KỶ
NIỆM 91 NĂM NGÀY MẤT NHÀ THƠ NGA ÊXÊNHIN
Tâm
sự của Nhà thơ, dịch giả Triệu Lam Châu:
X. Êxênhin - Nhà thơ lớn của đồng quê nước Nga (1895 – 1925) sinh ra ở ngôi
làng Kônxtanchinôvơ nhỏ nhắn, yên bình và xinh đẹp, thuộc vùng bình nguyên
Riazan mênh mang bát ngát. Nơi ấy có dòng sông Ôka mộng mơ, bình lặng, mát rượi
những buổi chiều hè, và khi thu sang lá phong vàng quyến rũ soi lấp lánh dòng
sông trong. Thơ Êxênhin là tiếng hát nồng nàn phóng khoáng và ngọt lịm lòng
người, ngợi ca tình người quê kiểng đôn hậu thuỷ chung, ngợi ca thiên nhiên Nga
bình dị mà tráng lệ, ngợi ca những nỗi niềm chưa có tên để gọi – mà hình như cứ
chực vụt trào ra từ những con tim rực ánh lửa hồng. Nổi bật lên giữa bức tranh
làng quê Nga nồng hậu ấy – là tình yêu đôi lứa trong trẻo, nồng nàn, mà cũng
xiết bao cay đắng, khổ đau… Song trên hết: Mọi mối tình trong thơ ông, đều lặng
lẽ kết đọng thành vầng kỷ niệm huy hoàng và lồng lộng trong mỗi trái tim người…
Thơ
Êxênhin đã từng đến với bạn đọc nước ta qua bản dịch của các dịch giả Thuý
Toàn, Tạ Phương… Nhân kỷ niệm 91 năm ngày mất nhà thơ Êxênhin 28/12/1925 –
28/12/2016) – tôi xin trân trọng gửi tới bạn đọc yêu quý một chùm thơ của
Người, dịch ra tiếng Việt và tiếng Tày.
Triệu
Lam Châu – dịch thơ từ nguyên bản tiếng Nga
Nguyên
bản tiếng Nga:
*
* *
Не видать за
туманною далью,
Что там
будет со мной впереди,
Что там...
счастье, иль веет печалью,
Или отдых
для бедной груди.
Или эти
седые туманы
Снова будут
печалить меня,
Наносить
сердцу скорбные раны
И опять
снова жечь без огня.
Но сквозь
сумрак в туманной дали
Загорается,
вижу, заря -
Это смерть
для печальной земли,
Это смерть,
но покой для меня.
1912
Bản
dịch thơ tiếng Việt:
* * *
Sau
màn sương xa nào thấy chi đâu
Điều
gì đang đợi mình phía trước
Nỗi
buồn tủi hay là hạnh phúc
Hay
phút nghỉ ngơi cho tấm ngực mỏi mòn.
Hay
là những làn sương xám ấy
Lại
mang đến cho mình những tủi buồn
Những
vết thương xuyên vào tim nhức nhối
Không
có lửa đâu, mà vẫn đốt tiêu tan.
Xuyên qua màn sương mờ xa xăm
Mình lại thấy bình minh rực rỡ -
Giờ tận số của trái đất buồn
Và cái chết của mình thanh thản.
1912
ОТОЙДИ ОТ ОКНА
Не ходи ты
ко мне под окно
И зеленой
травы не топчи,
Я тебя
разлюбила давно,
Но не плачь,
а спокойно молчи.
Я жалею тебя
всей душою,
Что тебе до
моей красоты?
Почему не
даешь мне покою
И зачем так
терзаешься ты?
Все равно я
не буду твоею,
Я теперь не
люблю никого,
Не люблю, но
тебя я жалею,
Отойди от
окна моего!
Позабудь,
что была я твоею,
Что безумно
любила тебя,
Я теперь не
люблю, а жалею -
Отойди и не
мучай себя.
1912
ĐỪNG
ĐẾN GẦN CỬA SỔ NHÀ EM
Đừng đến gần cửa sổ nhà em
Đừng giẫm nát cỏ vườn đấy nhé
Từ lâu em không còn yêu anh nữa
Bình tĩnh lặng im và đừng khóc, anh ơi.
Em thương anh bằng cả tấm lòng
Sắc đẹp em cần gì cho anh chứ
Sao
anh không cho em được yên
Sao
cứ tự giày vò mình mãi thế?
Dẫu
rằng nay em không còn là của anh
Mà
em cũng chẳng hề yêu ai khác
Hết
yêu rồi, nhưng em vẫn còn chút lòng thương
Anh
đừng đến bên cửa nhà em nữa!
Anh
hãy quên rằng từng có em
Và
em đã từng yêu anh như điên
Nay
hết yêu rồi, em còn lòng thương hại
Anh
đi đi, đừng dằn vặt nữa thêm buồn!