THU NĂM NAY LẠ THẾ

 THU NĂM NAY LẠ THẾ

.              ĐẶNG XUÂN XUYẾN

Thu năm nay lạ thế

Heo may vàng ngõ quê

Đêm cựa mình tiếng dế

Xới vang cả góc trời.

.

Ồ rúc rích ai cười

Rộn ngõ quê đến lạ

Mà như là trong lá

Thì thầm lời triền đê.

.

Ai hát khúc tình quê

Dặt dìu câu giã bạn

Kìa hàng cây xòe tán

Vươn cao nhiều hơn xưa

.

Chợt nghe khúc đò đưa

Giữa đồng quê bát ngát

Lúa se mình mẩy hạt

Nắng suộm vàng rẻo đê

.

Thu năm nay lạ thế

Heo may vàng ngõ quê

Đêm cựa mình tiếng dế

Thì thầm lời triền đê!

*.

Làng Tăm, 16 tháng 8-2023

ĐẶNG XUÂN XUYẾN

.

 

 

 

 

 

HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNG THIÊN ĐƯỜNG MỘNG ẢO (TIẾP)

 

HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNG THIÊN ĐƯỜNG MỘNG ẢO (TIẾP) Sửa

Nguyễn Đức Tùng:

Lúc đó anh có nhận ra là có một sự khác nhau nào đó giữa anh và những người cũng lên rừng đi kháng chiến như anh? Ví dụ như tỉnh đội trưởng mà anh nhắc đến chẳng hạn?

 

Hoàng Phủ Ngọc Tường:

Không thể có khác biệt sâu xa được. Khi đã ở với nhau lâu rồi thì người ta sẽ dần dần trở nên giống nhau, cũng như nhiều anh em khác, tôi phải nén cái riêng tư của mình lại. Mà những người đi kháng chiến đa số là từ nông thôn nên họ suy nghĩ giản dị lắm. Một số người có thù sâu nên có dịp là họ trả thù.

 

Nguyễn Đức Tùng:

Như vậy trong chiến tranh chuyện trả thù trả oán cá nhân là có thật?

 

Hoàng Phủ Ngọc Tường:

Dĩ nhiên là có thật.

 

Nguyễn Đức Tùng:

Anh lên rừng từ năm 1966, nhưng đến năm 1987 anh mới được chính thức kết nạp vào đảng Cộng sản Việt Nam. Như vậy là vì anh xin vào mà không được hay vì anh chưa muốn vào?

 

Hoàng Phủ Ngọc Tường:

Tôi xin vào mà không được. Lúc mới gia nhập cách mạng, tôi thuộc về Quảng Trị, ở đó tôi cũng bị theo dõi. Rồi khi vào Huế, tôi phụ trách tờ báo Cờ Giải Phóng, có một ông bí thư luôn luôn đố kỵ tôi. Tôi làm đơn vào Đảng lúc nào cũng bị bác vì nói là chưa đủ điều kiện.

Trong thực tế lúc ở trên rừng, tôi chẳng nói điều gì khác biệt với mọi người cả, mà chính tôi cũng phải nói hùa theo những người khác, và cho vụ Mậu Thân là một chiến thắng, không có thất bại. Tiến sĩ Lê Văn Hảo, hiện nay làm ở viện bảo tàng Louvre ở Pháp, có biết rõ giai đoạn này của tôi.

 

Nguyễn Đức Tùng:

Như vậy việc anh không được vào đảng Cộng sản là do những đố kỵ cá nhân chứ không phải là vì những khác biệt lớn hơn, ví dụ về quan điểm chính trị.

 

Hoàng Phủ Ngọc Tường:

Rất khó phân biệt giữa Đảng và cá nhân, vì đảng cũng là đảng viên.

 

Nguyễn Đức Tùng:

Có phải chính anh là người đã viết và đọc lời hiệu triệu nhân dân nổi dậy trong vụ Mậu Thân? Ngày nay nếu lặp lại anh có thay đổi lời hiệu triệu đó không, hay vẫn giữ nguyên?

 

Hoàng Phủ Ngọc Tường:

Vẫn giữ nguyên. Tôi viết và đọc lời hiệu triệu đó thay mặt Liên minh Dân tộc, Dân chủ và Hòa bình, họ thu băng rồi phát lại ở Huế. Nếu viết lại tôi sẽ không thay đổi gì cả, vì trong đó tôi nhớ là chỉ kêu gọi đánh đuổi Mỹ và xây dựng một đất nước hòa bình, dân chủ.

 

Nguyễn Đức Tùng:

Đọc Hoàng Phủ Ngọc Tường, tôi để ý vài điều. Anh làm thơ ít, nhưng bài nào cũng thể hiện một tâm trạng rõ rệt. Những bài thành công thường dùng ngôn ngữ cổ điển, bút pháp cổ điển, mà vẫn lay động lòng người. Đó là nhờ cái tình. Nhưng nói đến tài năng của anh, thì phải nói đến những trang văn xuôi trác tuyệt trong thể loại bút ký và tùy bút. Đó thực sự là một trong những thành tựu của văn học Việt Nam. Người ta thấy rằng các chất liệu văn học của anh đều lấy từ thời kỳ gian khổ trong rừng, nhiều hơn là những ngày thanh bình ở thành phố. Nhìn lại đó là thời kỳ vui nhiều hay buồn nhiều?

HẠ ĐI ...

 

HẠ ĐI ...

     TRẦN TRỌNG GIÁ

Hạ đi lặng lẽ… người ơi
Thu tràn mái phố vàng rơi ven hồ
Đường trần như thực như mơ
Mừng vui gặp bạn tình mơ đêm hồng.

Gió hoang chạm cánh hoa rung
Trăng non mờ ảo canh chừng giấc khuya
Rượu nồng ta bạn cùng chia
Sáng ra thu tãi ngoài kia nắng hổng.

Uống đi… cho cạn giếng lòng
Đắng cay, sầu muộn, chất chồng lo toan
Chiều lên nghe vọng tiếng đàn
Người về… ta lại nồng nàn cùng thơ…

Trần Trọng Giá

HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNG THIÊN ĐƯỜNG MỘNG ẢO ( (TIẾP THEO)

HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNG THIÊN ĐƯỜNG MỘNG ẢO 

(TIẾP THEO)

Nguyễn Đức Tùng:

Năm 1966, ba mươi tuổi, đang là một giáo sư ở Quốc học Huế, anh bỏ vào rừng kháng chiến, đi theo con đường lý tưởng riêng của anh. Trước năm 1975, các thầy giáo dạy trung học gọi là giáo sư, và được xã hội tôn trọng xứng đáng với danh hiệu đó. Rũ áo ra đi như thế, có lẽ anh tin là mình đã chọn được hành trình lý tưởng cho cá nhân và dân tộc. Trên con đường dài, mà đối với nhiều người là đại lộ mênh mông, đầy ánh sáng của lý tưởng giải phóng dân tộc, anh có gặp một ngã rẽ hay ngõ cụt riêng tư nào không? Những ngã rẽ của bóng tối và nỗi buồn?

 

Hoàng Phủ Ngọc Tường:

À, đây chính là tâm trạng của bạn bè tôi cùng trang lứa đi theo Đảng. Hồi đó mình cứ nghĩ những chuyện buồn đều là tạm thời nhỏ nhặt, những sai lầm rồi sẽ qua đi, nên cố lấy niềm vui chung mà át nỗi buồn riêng. Nếu không có ai bắt mình thì mình cũng tự bắt mình như thế.

 

Nguyễn Đức Tùng:

Ngày nay nhìn lại, anh nghĩ như thế nào về cuộc chiến tranh 1954-1975 vừa qua? Anh gọi nó bằng tên gì? Hậu quả của nó ra sao?

HƯƠNG VỊ ẢO THẬT TÌNH ĐỜI

 HƯƠNG VỊ ẢO THẬT TÌNH ĐỜI

Gửi ĐVC

Thứ bảy ở nhà không đi chơi
Được tách “cà phê ảnh” bạn mời
Hít hà thưởng thức hương vị ảo
Lòng vui cảm nhận thật tình đời.

TA ĐỘNG VIÊN TA
Gửi PĐT
“Còn trẻ lắm”*
“Hóm như xưa”**
Sắp “u” bát thập
Vẫn chưa chịu già!
Biết Thời gian sẽ … không tha
Thì ta cứ động viên ta, mất gì?
* Khen bạn và ** bạn khen mình

Đinh Y Văn

Phản hồi

HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNG, THIÊN ĐƯỜNG MỘNG ẢO

 

HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNG, THIÊN ĐƯỜNG MỘNG ẢO - Nguyễn Đức Tùng

 

 

hoàng phủ ngọc tường

 

 

Người về soi bóng mình

Giữa tường trắng lặng câm

Trịnh Công Sơn

 

Kẻ nào không thể ra đi tất chẳng quyền chi ở lại

He who cannot leave cannot stay

Bertolt Brecht, translated by Frank Jones

 

Tôi trộm nghĩ, viết về cuộc chiến tranh vừa qua, Hoàng Phủ Ngọc Tường là một hình mẫu, một hình mẫu đau đớn của trí thức Việt Nam.

Nhà thơ Ý Nhi, 7. 2023

 

Lời mở đầu:

 

Tháng Sáu năm 2008, được sự giới thiệu của nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo và nhà văn- võ sư Nguyễn Văn Dũng, chúng tôi đến thăm Hoàng Phủ Ngọc Tường và nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ tại nhà riêng. 

<!>

 

Sau lần thứ nhất, riêng tôi còn trở lại một lần nữa theo lời mời của anh để hoàn tất cuộc trò chuyện. Chúng tôi cũng có dịp hỏi chuyện chị Lâm Thị Mỹ Dạ và một số bè bạn có mặt. Nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường bị ischemic stroke năm 1998, liệt nửa thân đối bên và rối loạn ngôn ngữ, hình như aphasia của tổn thương bán cầu não trái, qua một thời gian dài. Nhờ sự chăm sóc của thầy thuốc, gia đình, đặc biệt người bạn đời, chị Lâm Thị Mỹ Dạ, và những thân hữu như Nguyễn Văn Dũng, Nguyễn Trọng Tạo, Tô Nhuận Vỹ, Ngô Minh, Hồ Đăng Thanh Ngọc…anh dần dần hồi phục. Trong hai lần gặp, anh tỏ ra minh mẫn, và khi kể về các kỷ niệm của quê anh ở Quảng Trị, cũng như về Huế, anh nhớ nhiều chi tiết theo tôi là chính xác. Tuy vậy, anh phát âm khó khăn, người lạ khó theo kịp. Nhờ kinh nghiệm làm việc riêng, lại ngồi gần, và nhờ sự giúp đỡ của chị Mỹ Dạ, tôi có thể nghe được khoảng bảy mươi hoặc tám mươi phần trăm lời nói của anh ngay trong lần đầu. Sau này tôi phải nghe lại băng thu âm nhiều lần. Anh và chị đã bổ sung và đọc kỹ văn bản cuối cùng. Trong nhiều giờ làm việc, anh ít khi tỏ ra mệt mỏi; những lúc nghỉ, anh nhờ đẩy xe lăn ra phòng khách, ngồi nghe chúng tôi. Chị Lâm Thị Mỹ Dạ, tính dịu dàng, kiên nhẫn, hiền hậu, chuẩn bị chu đáo các phương tiện, thường xuyên ra vào để săn sóc anh.

 

Sau đó chúng tôi còn liên lạc trên điện thoại nhiều lần khác để làm rõ một số câu, chữ. Hoàng Phủ Ngọc Tường có lúc đề nghị tạm thời hoãn lại việc phổ biến để cân nhắc thêm, vì lý do riêng của anh. Tháng Sáu năm 2011, trong lần gặp chúng tôi ở Huế, sau khi bổ khuyết một vài điểm, trước sự chứng kiến của nhiều bạn bè như Tô Nhuận Vỹ, Trần Thùy Mai, Nguyễn Văn Dũng, Hồ Đăng Thanh Ngọc… anh cho biết bài phỏng vấn như thế là đã hoàn tất và đề nghị công bố. Chị Mỹ Dạ, tươi cười nhưng cương quyết, rõ ràng, hỏi lại hai ý ấy của anh một lần nữa, anh gật đầu xác nhận. Gần đây sức khỏe của anh đã rất yếu. Sau khi cân nhắc kỹ, chúng tôi cho rằng việc phổ biến, sau bảy năm, là trách nhiệm của người thực hiện đối với nhà văn và độc giả. Đây cũng là một trong những bài phỏng vấn cuối cùng của loạt bài Thơ Đến Từ Đâu.

Tháng Sáu, năm 2015

Nguyễn Đức Tùng

TIẾNG XÀO CỦA ĐẤT

 

TIẾNG XÀO CỦA ĐẤT

Kính tặng cán bộ, nhân dân hai xã Nghĩa Hòa,

Mỹ Thái- huyện Lạng Giang

 

LÃ THANH TÙNG 

 

 

 

Đã hai giờ chiều.

Ông Mậu thức dậy.

Giấc ngủ trưa dù chỉ chớp thoảng cũng nhiều phần giúp ông tỉnh táo và sảng khoái.

Sau chuyến về thăm cơ sở vợ chồng thằng con trai đang lăn lộn với thương trường ở Hà Nội, một giấc ngủ như thế luôn là một phần thưởng xứng đáng cho cái tuổi già đầy truân lao và vất vả của ông.

Ông đã dự định sẵn rồi, xuống xe đầu phố Bằng, bỏ qua anh lòng lợn tiết canh bởi đang dịch tả Châu Phi rơi rớt, rẽ vào quán vịt Xiêm nhà chú Hòa làm bát tiết canh với chén rượu thuốc, về nhà bà lão đỡ lịch kịch cơm nước, ngủ qua quýt rồi dậy xem đá bóng, thế là sướng nhất. Thì giờ đây kế hoạch diễn ra đúng như vậy. Thế có phải là ông vẫn còn minh mẫn chán không? Nhưng còn sớm, 8 giờ tối đội tuyển Việt Nam mới gặp UAE - đối thủ sừng sỏ vùng Tây Á đang lăm le đứng đầu bảng đấu. Ông phải tranh thủ ra xem mấy chậu mè đen cuối vườn đã, xem mấy ngày ông đi Hà Nội thì bà lão ở nhà có tưới tắm hộ ông chu đáo hay không.

 

CHÙM THƠ CAO NGỌC THẮNG 

MẸ - TẦM XUÂN

 

Lưng còng - Mẹ

nâng vòm trời lên cao

 

Cây gậy Mẹ chống

trũng ruộng đồng

gập ghềnh đồi núi

 

Nước mắt Mẹ chảy xuống

thấm vào lòng đất

trào biển mênh mông

 

Một đời vật lộn bão dông

nắng mưa bạc màu mắt Mẹ

lưng càng còng mặt Mẹ càng gần mặt đất

 

Mẹ cần mẫn gom lá vàng rơi rụng

sưởi ấm lòng

Mẹ - tầm xuân

 

 

                                                                                                                                                                                                                                                                                                        

BẬC THANG ĐÁ LÕM

 

Mưa xối xả khoan thẳng vào lòng đất

Màu ba-dan càng thẫm đỏ dưới nắng trời

Chúng tôi đi trên những phiến đá đến nơi các anh nằm

Đặt chân lên những bậc lõm hằn tháng năm nước mắt