Thứ Năm, 17 tháng 4, 2014

LƯU LẠI TÌNH DÂN



              

                                                              Tác gỉa Đức Ninh và dịch giả Thúy Toàn (áo xanh)
 LƯU LẠI TÌNH DÂN

Đến ĐỀN HÙNG thắp một tâm nhang

Về với tổ tiên LẠC HỒNG ân đức !

Mười tám đời VUA HÙNG dựng nước

Xuống biển,lên rừng mở cõi VĂN LANG

Ôi liêng thiêng đất Việt-HY CƯƠNG

Núi  NGHĨA LĨNH muôn dân về nơi ấy

Những kiều bào ước mơ bỏng cháy

Được về nguồn,bái lạy HÙNG VƯƠNG

Thấm đượm tình quê,làn điệu hát XOAN

Chày THẬM  THÌNH lửa đêm càng ân ái

Đời một lần đến đây chiêm bái

VUA về trời,vẫn  lưu lại tình DÂN

                                   Ngày 4/3/2014

                               Nguyễn Đức Ninh

Thứ Tư, 16 tháng 4, 2014

QUEN MÀ LẠ TRONG “NỞ MUỘN”





                                                                  Nhà thơ Lưu Thị Bạch Liễu

QUEN MÀ LẠ TRONG “NỞ MUỘN”

          Về tập thơ “Nở muộn” của Lưu Thị Bạch Liễu, nhà xuất bản Lao Động, 2013

                                               Vũ Nho

Sau tập thơ “Sông Cầu đang chảy đâu đây” năm 2009, mãi đến năm 2013, Lưu Thị Bạch Liễu mới cho in tập thơ “Nở muộn” mỏng mảnh chỉ có 26 bài thơ được chia thành hai phần với nhan đề mỗi phần khá gợi : “Đợi em về đỏ”  và  “Rùng rùng bóng lá”. Thật ra, khi đặt nhan đề này tôi có chút cân nhắc băn khoăn. “Quen mà lạ”  hoặc “Lạ mà quen”? Hai vế đó cân bằng, nhưng hình như vẫn có sự khác biệt khi vế nào đặt trước, đặt sau. Và  trực giác  cùng với ấn tượng mách bảo tôi : quen mà lạ. Bởi vì vẫn tác giả tôi đã biết, vẫn những đề tài quen thuộc, cả thi tứ, thi ảnh cũng quen, nhưng đọc vẫn thấy khang khác, vẫn thấy lạ.  Và lạ  chính là ấn tượng đọng lại cuối cùng chứ không phải đầu tiên.

Vì tác giả đã không ngừng tìm tòi để đổi mới mình.

Một trong những nét mà hầu như trong hai tập thơ trước người đọc đã quen là cảnh sắc miền núi trong thơ của Bạch Liễu. Đó là dòng sông Cầu hay chỉ là một dòng sông không tên, là bản làng với mái cọ, với nhà sàn, cầu thang, là  vùng trời Hà Giang hay ngọn núi ở Na Hang. Thì đây, vẫn là cảnh sắc vùng núi phía Bắc nhưng vừa cụ thể như Quản Bạ :

Chiều Quản Bạ


Tiếng chim kêu trĩu rừng cây


Trên những mái nhà


Sương đang bay

          Qua cổng trời 2

Đồng thời lại như mơ hồ, không rõ của nơi nào, chỉ biết là vùng cao. Bảo là Bắc Kạn cũng đúng, Hà Giang không sai, Cao Bằng hay Lạng Sơn, Sơn La đều được :

          Gió bắt đầu nức mùi cá nướng


          Mưa thỏa thuê trên hồ rộng


                            Những người đàn bà

          Rì rầm

          Phố chợ

          Bán mua

          Mắt bừng má đỏ

          Rực men rượu ngô

                       Qua cổng trời 3

Thứ Ba, 15 tháng 4, 2014

TÂM SỰ


              
 
Chùm thơ Nguyễn Khôi
 
TÂM SỰ
       (Tặng : LXQ & BNN)
                    ------
*1-           NỖI ĐỜI
Trẻ cùng Đồng Chí theo lý tưởng
Lên tới đỉnh cao...thấy cũng "thường"
Xe sang, biệt thự...không bè bạn
Vái  trời Mai Dịch nỗi cô đơn ? (1)
----
(1) Tên gắn "biển đường" : bao Cụ sướng
       Táng vào Mai Dịch : lắm anh mơ...
*2-          ĐỜI THỰC
 Xông ra đạn lửa không sợ chết
Vướng vào chức tước bết  tham lam
Đường thẳng bẻ cong mà chiếm đất
Tầm thường chung sống với vinh quang.
*3-           KHÓ NÓI
Cháu hỏi bao điều  ?  không giải nổi
Bao cái đời thường cứ lòng vòng
-"Thầy thuốc- mẹ hiền" ai cũng nói
"không tiền" vào Viện...chớ mà "mong"...
*4-            LÀ HOA
Sống cũng chẳng ham. Chết tất nhiên
Tình như Hoa nở góc công viên
Lũ em bắt Bướm, quên, xéo nát
Vương chút hương thầm gót chân em.
               Hà Nội 10-3-Giáp Ngọ (2014)

Thứ Hai, 14 tháng 4, 2014

ĐỌC KỊCH BẢN VĂN HỌC MẠC ĐĂNG DUNG CỦA NGUYỄN HIẾU




                                 Đường Văn

 ĐỌC KỊCH BẢN VĂN HỌC

MẠC ĐĂNG DUNG

CỦA NGUYỄN HIẾU
ĐƯỜNG VĂN

          Song song với những thành tựu về tiểu thuyết (hơn 20 cuốn), Nguyễn Hiếu – nhà văn làng Chiện - còn gặt hái được những mùa màng bội thu ở thể loại kịch – kịch bản văn học (hơn 10 vở). Về kịch lịch sử, sau Chu Văn An (Thầy Chu, 2009) - Huy chương vàng Hội diễn Sân khấu chuyên nghiệp các tỉnh phía Bắc, năm 2013), chưa đầy nửa năm sau, với sức sáng tạo vẫn đang hết sức dồi dào, sung mãn của nhà văn tuổi ngoại nhi nhĩ thuận (67), cuối xuân năm Giáp Ngọ (2014), Nguyễn Hiếu đã hoàn thành bản thảo vở kịch lịch sử mới: Mạc Đăng Dung (phụ đề: Này Lịch sử! Chảy đi!) gồm 14 lớp - cảnh lớn nhỏ, mà mới đọc trên văn bản, tôi đã cảm nhận rõ ràng không ít những cố gắng cách tân, làm mới táo bạo trên cả hai bình diện chủ chốt của tác phẩm: nội dung tư tưởng và hình thức nghệ thuật.
                                                        ***
          Trước hết, về nội dung, chủ đề tư tưởng thể hiện qua xung đột cơ bản của vở kịch. Tác giả đã mạnh dạn khai thác một giai đoạn lịch sử Việt Nam, mà cho đến nay, bởi nhiều nguyên nhân khách quan, chủ quan khác nhau, vẫn chưa được chú ý nghiên cứu đúng mức (kể cả giới nghiên cứu lịch sử nước ta): vương triều Mạc (1525 – 1677), chọn một nhân vật lịch sử lớn: Thái tổ Mạc Đăng Dung (1483 – 1541), một trong những nhân vật lịch sử lớn, phức tạp, đã và đang gây ra (trong và ngoài giới nghiên lịch sử Việt Nam) những bàn thảo, tranh cãi chưa hoàn toàn ngã ngũ về công, tội, ưu, khuyết, đóng góp và hạn chế đối với đất nước và dân tộc. .. cùng triều đại do ông gây dựng nên.
          Với người viết kịch, đó là một khó khăn, thách thức không nhỏ.

Chủ Nhật, 13 tháng 4, 2014

THANH MINH TRONG TIẾT THÁNG BA






THANH MINH TRONG TIẾT THÁNG BA
                                      TRẦN TRUNG

Chắp tay lạy tạ Đất-Trời
Nén nhang con thắp dâng lời Trước-Sau.
Xa Quê...bạc trắng trên đầu,
Tình-Quê-Nguồn cội lẽ nào dám quên.

Tử-Sinh, đậu lại chữ “Thiền”,
Dẫu đời giông bão tìm “Hiền” tại Tâm.
Cõi-Người...Một kiếp phù vân
Thương-Người thơm thảo giữ gần-thương xa.

Ngẩng lên...Vọng áng Trăng-Ngà
Càng thương chú Cuội phải xa Dương-Trần
Rót tràn ly rượu...phân vân
Hướng Trời cao
với Mộ-Phần
rưng rưng...

Thanh minh-Tảo mộ...
Tìm-Xanh
Thủy-Chung-Một-Cõi
gửi tình-Gió đưa...

Thương ơi !
Biết mấy cho vừa...

                Nam Định-Hà Nội, ngày7/4/2014.
                  (Mồng tám tháng ba-Giáp Ngọ)


Thứ Bảy, 12 tháng 4, 2014

Tọa đàm về Lớp nhà thơ hình thành trong kháng chiến chống Mĩ

                                                             Nhà thơ Hoàng Minh Châu tặng hoa nhà thơ Bằng Việt

Tọa đàm về  Lớp nhà thơ hình thành trong kháng chiến chống Mĩ

Sáng 10 tháng Tư, tại trụ sở Hội Nhà văn, số 9 Nguyễn Đình Chiểu, Hà Nội, Ban chủ nhiệm Câu lạc bộ văn chương tổ chức tọa đàm về chủ đề : Lớp nhà thơ hình thành trong kháng chiến chống Mĩ. Đông đảo các nhà thơ và bạn đọc đã tham gia.
Nhà thơ Hoàng Minh Châu, đại diện cho lớp nhà thơ chống Pháp tặng hoa cho nhà thơ Bằng Việt, đại diện lớp nhà thơ chống Mĩ. Ông phát biểu nói lên lòng tự hào về lớp nhà thơ hình thành trong kháng chiến chống Mĩ, lực lượng chủ đạo của nền thi ca nước nhà.
          Nhà thơ Bằng Việt nhắc lại kỉ niệm khi cùng với Lưu Quang Vũ in tập Hương cây-Bếp lửa. Ba nhà thơ biên tập , giúp đỡ khi ấy là Yến Lan, Khương Hữu Dụng và Hoàng Minh Châu. Nay chỉ còn nhà thơ Hoàng Minh Châu. Ông nói bây giờ đã là 50 năm kể từ khi đế quốc Mĩ ném bom xâm lược miền Bắc. Nhìn lại, ấn tượng sâu sắc của thế hệ ông là nhập cuộc đánh Mĩ cùng lúc với nhập cuộc  văn chương. Có điều hơi băn khoăn là có nên dùng chữ “chống Mĩ” hay không? Có thể gây ra hiểu lầm không?  Ông tự trả lời đây là việc nói tắt có tính lịch sử. Nhà thơ cũng nêu lên một số vấn đề cần thảo luận như : - Một thế hệ hình thành trong kháng chiến chống Mĩ, những người sinh ra ở thập kỉ 40, không bao gồm các nhà thơ tham gia chống Pháp; - một số trường hợp chỉ có một bài thì xử lí thế nào? Mở rộng ra, nhà thơ nói về vấn đề quan hệ hình thức và nội dung,  cách tân như thế nào là hợp lí; sự vượt lên và đổi mới của lớp nhà thơ chống  Mĩ; việc đấu tranh với những quan điểm hẹp hòi trong cơ chế quản lí. Bằng Việt dẫn lại một câu thơ của Huy Cận : Đời chẳng ra chi ta dựng lại đời. Dựng lại rồi, vẫn có khiếm khuyết thì phải sửa dần dần, chứ không thể cực đoan.
          Nhà nghiên cứu Lại Nguyên Ân khẳng định đóng góp của lớp nhà thơ chống Mĩ là tiếp nối dòng chảy thi ca bằng tiếng Việt. Ông khẳng định tình cảm yêu nước là lớn nhất, rõ nhất. Ông dẫn Nam triều công nghiệp diễn chí của Nguyễn Khoa Chiêm, trong đó miêu tả lính hai miền đánh nhau, nhưng vẫn nhắc đối phương nằm xuống tránh pháo bắn. Và dự cảm rằng đến lúc nào đó có thể sẽ có sự “chuyển nghĩa” hoặc “sứt mẻ” về cách nhìn chiến tranh. Ông cũng nêu nhận xét là lớp nhà thơ chống Pháp, nhiều người dùng tốt ngoại ngữ, nhất là tiếng Pháp, còn lớp  nhà thơ chống Mĩ thì hạn chế hơn, ít người có thể đọc được tiếng nước ngoài.

Thứ Sáu, 11 tháng 4, 2014

GIẾNG KHÔNG TỰ BIẾT CÓ BAO NHIÊU NƯỚC



                     


                                                                             Nhà văn Vũ Công Hoan
  

 GIẾNG KHÔNG TỰ BIẾT CÓ BAO NHIÊU NƯỚC

                                                                                                              Kim Xương

                                                                                                      Vũ Công Hoan dịch

         Sinh viên quan thôn Cảnh Tự Dân là trợ lý chủ nhiệm thôn Dương Thụ Trang. Trợ lý mà, nói là một quan thôn là một quan thôn, nói không phải là một quan thôn cũng không phải là một quan thôn. Nhưng đây là lối xưng hô đối với sinh viên được cử về thôn hiện nay. Cảnh Tự Dân cũng không quan tâm.Chuyện anh quan tâm là Dương Thụ Trang nơi anh đáng sống, ở trong xã cho đến trong huyện đều là thôn hạng trung bình. Các mặt như trình độ nông nghiệp, tình trạng kinh tế, bộ mặt thôn xóm, đời sống dân làng vân vân đều thuộc trên không tới dưới có thừa. Do đó dân làng xét hướng dọc so với hướng ngang, tâm lý tương đối cân bằng. Tâm lý cân bằng thì ít mâu thuẫn, ít vấn đề,  ít sự việc, dễ triển khai công tác, cũng dễ giành thành tích.

          Nhưng khi Cảnh Tự Dân làm suôn sẻ thuận lợi như gió như nước, cấp trên đột nhiên quyết định đổi anh từ thôn hiện tại sang thôn Sa Dao.

Thứ Năm, 10 tháng 4, 2014

TIẾU LÂM GABROVO 25 ( TIẾP)






TIẾU LÂM GABROVO 25 ( TIẾP)

LỜI KHUYÊN CỦA BỐ
Một ông Gabrovo đến Xophia thăm con trai đang là sinh viên. Anh này vội vã khoe:
-         Bố biết không? Hôm nay con tiết kiệm được 6 trăm leva đấy!
-         Giỏi lắm con ạ ! Thế con làm thế nào?
-         Sáng nay, con không đi tàu điện mà chạy bộ đuổi theo nó…
-    Ngốc quá! Cần phải chạy theo ta xi, thế thì sẽ tiết kiệm được nhiều hơn…

HÃY TỰ MUA LẤY
Từ một làng miền núi, đức linh mục đi vào Gabrovo. Sauk hi rẽ vào một cửa hiệu, ông ta gọi một con cá nục rán và một cốc rượu vang. Nhưng vì rằng lúc đó đang vào tuần chay, nên những người ở bàn bên cạnh đều nhìn thấy cá nục và them nhỏ dãi. Cuối cùng, một trong đám đàn ông lấy hết can đảm nói:
-         Thưa cha, linh mục của chúng con không cho chúng con ăn cá vào tuần chay!
-         Cả ta cũng không cho – Linh mục đáp – hãy tự mua lấy mà ăn!

THẤT VỌNG
Vợ chồng trẻ người Gabrovo chuẩn bị xây nhà. Một hôm, họ  dùng thìa gỗ ăn bữa trưa bằng món đậu hầm. Đúng lúc đó, ông bố vợ tới. Họ mời ông ngồi vào bàn, nhưng ông giận dữ bảo:
-         Nếu các người ăn đậu bằng thìa thì nhà sẽ rất lâu xong!
Nói rồi ông bỏ đi.

THANH TOÁN
-         Này, ông hàng xóm, ông đã lấy nước máy ở trụ nhà tôi cả năm nay. Hãy trả một nửa tiền đi!
-         Không đời nào! Đây, tôi đưa lại cho ông cái giếng nhà tôi, cả thùng nữa. Ông cứ lấy cho mình nước gấp đôi, tôi cũng không nói nửa lời…

CÁI BÓNG LÀ ĐỦ
Ông thợ cả người Gabrovo ngồi ăn trưa. Ông ta cầm chai dầu “hướng dương”, mở nút và bắt đầu “thấm” dầu vào miếng bánh mì.
Thợ phụ chìa miếng bánh mì của mình, ông ta gạt đi:
-         Cậu sẽ thấm dầu vào bánh mì khi thành thợ cả, còn bây giờ thì chỉ cái bóng chai cũng đủ!

CÁC BẰNG CHỨNG
-         Cho tôi 2 vé người lớn và một vé trẻ em! – Người Gabrovo nói với người bán vé.
-         Trẻ em thế nào? Con trai bác từ lâu đã không còn là trẻ em nữa, nó mặc quần bò rồi- Người bán vé nhận xét.
-         Được thôi, thế thì vé người lớn cho con trai tôi, còn vé trẻ em cho vợ tôi – cô ấy mặc quần soóc!

GIEO GÌ GẶT NẤY
Một thợ cả Gabrovo có chai vang và đồ nhắm. Ông ta luôn luôn nhòm ngó nó, liếc nhìn anh thợ phụ, nói:
-         Cậu thích vang không?...Ồ không, tôi thấy cậu không thích,… đành vậy!
Người thợ phụ im lặng, chỉ cười mát.
Cứ thế ngày qua ngày. Một hôm cần phải rèn cục sắt. Khi nó vừa  được lấy từ trong lò ra đặt lên đe, người thợ phụ giơ búa lên, nhưng anh ta không đập xuống thanh sắt rèn, mà nhại theo thợ cả:
          - Muốn một búa không?...Ồ không, tôi thấy rằng ông không thích…đành vậy!

KHÔNG BỎ SÓT THỨ GÌ
Một người miền núi ở ngoại ô Gabrovo vượt dãy Ban Căng đến miền nam Bungari mua bột mì. Vì ở vùng ông ta không trồng lúa mì.
-         Tôi sẽ cho ông bao nhiêu bột mì ông muốn, nếu như chúng ta cùng nhau trở thành người góp cổ phần! Người miền Nam nói với người miền núi, nghĩ rằng có thể chơi khăm anh ta.
-         Thế sao – Người góp cổ phần à? Nhưng mà tôi không có đất…
-         Nhưng ông lại có hai bàn tay. Tôi sẽ cung cấp đất cho ông. Ông hãy cày đất, gieo hạt, thu hoạch, tuốt lá…Sau đó chúng ta sẽ chia số gạo làm đôi…
-         Thế còn trấu? – Người miền núi ngát lời.
-         Rơm cũng chia đôi, ông một nửa, tôi một nửa…
-         Thế còn trấu? – Người miền núi lại ngắt lời.
-         Khoản trấu đó phần ông! – Anh miền Nam nổi cáu, sau khi hiểu rằng không thể chơi khăm được dân Gabrovo – Không, tôi với ông không thể trở thành những người góp cổ phần!

Vũ Nho dịch
Còn tiếp