NHÂN DÂN
Tản
văn của Dư Hoa
Vũ
Công Hoan dịch
Khi
viết từ vựng này, tôi cứ cảm thấy mình viết sai, hay nói một cách khác viết không
được giống “nhân dân”cho lắm. Tôi nhắm mắt nghỉ một lát. Sau khi mở mắt ra, tôi
cảm thấy nó đã có một chút giống.Tôi lại nhắm mắt, khi tôi mở mắt ra lần nữa,
cuối cùng xác định mình không viết sai.Từ vựng này là thế đấy, nó khiến tôi lúc
thì xa lạ, lúc thì thân quen.
Tôi
không biết trong hán ngữ ngày nay còn có từ vựng nào kỳ lạ như số phận của “nhân dân”. Nó không ở đâu là không có, đồng
thời lại bị con người nhìn mà không thấy.Trung Quốc ngày nay, hình như chỉ có
các quan chức là mở mồm ngậm mồm nói “nhân dân”, còn nhân dân rất hiếm đề cập đến từ vựng này, hay nói cách khác
đang quên nó. May nhờ có nước bọt của các quan chức, từ vựng này mới
tỏ ra mình vẫn tồn tại.
Trước
kia từ vựng này đã từng hiển hách biết chừng nào. Nhà nước chúng ta gọi: “Nước cộng hoà nhân dân Trung
Hoa”. Mao chủ tịch nói :Vì “nhân dân phục vụ”. Lúc bấy giờ tờ báo quan trọng nhất
gọi là “Nhân dân nhật báo”. Những cá nhân chúng ta, ngày ngày nói: Từ sau năm
1949 nhân dân đã trở thành người làm chủ.
Trong những năm tháng thơ ấu của mình,”Nhân
dân” là từ vựng thiêng liêng giống như “Mao
Chủ tịch”.Lúc tôi vừa học chữ, trước hết là học hai từ vựng này, sau đó mới học
viết tên mình và tên bố mẹ。Tuổi
thơ ấu tôi đã từng cho rằng:” Nhân dân
chính là Mao Chủ tịch, Mao Chủ tịch chính là nhân dân”.
Thời đó đang diễn ra cuộc đại cách mạng
văn hoá, tôi dương dương đắc ý tuyên bố phát minh của mình khắp nơi, tôi nhìn
thấy rất nhiều nét mặt nghi hoặc, hình như họ cảm thấy phát minh của tôi còn phải
bàn thêm, nhưng không ai tỏ vẻ phản đối rõ ràng.Lúc bấy giờ ai cũng hết sức cẩn thận giữ mồm giữ miệng, chỉ cần
nói sai một câu,là sẽ có thể trở thành phần tử phản cách mạng, từ đó mà tan cửa
nát nhà. Khi bố mẹ tôi nghe thấy phát minh của tôi, cũng tỏ vẻ như vậy, bố mẹ hết
sức thận trọng nhìn tôi nói vòng vo: câu này hình như nói không sai, nhưng tốt
nhất không nói.
Nhà văn Vũ Công Hoan thời trong quân ngũ
