Rồi có lúc ai đó làm vua
Truyện
ngắn của Nguyễn Hiếu
1. Có thể nói ngay, làng Chiện không có tục
rước vua. Vậy mà hai ba năm nay cứ ra tết vào 12 tháng giêng là làng nay đã lên
phường lại tổ chức rước vua sống vui đáo để. Tổ, phường rộn rạo hẳn lên bởi kèn trống vang lừng, quần
áo vàng, xanh, đỏ đủ màu sắc.
Duyên do của việc làng
Chiện sinh lệ rước vua bắt đầu từ sự đề xuất của ông Tư Tít, một con dân của
làng Chiện rời làng ra tỉnh làm ăn hơn nửa thế kỉ, gần chục năm nay năng về
làng xây nhà thờ tổ và tham gia hoạt động cộng đồng trong họ, ngoài làng. Năm
nay ông Tư đã chòm chèm thất thập nhưng vẫn quần bò, áo bu jông ngày se lạnh;quần
sóoc, mũ phớt ngày nóng bức. Tiếng nói của ông Tư có trọng lượng bởi. Ra tỉnh
ông làm ăn phát đạt, chả biết giầu có đến đâu nhưng cứ vào dịp hội làng là ông
luôn luôn đứng đầu các nhà cung tiến trong làng, quanh vùng. Khi thì đôi lợn mỗi
con hơn,kém tạ, kèm thêm tạ gạo nếp nấu xôi. Khi thì bộ kiệu, hay bộ lọng, khi
bộ cờ từ cờ đại,cờ lịch triều đến cờ con cắm dọc đê...Người bỏ của riêng ra cho
việc chung là đắp dưới chân mình một cái bệ nên giọng nói có gang,có thép, có đồng
cân, đồng lạng...
Năm kỉa năm kìa khi Ban
khánh tiết lễ hội đình làng họp ở nhà tả mạc bàn bạc thủ tục lệ hội năm ấy.Ông
Tít được mời về. Khi được phát biểu. Ông đề xuất làng Chiện ta nên tổ chức tục
rước vua sống. Mấy ông trong ban tổ chức đang ngơ ngác trước lời đề nghị của
ông Tư thì ông này đã nói rành rành rằng năm lên 4 tuổi ông đã từng chứng kiến
làng Chiện rước vua sống. Đến hồi cải cách thì lấy lý do vua là trùm phong kiến
thực dân nên mới bỏ. Làng Chiện rước vua là có lý vì làng này có nhiều địa điểm
chứng tỏ vua đã từng đến làng này. Như chỗ bến sông dốc ngã ba của xóm Ô tô giờ đây là cảng bốc xếp cát, sỏi
có tên là bến Ngự. Thuyền thiên tử từng
cạp ở đây nên mới đặt tên cao quý như vậy. Rồi vườn chuối nhà bà Hợi
toét trước chỉ một màu trồng loại chuối tiến vua nhỏ mứt, ngọt lịm, thơm lừng gọi
là chuối ngự. Trong lúc các vị trong ban khánh tiết gật gù vì thấy có lý thì
ông Nhuận còi Trưởng ban khánh tiết hỏi ông Tư:
-Tôi hỏi
khí không phải.Vua là người cao quý nhất trong nước, trong lễ rước vua ông ấy
được hưởng mọi lễ nghi dành cho vua,vì thế người được chọn làm vua phải như thế
nào mới xứng.
Ông Tư Tít tủm tỉm cười rồi hạ giọng:
- Việc này tôi cũng đã thăm dò kĩ nên xin thưa
cùng các ông thế này. Tiêu chuẩn người được mặc hoàng bào để dân làng rước và
chiêm bái tất nhiên phải là đàn ông chí ít phải từ 70 tuổi trở lên. Con,cháu xum
xuê có nếp có tẻ. Gia đình gia giáo, được làng xóm tôn trọng, chưa từng bị công
an làm việc. Ngoài ra còn phải có công lao, đóng góp cho công việc chung của
làng .
Ông
Tư ngừng nói đôi phút khiến các vị đang họp càng bị hút vào thì ông lại nói tiếp:
- Tôi đã dự có dễ hơn chục hội rước vua bên
Đông Anh, cùng mấy đình ở Bắc Ninh thấy vui, sang trọng lắm. Đấy là chưa kể mình
làm vụ này thì dân thập phương nghe tin sẽ
kéo về làng ta đông gấp bội. Mà năm sau tôi tin sẽ đông hơn năm trước.
- Rước vua thì phải có lọng,có kiệu, rồi quần
áo,mũ mãng,ấn,kiếm. Không chỉ cho vua mà còn các quan,lính...Những thứ đó cũng
tốn, tôi tính chí ít cũng ngót nghét trăm triệu, không kém. Kinh phí ấy mình
trông vào nguồn nào ?
Ông
Duệ lùn phó Ban khánh tiết lẩm nhẩm. Ông Tư gật gù:
- Vâng trước khi
đưa đề nghị này ra, tôi đã tính hết rồi.Nếu các vị đồng ý thì những thứ
này tôi là một, rồi thằng cả nhà tôi hiện là Tổng giám đốc công ty Nhà ở sẽ
cùng gom góp may xắm. Việc này nên làm để tôn thêm làng giờ đã lên phương thêm
văn hóa khỏi mang tiếng võ biền, chỉ biết dùi đục chấm mắm cáy. Phải không các
vị ?
Hội
nghị vỗ tay ran tán thánh. Làng Chiện sinh lệ rước vua sống từ sau cuộc họp đó.
Nhà văn Nguyễn Hiếu