CHÙM THƠ TÌNH&BÀI HÁT THAO THỨC CHÀO MỪNG NGÀY 20-10

Nguyễn Đăng Luận - Lời Thề Lá Sen          Chủ biên Tạp chí Văn Mới

CHÙM THƠ TÌNH&BÀI HÁT THAO THỨC  CHÀO MỪNG NGÀY 20-10 ƯỚC MƠ Tôi ước mơ Có một người yêu Như đã có quê hương và mẹ Chỉ một thôi, một  người yêu như thế Để được yêu Để nhớ Để giận hờn Để biết ơn và chịu tội Để còn có nơi tôi trở lại Nhỡ con thuyền bị bão đẩy ra xa

EM

Em đã thả vào hồn tôi

Một con rắn

Một con mèo

Một con chim chiền chiện hót

Và nụ hôn đặt ở phía chân trời.

NHỮNG BÀI CA TÔI HÁT

Bài ca đầu tiên tôi hát về Mẹ

Người mang trái tim bình yên

Lời ca dìu dặt bay bay như những cánh chim

Bài ca tiếp sau tôi hát về Em

Tình yêu có nhiều dông bão

Lời ca đứt đoạn mấy lần

Thời gian tính bằng tháng năm

Tuổi trẻ trôi đi ào ào như thác

Giờ Em khác, Tôi cũng khác xưa nhiều

Tôi vẫn nhớ và Tôi vẫn hát

Những bài ca về Mẹ và Em.

NGƯỜI CON GÁI ĐANG YÊU

Vừa ngồi xuống đã đứng lên

Tắt đèn rồi lại bật đèn vu vơ

Chính mình mình cắm bình hoa

Cắm đi cắm lại nhổ ra mấy lần.

MÙA THU

Đang đi trong gió heo may

Từ đâu chiếc lá vàng bay vào đầu

Tình xưa tưởng đã phong rêu

Về theo chiếc lá nhuộm chiều bâng khuâng.

KHÁT

Một ca nước thôi

Cơn khát không còn

Một múi chanh chua thôi không thèm nữa

Cả mặt trời ngày ngày lên rực rỡ

Cũng phải lặn đi nhường chỗ cho đêm

Còn em

Không phải mặt trời

Em không là ca nước

Không phải múi chanh chua

Em ở trong tôi luôn có thật

Thế mà sao chưa hết khát bao giờ ?

 THAO THỨC

        Mời bạn lên mạng : Đêm nay em ngủ có ngon không ? Mà phía anh, chỉ…

Để nghe nhạc Hoa phổ thơ Việt Nam – bài Thao Thức của Nguyễn Đăng Luận: Đêm nay em ngủ có ngon không?/ Mà phía anh chỉ toàn thao thức/ Sao rơi mấy lần anh đều đếm được/ Thành phố ngủ thế nào anh sẽ kể em nghe.

( Nữ ca sĩ Đài Loan hát tiếng Hoa với giai điệu say đắm lòng người.)

Hoặc vào đường linh: https://www.youtube.com/watch?v=eQHBoF-Vj9c&feature=youtu.be

Nghe Thao thức và nghe tiếp ngay sau đó ( tự động ) những ca khúc trữ tình do ca sĩ Việt Nam thể hiện.

                                                                                  Nguyễn Đăng Luận

                                                        Tel: 0915587824 Email: loithelassen@gmail.com

CHÙM THU CUỐI

CHÙM THU CUỐI-THƠ TRẦN TRUNG

 (Theo điệu thơ Hai-Kư-Nhật Bản)

1/Mới đó

Vàng mơ

Tàn hoa cúc.

2/Đêm

Chớp lóe

Cạn tình nồng !?

3/Nụ hôn êm

Gió lướt

Xa rồi...

4/Hình như chiều

Thơ X.Exenhin trong bản dịch Trệu Lam Châu

KỶ NIỆM 120 NĂM NGÀY SINH NHÀ THƠ NGA ÊXÊNHIN

Tâm sự của Nhà thơ dịch giả Triệu Lam Châu:

  X. Êxênhin - Nhà thơ lớn của đồng quê nước Nga (1895 – 1925) sinh ra ở 

ngôi làng Kônxtanchinôvơ nhỏ nhắn, 

yên bình và xinh đẹp, thuộc vùng bình nguyên Riazan mênh mang bát ngát. 

Nơi ấy có dòng sông Ôka mộng mơ,bình lặng, mát rượi những buổi chiều hè, 

và khi thu sang lá phong vàng quyến rũ soi lấp lánh dòng sông trong. 

Thơ Êxênhin là tiếng hát nồng nàn phóng khoáng và ngọt lịm lòng người, ngợi ca

 tình người quê kiểng đôn hậu thuỷ chung, ngợi ca thiên nhiên Nga bình dị mà 

tráng lệ, ngợi ca những nỗi niềm chưa có tên để gọi – mà hình như cứ chực 

vụt trào ra từ những con tim rực ánh lửa hồng. Nổi bật lên giữa bức tranh

làng quê Nga nồng hậu ấy – là tình yêu đôi lứa trong trẻo, nồng nàn, mà cũng

 xiết bao cay đắng, khổ đau… Song trên hết: Mọi mối tình trong thơ ông, đều lặng lẽ 

kết đọng thành vầng kỷ niệm huy hoàng và lồng lộng trong mỗi trái tim người…

Thơ Êxênhin đã từng đến với bạn đọc nước ta qua bản dịch của các dịch giả 

Thuý Toàn, Tạ Phương… 

Nhân kỷ niệm 120 năm sinh Nhà thơ Êxênhin (3/10/1895 – 3/10/2015) 

– tôi xin trân trọng gửi tới bạn đọc yêu quý một chùm thơ của Người, 

dịch ra tiếng Việt và tiếng Tày.

Triệu Lam Châu – dịch thơ  từ nguyên bản tiếng Nga

                                                                             Nhà thơ Nga X. Êxênhin (1895 – 1925)

Nguyên bản tiếng Nga:

*  *  * 

Не видать за туманною далью,

Что там будет со мной впереди,

Что там... счастье, иль веет печалью,

Или отдых для бедной груди.

Или эти седые туманы

Снова будут печалить меня,

Наносить сердцу скорбные раны

И опять снова жечь без огня.

Но сквозь сумрак в туманной дали

Загорается, вижу, заря -

Это смерть для печальной земли,

Это смерть, но покой для меня.

1912 

Bản dịch thơ tiếng Việt:

     * * *

Sau màn sương xa nào thấy chi đâu

Điều gì đang đợi mình phía trước

Nỗi buồn tủi hay là hạnh phúc

Hay phút nghỉ ngơi cho tấm ngực mỏi mòn.

Hay là những làn sương xám ấy

Lại mang đến cho mình những tủi buồn

Những vết thương xuyên vào tim nhức nhối

Không có lửa đâu, mà vẫn đốt tiêu tan.

Xuyên qua màn sương mờ xa xăm

Mình lại thấy bình minh rực rỡ -

Giờ tận số của trái đất buồn

Và cái chết của mình thanh thản.

1912

ОТОЙДИ ОТ ОКНА

Не ходи ты ко мне под окно

И зеленой травы не топчи,

Я тебя разлюбила давно,

Но не плачь, а спокойно молчи.

Я жалею тебя всей душою,

Что тебе до моей красоты?

Почему не даешь мне покою

И зачем так терзаешься ты?

Все равно я не буду твоею,

Я теперь не люблю никого,

Не люблю, но тебя я жалею,

Отойди от окна моего!

Позабудь, что была я твоею,

Что безумно любила тебя,

Я теперь не люблю, а жалею -

Отойди и не мучай себя.

1912

ĐỪNG ĐẾN GẦN CỬA SỔ NHÀ EM

Đừng đến gần cửa sổ nhà em

Đừng giẫm nát cỏ vườn đấy nhé

Từ lâu em không còn yêu anh nữa

Bình tĩnh lặng im và đừng khóc, anh ơi.

ĐẾN QUAN NƯA của Hồ Thủy Giang với lời bình Vũ Nho

ĐẾN QUAN NƯA

Hồ Thủy Giang

Đường rừng hết nắng lại mưa

Đưa chân ta đến Quan Nưa với mình

Núi nào mà núi chẳng xanh

Mà sao ta lại hẹn mình nơi đây

Rừng nào chẳng thắm ngàn cây

Mà sao ta hẹn nơi này rừng ơi

Đường về bản Trịt xa xôi

Nghe tên thì xấu mà người thì thương

Thương ai một nắng hai sương

Cho nên đôi mắt mới vương nắng ngàn

Thương ai vất vả gian nan

Cho nên suối hoá cung đàn hát ca

Thương ai cơm chát tương cà

Chim về làm tổ mái nhà bớt xiêu

Hai bàn tay giữa đất nghèo

Tay ươm hạt giống, tay gieo hạt đời

Rừng bao cây mọc rừng ơi

Thương rừng nên bạc áo người nắng mưa

Thương nhau biết mấy cho vừa

E ta lại đến Quan Nưa với mình

                                                               1982

Lời bình của Vũ Nho

Nhìn những cô gái tóc cắt ngắn kiểu phương Tây hay uốn một theo kiểu Nhật, áo xoa thêu, quần “gin”, trên má thoa một chút phấn mỏng, môi tô son gió… thường dễ bị hấp dẫn ngay lập tức vì vẻ đẹp rất hiện đại lại được nghệ thuật điểm trang hỗ trợ.

Rồi một hôm cạnh hồ Ba Bể, hay hồ Núi Cốc, mà cũng có thể là ngay giữa Thái Nguyên (hoặc Hà Nội cũng vậy thôi), chúng ta gặp cô gái Tày da trắng hồng. Chiếc áo chàm may khéo làm cho cổ tay cô vốn đã tròn lại càng thêm tròn, thêm trắng. Tấm khăn xanh. Cặp mắt cũng rất xanh. Nếu bạn nhìn cô gái ấy hơn một lần, bạn sẽ ngỡ ngàng. Bạn được biết một vẻ đẹp lạ, đẹp mộc, đẹp không trang điểm.

Bài thơ ĐẾN QUAN NƯA đã gợi cho tôi một sự so sánh như vậy. Thơ lục bát, người viết lại khiêm nhường, thành ra nó như lẫn vào “ca dao hò vè”, nôm na.

Nhưng bài thơ này quả thật có một cái gì đó lấp lánh, rất ấn tượng.

Đường rừng hết nắng lại mưa

Nắng mưa dồn vào con đường, lại là đường rừng nữa! Với cặp từ có tính thống kê “hết…lại…”, giọng điệu này hẳn là sắp kể khổ đây. Người ta chờ đợi sự than thở nào là nắng lửa, nào là mưa dầm, nào là dốc, là trơn, là lắm vắt vân vân. Một trăm thứ khổ. Nhưng câu thơ đã chuyển mạch nhẹ nhõm đến bất ngờ:

Đưa chân ta đến Quan Nưa với mình

Ôi, con đường rừng! Con đường như cũng thấu tình và vì thế mà cảm tình với người đến Quan Nưa. Nó cùng với nắng, với mưa đưa chân cho khách.

Núi nào mà núi chẳng xanh

Rừng nào chẳng thắm ngàn cây

Câu thơ vẽ lên cái chung, cái điệp trùng của rừng núi ngút ngàn. Nhưng trong cái chung hoàn toàn không tách bạch được ấy, có một chấm riêng. Ấy là nơi này, là Quan Nưa. Chính người viết như cũng ngạc nhiên về sự lựa chọn của mình:

Mà sao ta lại hẹn mình nơi đây

Mà sao ta hẹn nơi này rừng ơi

Nói như người xưa thì có lẽ là tại “duyên số” chi đây. Còn theo ngôn ngữ bây giờ thì nơi đây đã thành nơi hẹn hò, thành nơi gắn bó tự khi nào chẳng rõ. Cũng là rừng, cũng là núi, nơi nào chẳng có, đến đâu chẳng gặp. Nhưng núi rừng Quan Nưa rất khác, rất riêng. Quan Nưa có “mình” của ta, có người ta thương, có người ta nhớ, có người ta hẹn, có người chờ ta.

Khổ thơ tiếp theo là khổ thơ THƯƠNG. Chữ “thương” cứ lấp lánh trong từng câu mà không hề trùng lặp. Chỉ thấy thương vời vợi mãi lên. Mỗi cặp lục bát có một phát hiện nét biểu hiện mới của tình thương.

Thương ai một nắng hai sương

Cho nên đôi mắt mới vương nắng ngàn

Mắt ai vương? Chắc là của người hôm nay đến Quan Nưa. Mấy chữ “vương nắng ngàn” rất không xác định, do đó giàu sức gợi. Đến  câu thơ:

Thương ai cơm chát tương cà

Chim về làm tổ mái nhà bớt xiêu

Mới lộ rõ sự phô diễn tài tình của tác giả. Mái nhà xiêu chim về làm tổ. Cái tổ chim bé nhỏ níu cho mái đỡ xiêu. Ấy là cái điều nhìn thấy. Còn bầy chim non trong tổ chim, tiếng hót của đàn chim đã đem lại cho ai một khúc nhạc rừng, một niềm an ủi. Do cái tình ở trong tâm, cái vui ở trong lòng  nên “cơm chát tương cà” cũng là không ngại và mái nhà xiêu  nhìn cũng bớt xiêu. Câu thơ có hình, có tình, có nhạc. Viết được như thế là phải thương nhiều, thương sâu lắm.

Người thương người, suối thương người, chim thương người, người thương đất, thương rừng…

Thương rừng nên bạc áo người nắng mưa

Một tình thương xoắn xuýt, đan kết như trùm lên khắp Quan Nưa, Bản Trịt. Đến đây mới hiểu vì sao chuyện “ đường rừng hết nắng lại mưa” lại không thành chuyện “kể khổ” ở đầu bài thơ. Cái tầm của người đến Quan Nưa vậy mới xứng với cái tầm của người ở Quan Nưa. Và tình cảm nữa cũng vậy.

Hơi tiêng tiếc một chút là câu thơ kết chưa thật đẹp, chưa nói đúng được cái mức “thương nhau biết mấy cho vừa” của hai người.

E ta lại đến Quan Nưa với mình

Chữ “E” này làm duyên và hơi khách sáo, có vẻ quá  rụt rè và không thật. Đã thương đến thế mà còn “e” là nghĩa làm sao?

Tôi nhớ đến câu thơ của Nông Quốc Chấn:

Người say suối, suối say người

Dựng nhà ở mãi đây thôi chẳng về

Và nghĩ rằng bài thơ này cũng phải có một câu kết từa tựa như vậy:

Thương nhau biết mấy cho vừa

Dựng nhà ta ở Quan Nưa với mình

Thái Nguyên, 1986

Hà Nội, 30 tháng Bảy 1987