TRÒ CHUYỆN VỚI TÁC GIẢ LỤC HƯỜNG VỀ TIỂU THUYẾT “NGUYÊN KHÍ NGÀN ĐỜI” Nhà xuất bản Hội Nhà văn 2021
Vũ Nho thực hiện phỏng vấn
Vũ Nho ( V.N.) :
- Xin tác giả cho biết vì sao lại chọn viết về triều đại nhà Mạc? Trong triều đại đó, lại không chọn những nhân vật quan trọng nhất như Mạc Đăng Dung, Mạc Đăng Doanh, hoặc Mạc Kính Điển, mà lại chọn Lễ Bộ thượng thư Tả Thị lang Phạm Thọ Khảo, một nhân vật chỉ làm quan 10 năm và chắc chắn có ít tư liệu từ chính sử hay dã sử?
Lục Hường ( L.H.): - Từ khi vào học THPT tôi đã dành nhiều sự quan tâm tới lịch sử, đặc biệt là các triều đại phong kiến Việt Nam. Tôi đã nhiều lần thắc mắc, tìm tòi để tìm ra những quy luật tưởng như vô cùng đơn giản với sự thịnh vượng hay suy vong của một Vương triều. Dần dần, tôi càng tìm hiểu, càng thấy có nhiều điều chính sử đề cập theo một mô típ, nhưng những câu chuyện dã sử thì khác. Đó vẫn là một phần của lịch sử, thậm chí đó còn là góc nhìn khách quan hơn rất nhiều so với những phân tích, suy luận trong chính sử, thế nhưng không phải ai cũng công nhận dã sử. Tôi dành sự quan tâm của mình tới Triều đại Nhà Mạc, một triều đại có nhiều kỳ thi, một triều đại tôn trọng vai trò của phụ nữ. Bao nhiêu kỳ thi được tổ chức từ thời Vua Mạc Đăng Dung, đến cả Vua Mạc Mậu Hợp, được coi là thời kỳ kết thúc sự thịnh vượng của Triều Mạc, thì cũng tổ chức rất nhiều khoa thi. Quan trọng hơn, nữ tiến sĩ đầu tiên và duy nhất cũng được triều Mạc công nhận. Trong rất nhiều những câu chuyện tôi đã tìm hiểu, các nước khác cùng thời, nữ có chí lớn thì thường phải giả nam để đi thi, nhưng cũng không mấy ai đỗ đạt tới Tiến sĩ. Còn triều Mạc thì khác, một triều đại tôn trọng nữ giới, một triều đại chú trọng tới giá trị của học thức, trí tuệ và đặt người dân ở vị trí trung tâm, đó luôn là triều đại thịnh vượng muôn đời ít nhất là trong tâm trí của riêng bản thân tôi.
Việc chọn Tiến sĩ Phạm Thọ Khảo – Lễ Bộ thượng thư Tả thị lang là nguyên mẫu để xây dựng “Nguyên khí ngàn đời” với tôi là một chữ duyên mà sẽ thật khó để giải thích hết, nhưng điều đầu tiên khiến tôi bất ngờ, khi đọc được những tài liệu ít ỏi, Tiến sĩ Phạm Thọ Khảo được Vua ban cho 6 chữ vàng “Dực vận khai bình đại liêu”. Thắc mắc trong tôi là vì sao một Lễ Bộ thượng thư Tả thị lang của thời kỳ Triều Mạc đang suy vong lại được trao 6 chữ là Công thần khai quốc, trong khi tài liệu về Tiến sĩ Phạm Thọ Khảo không nhiều. Xoay quanh nhưng thắc mắc đó, xoay quanh những điều tôi may mắn nhận được, tôi đã viết “Nguyên khí ngàn đời” bằng tất cả sự trân trọng, ngưỡng mộ của mình dành tới cho tiền nhân, dù đó là Vua hay là quan thì đó đều là những người đã hi sinh cả cuộc đời giữ gìn nguyên khí của quốc gia, khiến cho đất nước trường tồn.
V.N.: - Tác giả đã tham khảo những tài liệu Lịch sử nào về nhân vật Phạm Thọ Khảo và Mạc Mậu Hợp, Bùi Văn Khuê (Bùi tướng quân)?
L.H. : - Vào tháng 2 âm lịch năm 2020 tôi về Từ đường thờ Tiến sĩ Phạm Thọ Khảo để xin phép được viết cuốn sách, tôi nhận được một tài liệu về Cụ Tiến sĩ được Viện nghiên cứu Hán Nôm dịch, cơ bản như sau
