNG NGUYÊN là một nhân tài trong số đó.

Sinh năm 1924, mất năm 1951. Cảm thọ ở tuổi 27. Hồng Nguyên là nhà thơ hiếm hoi thuộc hiện tượng tên tuổi được làm nên bởi duy nhất một bài.
*
Hồng Nguyên, tên khai sinh là Nguyễn Văn Vượng, quê ở huyện Đông Sơn. Ông tham gia hoạt động Văn hóa Cứu quốc từ trước Cách mạng Tháng Tám, viết bài cho các tờ báo Dân mới, Sáng tạo, Thép mới. Trước khi mất, ông là Trưởng ty Thông tin tuyên truyền tỉnh Thanh Hóa.
Bài NHỚ do ông sáng tác năm 1946, Giải thưởng văn nghệ khu IV năm 1948, rất được người đọc, nhất là giới bộ đội, yêu thích. Bài thơ đã được phổ nhạc từ rất sớm. Mãi sau này, khi Hoà bình lập lại, những Sĩ quan quân đội, có người lên cấp Tướng, và chiến sĩ khi gặp nhau vẫn đọc NHỚ, vẫn hát bài NHỚ như một kỉ niệm không quên.
Bài thơ ghi lại những hồi tưởng của người chiến sĩ trong quá trình nhập ngũ và hành quân chiến đấu trong những ngày đầu chống Pháp.
Bài thơ như sau:
Lũ chúng tôi
Bọn người tứ xứ
Gặp nhau hồi chưa biết chữ
Quen nhau từ buổi “một hai”
Súng bắn chưa quen
Quân sự mươi bài
Lòng vẫn cười vui kháng chiến

Lột sắt đường tàu
Rèn thêm dao kiếm

Thứ Tư, 8 tháng 3, 2017

Chùm thơ mừng ngày 8 tháng 3 của Nguyễn Đăng Luận



 

CHÙM THƠ 8 - 3

Nguyễn Đăng Luận Lời Thề Lá Sen

NHỮNG BÀI CA TÔI HÁT

Bài ca đầu tiên tôi hát về mẹ
Người mang trái tim bình yên
Lời ca dìu dặt bay bay như những cánh chim
Bài ca tiếp theo tôi hát về em
Tình yêu có nhiều dông bão
Lời ca đứt đoạn mấy lần
Thời gian tính bằng tháng năm
Tuổi trẻ trôi đi ào ào như thác
Giờ tôi khác xưa
Em cũng khác xưa nhiều
Tôi vẫn nhớ và tôi vẫn hát
Những bài ca về mẹ và em

TỘI LỖI

Nếu không có trái đất
Ánh sáng mặt trời sẽ chiếu vào hư vô
Mặt trăng tối đen
Và em và hoa hồng cũng sinh ra từ đất
Ôi trái đất vô cùng thân thuộc
Bỏ quên Người
Khi yêu em và hoa
Ta có tội
 

Thứ Ba, 7 tháng 3, 2017

Chùm thơ chào mừng 8 tháng Ba





Triệu Lam Châu



TÌNH CỜ CHÙM THƠ SÁNG TÁC Ở TÂY NINH

LẠI PHÙ HỢP VỚI MÓN QUÀ MỪNG NGÀY

QUỐC TẾ PHỤ NỮ 8 – 3 – 2017



Chuyến đi thực tết sáng tác của Đoàn văn nghệ sĩ Phú Yên có  tới Bạc Liêu, miền Tây Nam Bộ, rồi tới Tây Ninh, miền Đông Nam Bộ. Ở Bạc Liêu trong đêm giao lưu văn nghệ đêm 27/2 chúng tôi đã được nghe các bạn Hồng Liễu, Thu Ngoc Cao (Hội Văn học nghệ thuật Bạc Liêu) hát Vọng cổ trữ tình mênh mang sông nước đậm chất Cửu Long Giang.

Thế rồi khi lên đến Tây Ninh, nơi tiếp nối giữa dải núi Trường Sơn với đồng bằng Nam Bộ, nơi đầu nguồn của sông Vàm Cỏ Đông – trong đêm giao lưu văn nghệ với Hội Văn học nghệ thuật Tây Ninh, chúng tôi lại được nghe giọng ca Vọng cổ đầy truyển cảm của chị Đặng Thị Phượng, phó chủ tịch Hội.

Nhờ chi tiết rất đỗi bình dị ấy mà ngay tại mảnh đất cách mạng Tây Ninh, nơi đóng đại bản doanh của Trung ương cục Miền Nam hồi kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Triệu Lam Châu đã có ngay một tứ thơ trữ  tỉnh của đôi lứa yêu nhau thời khói lửa.



Bài TẤU GIỌNG TRẦM THUỞ CŨ

Tứ thơ chính như sau: Chiều nay một mình anh ở cuối sông bất ngờ lại nghe câu vọng cổ, không biết ai thả xuống ở phía thượng nguồn Vàm Cỏ Đông lai láng… làm cho anh lại bồi hồi nhớ buổi chiều xưa long lanh như mắt em.

Em ơi, em đã thấy rồi đó Vầng rừng xanh đã bao trùm hết cả vùng châu thổ và cả nước (Cách mạng đã thành công rồi) – Mà sao đôi ta vẫn cứ lênh đênh? Ta không trách nhau đâu, em nhỉ? Bởi vì hồi ấy (Lời ngỏ mờ xa… mà như cháy cả hoàng hôn…).

Giờ đây một mình anh với chiếc đàn kìm bên sông mà tấu lên giọng trầm thuở cũ kể ra cũng …hạnh phúc rồi… hạnh phúc tinh thần đó, em nhé!  Đáng qúy trọng và thiêng liêng lắm đấy, một thời khói lửa oanh liệt không bao giờ phai, đã có hình bóng thanh xuân song đôi của đôi ta!




Bài HỒN EM Ở PHÍA KHÔNG LỜI

Tứ thơ như sau: Hai ta đang sống xa nhau về mặt địa lý. Song sáng mai nay hồn em đã hoá thành vạt nắng ngời đậu trên vai anh để cùng nhau lên thăm chiến khu xưa của các bậc cha anh thuở trước. Một mình anh cùng bạn bè thắp hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ mà lúc nào cũng như thấy hồn em bên anh ở phía không lời!



Nhân ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3/2017  Triệu Lam Châu xin trân trọng gửi tặng Chùm thơ trữ tình này tới các bà, các mẹ, các chị em thương mến của chúng ta với lời chúc sức khoẻ, hạnh phúc, an lành và mọi thắng lợi trong cuộc sống gia đình và xã hội!

Tuy Hoà, sáng 4/3/2017



Triệu Lam Châu



TẤU GIỌNG TRẦM THUỞ CŨ…



Ai thả câu Vọng cổ vào đầu nguồn Vàm Cỏ Đông

Một buổi chiều xanh như mắt em thuở ấy

Cái buổi chiều rừng chưa bao giờ nồng nàn đến vậy

Lời ngỏ mờ xa… mà như cháy cả hoàng hôn…

Thứ Hai, 6 tháng 3, 2017

NÓI VỚI CON





NÓI VỚI CON
         Y Phương
Chân phải bước tới cha
Chân trái bước tới mẹ
Mỗi bước chạm tiếng nói
Hai bước tới tiếng cười
Người đồng mình yêu lắm con ơi
Đan lờ cài nan hoa
Vách nhà ken câu hát
Rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lòng
Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới
Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời
Người đồng mình thương lắm con ơi
Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn
Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn
Sống trên đá không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung không chê thung nghèo đói
Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc
Người đồng mình thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương
Còn quê hương thì làm phong tục
Con ơi tuy thô sơ da thịt
Lên đường
Không bao giờ nhỏ bé được
Nghe con

Lời bình của Vũ Nho
Đã có nhiều nhà thơ viết  cho con, dặn con, nói với con. Bởi vì thơ là tình cảm cần được sẻ chia, nhắn gửi. Mà người thân thiết nhất của mỗi người là con cái. Chúng ta đã biết đến “Di chúc” dặn con nổi tiếng của Nguyễn Khuyến thời trước. Các nhà thơ hiện đại cũng viết cho con và dặn con cháu, người thân. Vương Trọng có “ Lời dặn”, Phan Thị Thanh Nhàn “ Dặn con”,  Trần Ninh Hồ có “ Với con gái nhỏ”. Nhà thơ Y Phương thì  “Nói với con”.
          Mỗi nhà thơ có mối quan tâm riêng cần nói với con cái.
Y Phương nói với con  không nhiều điều ( chắc e rằng nhiều, con không nhớ hết!). Có thể có bao điều muốn nói, nhưng nhà thơ chỉ nói, chỉ dặn con mấy điều cơ bản nhất mà thôi.

Chủ Nhật, 5 tháng 3, 2017

Hai ku trong trường học ở Đức



Hai ku trong trường học ở Đức

 Nguyễn Văn Hoa

1. Đặt vấn đề

Là người đã học tập ở Đức, mưa dầm thấm lâu, đã yêu thích thơ Hai Ku Đức & đã dịch một số chùm thơ Hai Ku Đức & cũng đã nhận lại  phản hồi tích cực từ độc giả thơ Hai Ku Việt.

Trong bài này tôi xin phép phân tích những bài thơ Hai ku lan truyền trong trường học Đức.

Qua đó hy vọng cung cấp thông tin ban đầu để độc giả yêu thích thơ Hai ku tham khảo; & có thể truy nguyên nguồn gốc và tự mình dịch các bài thơ này.

2. Phân tích

2.1. Tác giả thơ Hai Ku

Qua thống kê thì thấy các tác giả sau đây đã sáng tác thơ Hai Ku (Bạn đọc có thể kiểm chứng trên Google từng tác giả này để tiếp cận văn bản gốc)

Thứ Bảy, 4 tháng 3, 2017

Lễ hội hoa hồng Bungari

Lễ hội hoa hồng Bungari

Xem quảng cáo trên mạng thấy hoành tráng. Hai anh chị cao tuổi bắt taxi đi đúng ngày khai mạc xem sao. Đông quá là đông. Hóa ra buổi sáng chỉ để khai mạc với quan chức và khách mời. Vé 120.000 đ. Nhưng cũng chưa có người bán. Có người bảo không đợi 11h được nên bán lại với giá 130.000đ. Chỉ có 1 vé nên anh chị không mua. Đi loanh quanh xem múa rồng, xem chụp ảnh tự sướng. Mình cũng tự chụp ảnh. Gặp chị Tâm Dung cùng phu quân, làm quen với một nhà thơ CLB nhà giáo. Chị cao tuổi về một mình, còn anh cao tuổi lên Quán Xanh. Ban biên tập Văn Mới gặp mặt đầu xuân với khách mời là nhà văn Trần Nhương, các bạn Vinh Huỳnh, Lê Thanh Tùng, và bạn Nghĩa. Ghi lại vài hình ảnh kỉ niệm.


                                           Hoa giả nhưng mà... đẹp!

                                  Những người không có Giấy mời

                                    Xem múa rồng vậy!
                                          Bên tường công viên

Thứ Sáu, 3 tháng 3, 2017

SỰ LỰA CHỌN KHÔNG HỐI HẬN



                             

  
SỰ LỰA CHỌN KHÔNG HỐI HẬN

                                                                                Hạ Ái Hoa
                                                                          Vũ Công Hoan dịch

Sau khi tốt nghiệp đại học, tìm việc làm đã trở thành việc đau đầu nhất của tôi.

Hôm ấy tôi đến một công ty lớn xin thi tuyển vào chức văn thư thư ký. Sau khi qua cửa, ngẩng đầu nhìn thấy mấy hàng chữ lớn nổi bật viết trên  cột phát tin tức treo trên tường: “Chào bạn, hoan nghênh bạn đến công ty chúng tôi thi tuyển vào chức văn thư thư ký. Nếu bạn là nữ giới ngoại hình lại xinh đẹp, tuổi từ 18 đến 25, xin đi sang hành lang bên trái, nếu không xin đi sang bên phải”.
          Tôi rất tin vào mình do vậy khỏi cần suy nghĩ, tôi trẽ sang hành lang bên phải.
          Cuối hành lang, lại có hai hàng chữ đang chờ tôi xem “Có bằng đại học chính quy xin đi bên trái, còn lại xin đi bên phải”.
          Văn bằng tôi có. Tôi tin chắc và bình tĩnh  đi sang bên trái hành lang. Đi đến tận cùng, mấy hàng chữ lọt và tầm mắt tôi. “Người có năng lực biểu đạt ngôn ngữ và văn tự xuất sắc, nói tiếng phổ thông tiêu chuẩn, làm thêm giờ không ca thán, đòi hỏi trả lương không cao xin đi bên trái, còn lại xin đi bên phải”.

Thứ Năm, 2 tháng 3, 2017

CÂY THAY LÁ





CÂY THAY LÁ
                         Trần Trung

Quán nhỏ,
            Nghiêng...
Chiều lạnh.
Tây Hồ
          Buồn
                 Lang thang!
              ***
Sâm cầm
           Đâu?
Cánh vỗ
Mơ hoài về xa xưa...
              ***
Chiều này,
            Một chút mưa.
Xuân vẫn còn?
Bầu bạn.
Nâng ngang mày,
Tìm say...
Tìm về thời xa ấy.
                 ***
Tình dâng với la đà,
Nhớ thuở Ta bên nhau,
Ngói Ta
          Rêu
              Vẩy cá
Hà Thành ơi!
              Một thời.
Chạnh lòng
                Cây
                   Thay lá...

                   HÀ NỘI,25/2/2017.

Thứ Tư, 1 tháng 3, 2017

Tuổi học trò





                                                    Tác giả ở đền thờ Ngọc Hân

Tuổi học trò

            Tâm Dung

Trường của con mỗi đứa một quê hương

Hà Nội,Thái Bình, Bắc Ninh, Móng Cái

Con gái, con trai gọi nhau bằng . . . “ấy”.

Bài vở ngập đầu, nghịch nhất quỷ, nhì ma . . .

Mái trường ơi, học trò lớp ngày xưa

Có giống chúng con thích trêu nhau đến khóc

Có ăn lén ô mai ngay cả trong giờ học ?

Lúc thầy kiếm tra có thon thót giật mình ?

Tuổi học trò của các chị các anh

Có nhắm mắt mơ màng ngỡ mình là . ...cô Tấm

Gặp ông bụt hiền hiện trên bục giảng

Viên phấn nhiệm mầu cả lớp hóa sinh viên !


Lời bình của Vũ Nho

Những kỉ niệm tuổi học trò thường là những kỉ niệm đi theo mỗi người suốt cuộc đời. Vì cái thời được xếp sau Quỷ và Ma ấy là cái thời hồn nhiên, trong sáng và cũng có chút “ngu ngơ” nhất trần đời.  Trong hồi tưởng của tác giả thì họ gọi nhau không phải bằng “bạn” mà cũng chẳng phài “mày –tao”. Cái  từ  “Ấy” là một sáng tạo của học trò để gọi nhau dùng chung cho cả nam và nữ. 

Thứ Ba, 28 tháng 2, 2017

Những ngôi trường mang tên Tây Tiến

 Nhân dịp kỷ niệm 70 năm thành lập trung đoàn 52-Tây Tiến 27/2/1947 - 27/2/2017:

Những ngôi trường mang tên Tây Tiến

Dân trí Ở các trường mang tên Tây Tiến, cả thầy cô và các học trò đều cảm nhận như có sự lan tỏa động lực phấn đấu với “tinh thần Tây Tiến”…

Năm nay trung đoàn Tây Tiến được thành lập đã tròn 70 năm, những chiến binh Trung đoàn năm xưa nay đều trên dưới 90 tuổi - họ cảm thấy thật hạnh phúc khi những nơi họ đã hành quân qua, sát cánh với nhân dân các dân tộc trên miền Tây Tổ quốc xây dựng chính quyền cách mạng và cùng “chia lửa” những trận đánh khốc liệt không cân sức với quân đội Pháp - Những nơi này có những ngôi trường mang tên Tây Tiến. Ở các trường mang tên Tây Tiến, cả thầy cô và các học trò đều cảm nhận như có sự lan tỏa động lực phấn đấu với “tinh thần Tây Tiến”.
“Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi”
Khi ngâm câu thơ này, bác Giang Hồng Phúc còn nhớ như in lần hành quân lên bản Sài Khao (xã Mường Lý, huyện Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa): Một tiểu đội đi trước phạt lau sậy mở đường, anh em chúng tôi hành quân từ sáng đến trưa mới được hai phần ba đường, mây chăng như một tấm màn phủ xung quanh, núi ngút tầm mắt, cứ lên dốc lại xuống dốc, đúng là “Ngàn thước lên cao ngàn thước xuống/ Heo hút cồn mây súng ngửi trời”. Lên đến Sài Khao tháo ba lô thấy ướt đẫm lưng, mồ hôi bên trong túa ra, sương lạnh bên ngoài “ép” lại tấm áo cứng như mo cau. Lên Sài Khao một lần mà nhớ cả đời.
Thầy Viêm, hiệu trưởng trường tiểu học kể: “Cấp tiểu học xã Mường Lý hồi đó có 17 điểm trường, chủ yếu là con em dân tộc Mông, Thái, Mường, lãnh đạo phòng Giáo dục huyện cho chỉ thị “tách trường”, tôi được giao nhiệm vụ viết đề án. Tôi đã nghĩ ngay sẽ đặt tên là trường “Tiểu học Tây Tiến - Sài Khao” vì khi còn trong ghế nhà trường tôi đã mê bài thơ Tây Tiến của nhà thơ Quang Dũng rồi. Được phân công lên dạy trên Sài Khao hàng ngày leo dốc vượt đèo, những hôm mùa đông mây giăng đến tầm trưa mới hoe hoe nắng. Mà bây giờ đường xá là đường ô tô đi thoải mái chứ ngày trước nghe các cụ ở bản kể chỉ có con đường mòn chỉ một người đi mới cảm thấy các chiến binh Tây Tiến năm xưa thật nghị lực phi thường. Được lãnh đạo huyện ủng hộ thế là trường Tiểu học Tây Tiến được ra đời gồm 7 điểm trường mà điểm cao nhất trên gần đỉnh Sài Khao. Mỗi điểm trường giáo viên dạy cả lớp 1 đến lớp 5. Ngày nắng còn khá, ngày mưa thì thật vất vả, nhưng các thầy cô đều nhủ nhau “Ngày xưa các cụ chiến binh Tây Tiến vất vả hơn bây giờ nhiều” để động viên nhau cố gắng.”
Sau này trường mầm non xã Mường Lý cũng được tách ra làm hai trường và thêm một “Trường Mầm non Tây Tiến - Sài Khao”.


Trường Tiểu học Tây Tiến (xã Thượng Cốc, huyện Lạc Sơn, Hòa Bình). (Ảnh: Nguyễn Thị Bích Ngọc)
Trường Tiểu học Tây Tiến (xã Thượng Cốc, huyện Lạc Sơn, Hòa Bình). (Ảnh: Nguyễn Thị Bích Ngọc)