Thứ Tư, 10 tháng 9, 2014

Anh học cách đi,... Đổi thay mãi những nhà lãnh đạo,...


CHÙM THƠ RAXUN GAMZATOV trong bản dịch Việt, Tày của TRIỆU LAM CHÂU

126. Я ходить научился, чтоб к тебе приходить.
Говорить научился, чтоб с тобой говорить.
Я цветы полюбил, чтоб тебе их дарить,
Я тебя полюбил, чтобы жизнь полюбить.

126. Anh học cách đi, để đến được bên em
Anh học nói, để tâm tình cùng em nóng bỏng
Anh yêu hoa, để có hoa tặng em
Anh yêu em, để yêu cuộc sống.

126. Chài slon liếm gàm, sle thâng đảy noọng nàng
Chài slon phuối, sle păn châư đuổi slao pôm đát
Chài đjếp bjoóc va, sle mì bjoóc d’oại slao
Chài đjếp slao, sle đjếp chăn t’ởi slổng.

127. Меняются правители, вожди,
Как летом облака или дожди.
И только мной всю жизнь, не зная смены,
Любовь и песня правят неизменно.

127. Đổi thay mãi những nhà lãnh đạo
Như mùa hè chợt nắng chợt mưa
Chỉ cuộc đời tôi là không thay đổi
Như tình yêu và những bài ca.

Thứ Ba, 9 tháng 9, 2014

BỖNG với lời bình

                                      
                                                                  Hoàng Dân

Bỗng
                    Việt Phương

Bỗng nhiên vũ trụ thuộc về ta
Khi căn phòng còn một mình hai đứa
Như tình cờ như hẹn hò như bất ngờ như lời hứa
Một phút một đời không biết nữa thời gian
Anh đứng sát bên em yên lành tan vỡ
Lạnh buốt như băng rực lửa nồng nàn

Anh muốn ôm em như đôi người yêu
choàng vai nhau khi bên hồ
sương khuya đã giá
Như người chồng sau ba mươi năm cách chia
trong đêm ghì lấy vợ
Như hai bạn gái thèm một cánh tay trai,
siết chặt nhau trong hang đá Trường Sơn

Đặt đôi môi anh lên trái tim tim xinh nhỏ tự mình son
Hút hơi em như ong hút nhuỵ
Hôn nhau cái hôn có con người ma quỉ với thần tiên
Và cứ thế anh lặng im đứng yên
lặng im đứng yên
Nâng niu một cái gì bùn đất thiêng liêng
mong manh vững bền giữ gìn lan toả
Em có nghe ngoài ngõ tiếng chim chuyền
Dưới chân thềm không cài then cửa mở
Anh ra đi phả buồn vui vào gió
Gửi êm đềm bão tố lại cho em

Mai về quê em thơm lên tóc mẹ
Cầm bàn tay chai xoa bàn chân nẻ
Cảm ơn người xa lạ thế đã sinh anh

Lời bình của Hoàng Dân
Tuy tác giả không ghi năm sáng tác nhưng tôi nghĩ có thể bài thơ ra đời trong khoảng thời gian đang diễn ra cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước của dân tộc ta. Nếu vậy thì cách mở đầu bài thơ được coi là khá lạ so với những bài thơ cùng thời:
Bỗng nhiên vũ trụ thuộc về ta
Khi căn phòng còn một mình hai đứa
Như tình cờ như hẹn hò như bất ngờ như lời hứa
Một phút một đời không biết nữa thời gian
Anh đứng sát bên em yên lành tan vỡ
Lạnh buốt như băng rực lửa nồng nàn

Thứ Hai, 8 tháng 9, 2014

GẶP NGƯỜI TỪ MỘT MIỀN QUÊ




GẶP NGƯỜI TỪ MỘT MIỀN QUÊ
Đọc tập Phóng sự, bút kí Trở về những làng quê của Bùi Nhật Lai, nhà xuất bản Văn hóa dân tộc, 2013

                                             Vũ Nho

Khi là chàng trai 18 tuổi, tôi đã sống cuộc đời sinh viên khoa Văn gắn liền với làng bản  trong xóm Na Ri, xã Đức Lương, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. Rồi khi trở thành giảng viên khoa Ngữ Văn, một lần nữa tôi lại cùng các thầy các bạn sinh viên sơ tán về làng Lân, xã Phấn Mễ huyện Phú Lương. Mĩ đánh ác liệt, tôi cùng lớp sinh viên và một số thầy giáo lại  chạy lên tận Trung Lương, huyện Định Hóa. Ở đấy, tôi đã từng cùng các đồng nghiệp và các bạn sinh viên cứu kho thóc Quán Vuông bị cháy do bom Mĩ. Cho đến khi rời về Hà Nội, tôi đã có 20 năm gắn bó với mảnh đất  “thủ đô gió ngàn” Thái Nguyên sâu nặng ân tình.
 Đó là lí do vì sao nhận được tập sách Trở về những làng quê của Bùi Nhật Lai, tôi hào hứng đọc ngay. Vì tác giả viết chủ yếu về những làng quê ở Phú Lương, nơi tôi đã từng sống. Và  một điều càng thêm thú vị  bởi tác giả lại là người làng Lân, cái làng mà tôi cùng các  thầy khoa Văn như Nguyễn Văn Túc, Phan Thanh Lương,  Đoàn Hồng, Lộc Phương Thủy, Bàn Tiến Tân, Nguyễn Huy Quát…một thời  được dân làng cưu mang, đùm bọc.

Chủ Nhật, 7 tháng 9, 2014

TRUNG THU ĐÓN BẠN

                          

  
TRUNG THU ĐÓN BẠN

Tặng các bạn thời phổ thông của bà PH
ĐƯỜNG VĂN

Non trưa, bạn tới, mời nước vối,
Dưới bóng hồng xiêm xanh, xõa xanh.
Bánh khúc nóng Trèm hương hôi hổi,
Mấy thu xa, mới lại ghé thăm mình!

Rủ nhau hóng gió, ngó sông Hồng,
Quán Tre xanh, cụng ly nhấm nháp,
Vang mơ Nhật sánh mật ong dìu dịu,
Lắng bài ca Bắc Lệ, nhớ khôn nguôi…

Ghé tai mình, đọc chơi thơ hài tếu,
Khúc khích cười, liếc mụ xã ngồi bên,…
- Vợ chồng ông sướng hơn Hoàng đế Pháp!
Tụ họp bạn bầu, ấm áp anh - em!

Bạn khen con quê, chạnh buồn con phố!
So sánh mà chi! muôn thuở lẽ đời!
Nước mắt chảy xuôi, niềm vui, nỗi tủi,
Gạn chút này an ủi, bạn già ơi!

Bạn nhớ chồng mải du nhàn cõi tiên,
Mắt chợt rưng rưng: - Anh ấy thật hiền!
Cuộc gặp hôm nay, chắc hồn cũng tỏ,
Tới hội cùng mình, nương gió thu quen…

Châng lâng, tiễn bạn xuôi về,
Bồn chồn xe đợi, chiều tê tái chiều…,
Gửi lòng…, veo tiếng lá reo!
Cầm tay, định nhắn đôi điều… lại thôi!?...

Trưa – chiều 1 – 9 – 2014à chiều 4 – 9 – 2014. ĐV kính!








Thứ Bảy, 6 tháng 9, 2014

Người phụ nữ yêu làng, đa đoan trong thơ Ánh Tuyết


Người phụ nữ yêu làng, đa đoan trong thơ  Ánh Tuyết

                       Qua tập Còn đang đàn bà – tập thơ tình tuyển chọn, nhà xuất bản Hội nhà văn, 2007 và Bão tạt ngang, nhà xuất bản Văn Học, 2013
                                                                    
                                                                Vũ Nho

          Những người phụ nữ làm thơ, dấn thân vào sự nghiệp thơ ca thường  có chung một số phận đa tình, đa đoan và không mấy khi suôn sẻ trong cuộc sống tình cảm. Và chính điều bất bình thường ấy có lẽ là một nguyên cớ làm cho  thơ nói chung va thơ tình  nói riêng của họ dễ được đổng cảm, dễ được sẻ chia. Bởi vì không mấy ai khi bước vào khu vườn tình ái mà chỉ nếm toàn ngọt ngào, hạnh phúc. Nhà thơ Ánh Tuyết cũng là một trong các trường hợp đó.
          Chị là nhà thơ có gốc gác nhà quê, mặc dù làm đến chức Chủ tịch Công đoàn của một trường Cao đẳng lớn, Phó chủ tịch Hội văn nghệ của tỉnh Thái Bình  gần hai triệu dân. Có lẽ thế chăng mà những vần thơ viết về nông thôn, về các cô gái quê của chị  gây một ấn tượng đẹp. Và cũng khá rõ một điều là người phụ nữ gắn bó với văn học dân gian đã thẩm thấu những cách diễn đạt dân gian tinh tế của ca dao để làm nên vẻ đẹp của thơ hiện đại. Đây là  hình ảnh cô gái làng trong “ Tháng ba thương mến”:
          Em gái má ửng hồng làm cỏ lúa
          Ngực căng tròn, môi mọng như hoa
          ..
          Nước đầu nguồn trong veo như mắt em
          Lúng liếng…để anh say lừ đừ rồi đấy!
Một cô gái khác :
          Mắt sắc thế! Còn đong đưa đến thế…
          Áo nâu sát eo thon, khoe vồng ngực căng tròn
          Cửa thiền tròng trành…chóng mặt áo nâu non

Thứ Sáu, 5 tháng 9, 2014

CHÙM THƠ RAXUN GAMZATOV trong bản dịch Việt Tày của TRIỆU LAM CHÂU


CHÙM THƠ RAXUN GAMZATOV trong bản dịch Việt Tày của TRIỆU LAM CHÂU

121. Вы, горцы, на горах среди камней селились,
В ущельях каменистых вы теснились.
Над вами небо звездами блистало
Одно и то же. Но разве это мало?                          

121. Người xứ núi ở miền cao cùng đá
Trong lũng sâu sống chen chúc bên nhau
Trên đầu là một trời sao sáng
Như mọi nơi, sao có ít hơn đâu!

121. Gần lủng làu d’ú t’ỷ slung đuổi thin phja
Chang ruổc đông phẻ pheng  wạ căn slổng nỏ
T’ềnh thua lẻ ngòm bân rủng đao slung
T’ồng mọi t’ỷ mường đai, đao nọi hơn t’ỷ t’ấư!

122. Идут года, идет за веком век.
То небо хмурится, а то оно синеет.
Умнеет в жизни каждый человек.
Но почему же человечество глупеет?

122. Biết bao thế kỷ, tháng năm trôi
Khi tối tăm, khi sáng mặt trời
Mỗi người trong đời thêm sáng dạ
Sao loài người ngu thêm mãi thôi?

Thứ Năm, 4 tháng 9, 2014

Lời ru hài cốt ngủ trên lưng

              Hoàng Dân

Lời ru hài cốt ngủ trên lưng
                                                                                Bùi Nguyên Ngọc

Bao năm ngủ dưới đất sâu
Giờ xin ngủ tiếp dưới bầu trời xanh
Đường xa ru giấc gập ghềnh
Sườn non dằng dặc bồng bềnh mây trôi
Ước gì mây đỡ làm nôi
Gió đưa làm quạt sông trôi lặng thầm
Để bạn yên giấc ngàn năm
Lời ru xin tặng khúc nằm trên lưng
Lại đi qua lại cánh rừng
Một thời binh lửa đã từng địu nhau
Suối sâu ru giấc qua cầu
Nửa mây nửa nước nửa sầu phong rêu
Sườn non giấc ngủ cheo leo
Giấc qua chợ Huyện eo xèo cá cua
Qua rồi vất vả ngày xưa
Bom rung bom giật nắng mưa một thời
Chiến tranh cũng đã qua rồi
Con sông bên lở bên bồi còn đây
Bạn ơi xin ngủ giấc say
Xương gầy trên tấm lưng gầy có đau?
Ngày mai bạn tới đất sâu
Chẳng còn địu bạn dưới màu trời xanh

Lời bình của Hoàng Dân
Ngay cái nhan đề bài thơ đã kích thích tò mò và hứng thú của người đọc, bởi xưa nay, sau danh từ “lời ru” thường là các định ngữ “em, em bé” hoặc “con, cháu”…, chứ không thể là “hài cốt ngủ trên lưng”!

Thứ Tư, 3 tháng 9, 2014

Với Ko-nhen-cov. Đồ uống tuyệt diệu


NHỮNG KỈ NIỆM VỀ X.EXENHIN
N. Vonpin
Vũ Nho dịch

VỚI KÔ-NHEN-CỐP
Tháng mười một năm hai mốt. Tôi ngồi với bạn bè trong “Ngăn Phi mã”. Một người cao lớn, vạm vỡ, có bộ râu dài đen rậm hệt như Xchen-ca Ra-din bước vào. Tôi lập tức nhận ra ông ta : Nhà điêu khắc Kô-nhen-cốp. Tôi nhiều lần nhìn thấy ông trong các cuộc triển lãm, trong xưởng của ông ở Pre-xna.
Có ai bước lại gần tôi.
- Na-di-a, hình như chị biết tiếng Anh ?
- Tôi biết, nhưng không thật thạo.
- Ồ, dù thế nào cũng được. Có mấy phóng viên nước ngoài muốn phỏng vấn chuyện gì đó với Kô-nhen-cốp.
Tôi ngồi vào bàn của họ. Kô-nhen-cốp hình như không nhận ra tôi. Tôi dịch tiếng Anh trôi chảy hơn cả mức mình mong đợi. Kô-nhen-cốp không muốn rời tôi ra, thậm chí mời tôi đi với ông sang Mĩ làm phiên dịch cho ông. Tôi từ chối - đâu phải là chỗ của tôi ! Mà công việc kết thúc ra sao ? Bị vứt khỏi tàu, rơi xuống sóng đang xô đến ư ? Mọi người cười.

Thứ Ba, 2 tháng 9, 2014

Ngày xuân đầu cho con


Ngày xuân đầu cho con
                                Nguyễn Hoàng Sơn

Bao người chúc con trai
Con cứ là con gái!
Đón con, bố cười hoài:
Sao cô này bướng vậy!

Mấy hôm rày mưa mãi
Hôm nay nắng hửng rồi
Đêm sao trong trẻo lại
Gió đưa mùi rơm tươi…

Trận chống úng vừa lui
Giờ là kì gặt hái
Con đến với cuộc đời
Tất bật và mê mải…

Báo đưa tin : Phả Lại
Chạy thử tổ máy đầu…
Bão số mười ác hại
Huế- nhiều phường ngập sâu…

Thứ Hai, 1 tháng 9, 2014

Ngày 2 tháng 9 năm 1946 ở Hà Nội trong một bài thơ

                                                            Vũ Nho chủ trang
Ngày 2 tháng 9  năm 1946 ở Hà Nội trong một bài thơ
                                       Vũ Nho
          Dân ta, những ai có thể chứng kiến và ghi nhớ hình ảnh ngày mùng 2 tháng 9 năm 1945 ở Hà Nội thì bây giờ đã thuộc loại cổ lai hy. Đại đa số người Việt trong số gần 90 triệu dân  hôm nay ( Năm 1945, chúng ta mới có 20 triệu) chỉ có thể biết về ngày tháng hào hùng đó qua phim ảnh, qua các tài liệu. Đây là một trong số nhiều tài liệu  của người được tận mắt chứng kiến mà chúng ta có thể đọc:
“Ngày 2 tháng 9 năm 1945 là ngày hội lớn đầu tiên của đất nước. Hà Nội bát ngát cờ hoa. Các phố chăng đầy biểu ngữ đủ các thứ tiếng: Việt, Pháp, Anh, Hoa, Nga với nội dung: “Độc lập hay là chết”, “Nước Việt Nam của người Việt Nam”.
Đội ngũ tham dự mít tinh gồm đủ mọi thành phần, mọi tầng lớp xã hội: công nhân quần xanh áo trắng, dân quân ngoại thành áo nâu thắt lưng chẽn, tay cầm côn, kiếm, mã tấu, phụ nữ nông thôn áo tứ thân, thắt lưng hoa lý, phụ nữ thủ đô lộng lẫy trong tà áo dài, thanh niên gọn gàng áo sơ mi cộc, quần ngắn, thiếu nhi bước đều theo nhịp trống ếch, các cụ phụ lão, các nhà sư, các cố đạo đều có mặt trong các đoàn biểu tình.
Đội danh dự xếp thành hàng ngũ chỉnh tề quanh lễ đài gồm các chiến sĩ Giải phóng quân từ chiến khu Việt Bắc về Hà Nội, sát cánh cùng đội ngũ tự vệ công nhân, thanh niên và lao động thủ đô bảo vệ lễ ra mắt của Chính phủ lâm thời.
Chiều mùng 2 tháng 9, nắng thu vàng rực rỡ.”
                    nguồn http://www.qdnd.vn/QDNDSite/ Trung Tướng Hồng Cư : Vang mãi lời thề Độc lập.
Còn đây là không khí ngày 2 tháng 9 ở Hà Nội một năm sau trong một bài thơ, bài VUI BẤT TUYỆT của nhà thơ Tố Hữu.