NHÀ VĂN NGUYÊN HỒNG TRONG SÁCH GIÁO KHOA VÀ TRONG TÔI

 NHÀ VĂN NGUYÊN HỒNG TRONG SÁCH GIÁO KHOA VÀ TRONG TÔI

                                                  Vũ Nho

Ngày chúng tôi học cấp 3, tôi được học truyện ngắn “Một người mẹ Trung Quốc” của nhà văn Nguyên Hồng trong sách giáo khoa. Tôi bây giờ thậm chí không nhớ rõ ràng lúc ấy, sách có tên là Văn tuyển, hay Trích giảng văn học, hoặc là Giảng văn nữa. Nội dung của truyện cũng không nhớ thật rõ ràng. Nhưng nhớ có thằng bé  con của  bà mẹ gốc Hoa tên là “Hoảng”. Và cái câu của người mẹ gọi nó “Hoảng à! Khoai khoai chẩu pa!” ( Hoảng à, đi nhanh lên!”). Bấy giờ thầy giáo dạy chúng tôi nói rằng Nguyên Hồng là nhà văn xuất thân từ tầng lớp “tiểu tư sản”. Với một chú bé con  bác nông dân ở làng quê không biết cái “gạt tàn thuốc lá” hình dáng thế nào, và cũng không biết “cái phất trần”  diện mạo ra sao thì hình ảnh của nhà văn tiểu tư sản chắc phải là  một người dáng thư sinh trắng trẻo, tóc bồng bềnh, mắt sáng  và nhất định là phải mặc áo trắng cổ cồn. Nguyên Hồng trong trí tưởng tượng của tôi là như vậy. Khi học khoa Văn của trường Đại học Sư phạm Việt Bắc khóa đầu tiên ( 1966 – 1970), chúng tôi được tiếp xúc với rất nhiều nhà văn nổi tiếng. Đó là các  nhà văn Tú Mỡ, Nguyễn Tuân, Xuân Diệu, Nguyễn Công Hoan, Nguyễn Đình Thi, Chế Lan Viên,… Và trong số đó có nhà văn Nguyên Hồng. Các nhà văn kể trên, chúng tôi về học ở Cổ Nhuế và Khoa Văn mời đến gặp gỡ, nói chuyện. Riêng Nguyên Hồng thì nhà văn gặp chúng tôi ở khu sơ tán  Nà Ri, Đại Từ. Nhà văn Nguyên Hồng khi ấy xuất hiện trong nơi sơ tán khác xa với sự tưởng tượng của tôi. Sau này khi đọc  tác phẩm của ông, tôi thấy mình cũng bất ngờ không kém Nguyên Hồng bất ngờ trước những đứa con của thi sĩ Thế Lữ (Thế Lữ là nhà thơ nổi tiếng viết những vần thơ về tiên đồng, ngọc nữ, nhưng Nguyên Hồng sửng sốt khi thấy con Thế Lữ đầu đầy mụn và vợ của nhà thơ thì bụng  mang dạ chửa, chẳng có dáng tiên nữ chút nào). Vâng, tôi cũng sửng sốt khi gặp Nguyên Hồng. Trước mắt tôi là nhà văn như một lão nông tôi thường gặp ở làng mình. Bộ quần áo nâu giản dị  thay cho sơ mi cổ cồn trắng muốt. Làn da ngăm đen rắn rỏi thay cho da trắng, và vóc dáng thư sinh  được thay bằng vóc dáng  có phân hơi lòng khòng đậm nét lam lũ. Cặp kính của nhà văn cũng rất bình thường, chẳng có nét gì sang trọng. 

CHÚC MỪNG NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM!

               
CHÚC MỪNG NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM!
CHÚC CÁC THẦY, CÔ MẠNH KHỎE, VUI VẺ, HANH PHÚC!

VUNHONB.BLOGSPOT.COM

Nhé EM

NHÉ EM

.

Con cưới vợ rồi anh sẽ về quê

Cấy lúa, trồng rau, nuôi gà, thả cá

Em hãy về cùng anh nhóm lửa

Nấu canh bầu, che mái dột trời mưa.

.

Hiểu nhau rồi sao ngần ngại dạ thưa 

Cứ ngơ ngẩn đò đưa những đẩu đâu thiên hạ

Chuyện hai ta sao lại vin người lạ

Có lẽ nào em chưa hiểu nguồn cơn...

.

Anh thật lòng nào ấp ủ gì hơn

Ta có nhau để đời vui bận rộn

Bắt được em giữa cõi người lộn nhộn

Nắng cuối chiều ủ đủ ấm hoàng hôn.

*.

Hà Nội, chiều 08.11.2018

ĐẶNG XUÂN XUYẾN

Chúng tôi kỉ niệm ngày 20 tháng 11

Nhóm "chúng tôi yêu nghệ thuật" kỉ niệm 20-11 vào trưa ngày 18 tại nhà hàng Quê, khu  lăng Hoàng Cao Khải. PGS.TS Nguyễn Ngọc Thiện bận công việc, nhà thơ Ánh Tuyết ở xa, cô Thanh Ngát bận kinh doanh. Chỉ có 4 thành viên. Nhưng cũng rất vui và đầm ấm. Chị Phạm Tâm Dung mới có bài in trên Quân Đội Nhân Dân cuối tuần tặng báo cho mọi người.
Mấy hình ảnh của nhóm.

                               Anh Đình Bắc tặng hoa cho 3 thành viên cựu nhà giáo.

                                             Bánh mừng 20 tháng 11

                                       Kim Bảo, Tâm Dung và báo QĐND cuối tuần.

                                                       Thành ra "tứ trụ"!

ĐẶNG HIỂN - NGƯỜI LÀM VƯỜN KHÔNG VÔ DANH

ĐẶNG HIỂN - NGƯỜI LÀM VƯỜN  KHÔNG VÔ DANH

Mấy cảm nghĩ về nhà văn Đặng Hiển, nhân đọc “Mái trường mến yêu”, nhà xuất bản Hội Nhà văn, 2016

                                                    Vũ Nho

Tôi biết anh Đặng Hiển vì anh là một thầy giáo dạy Văn hay viết lách. Cùng nghề sư phạm, cùng  dạy một bộ môn  Văn nên đọc nhau, biết tên nhau. Rồi vì cùng liên quan đến sách vở nên gặp nhau ở các Hội nghị , các đợt tập huấn của ngành giáo dục, cả các hội nghị văn chương nữa.

Trong một lần trò chuyện với các bạn giáo viên Văn của Hà Đông, chia sẻ về việc dạy thơ, tôi có nói đại ý: Người dạy thơ ít nhất cần phải biết làm thơ. Có như thế thì việc dạy mới hấp dẫn, thuyết phục. Bởi có làm thơ, mới thông cảm, đồng cảm với những thành công của tác giả, mới dễ thâm nhập vào thế giới trong thơ. Nói như ông Hoài Thanh, khi ấy hồn ta mới dễ gặp hồn người.

Dạy văn ở trưởng THPT mà lại là một nhà thơ, nhà thơ có tên, có tuổi; từng biên tập thơ cho tạp chí Tản Viên Sơn, là Hội viên không chỉ Hội nhà văn, lại còn Hội viên Hội nghệ sĩ sân khấu  như anh Đặng Hiển thì quả thực là một điều không phải nhà giáo nào cũng có thể làm được. Không ít các học trò của anh thành nhà thơ, nhà nghiên cứu, nhà giáo, nhà quản lí…chắc chắn có ảnh hưởng của ngọn lửa say mê văn chương mà anh nhen nhóm.  Một đời nhà giáo Đặng Hiển chỉ làm việc dạy  học, viết lách chỉ là việc tay trái. Thế mà anh đã có một khối lượng tác phẩm đáng nể : 11 tập thơ, 3 tập truyện, kí,  5 kịch bản văn học, 6 tập lí luận phê bình. Ở lĩnh vực nào anh cũng có giải thưởng. Dạy văn mà viết thơ, viết truyện kí, viết kịch, viết phê bình như Đặng Hiển thì  ở nước ta cũng chẳng có mấy người.

                                                                         Nhà giáo nhà văn Đặng Hiển tham luận tại Hội Nhà Văn Hà Nội

Đến KengNam dự Tìm hiểu Dàn nhạc Giao hưởng Shen Yun

Quả  tình là khi nhà thơ Lan Hoàng Miên, đồng hương xã Gia Minh đưa Giấy mời và thông báo thay đổi địa điểm, tôi ngần ngại quá. Nếu lựa chọn giữa âm nhạc và bóng đá ( nhất là bóng đã ngồi nhà xem TV không phải ra đường) thì tôi chọn BÓNG ĐÁ.
Nhưng, nể quá. Mới lại cũng là cơ hội để mời chị cao tuổi đi khách sạn 5 sao InterContinental. Thế là anh chị quyết định ưu tiên Âm nhạc. Gọi Taxi không được. Máy luôn được trả lời rằng điện thoại hãng đều bận, xin vui lòng chờ. Sau ba cú gọi  không hiệu quả, hai vị quyết định dùng chiến thuật vẫy. Nhưng ra đường, mọi ngày đầy xe, hôm nay lại chẳng có. Phải chăng các lái xe bận chở khách xem bóng đá, hay cũng nghỉ để đi xem? Mãi rồi cũng kiếm được một chiếc Sao Thủ đô nằm trong Grap. Anh chàng sợ tắc đường, đi vòng mãi xuống Định Công. Kết cục là đến sảnh KengNam sớm hơn giờ. Gặp chị Bùi Thị Hạnh, cô giáo làm thơ. Anh Mạnh Chu đi trại sáng tác Tam Đảo nên chỉ có mình chị đi. Đến tầng 1 gặp nhà thơ Y Phương đang đứng đợi đưa Giấy mời. Ba người lên tầng 5, nhận phiếu sắp xếp chỗ, chụp ảnh rồi đi dự tiệc trà. Chỗ tiệc trà gặp  vợ chồng anh Vũ Từ Trang cùng người quen của anh chị làm báo Bắc Ninh.
Chụp mấy kiểu ảnh.
Hóa ra là dàn nhạc giao hưởng SHEN YUN ( Thần Âm) là dàn nhạc Trung Quốc. Giấy mời của công Ty VIỆT MĨ ghi " Dàn nhạc Giao hưởng Shen Yun đỉnh cao thế giới đến từ New York". Mình không rõ tại sao dàn nhạc tên Tàu, chữ Tàu lại không đến từ Bắc Kinh.
Nói chung khâu tổ chức chu đáo. Cũng tàm tạm. Hai vị ra về sớm 20 phút vì sợ tắc đường. Lại bị tóm lại phỏng vấn. Ừ thì trả lời. Khi Phóng viên nói xin bác cho biết quý danh, VN nói: Tôi họ Vũ, tên Nho, là nhà văn, nhà giáo, nhà báo, và có nhà ở. Rồi trả lời tất cả 4 hay 5 câu hỏi. Khi lên taxi về, biết tin đội tuyển Việt Nam thắng Malaisia 2-0.

                                        Làm thủ tục

                                             Cô Hạnh và chị cao tuổi

                                       Anh chị cao tuổi

NHỮNG NÉT ĐỘC ĐÁO trong bài thơ kiệt tác TÂY TIẾN của QUANG DŨNG​

NHỮNG NÉT ĐỘC ĐÁO trong bài thơ kiệt tác TÂY TIẾN của QUANG DŨNG​
16/09/2017 01:37
NHỮNG NÉT ĐỘC ĐÁO trong bài thơ kiệt tác TÂY TIẾN của QUANG DŨNG​
Vũ Nho
( Tham luận tại Lễ kỉ niệm và Hội thảo thơ Quang Dũng ngày 11/11/2011)​
Nhân Hội thảo về thơ Quang Dũng, tôi muốn trình bày những nét độc đáo trong bài thơ kiệt tác Tây Tiến, hiện có trong chương trình Ngữ văn Trung học phổ thông ở cả hai bộ sách nâng cao và không nâng cao.
- Đơn vị nhỏ nhưng mãi mãi đi vào lịch sử
Tây Tiến chỉ là một đơn vị nhỏ cỡ Trung đoàn. Trung đoàn 52 Tây Tiến thành lập tháng 2 năm 1947. Trong những ngày bi tráng đơn vị đã có gần 200 chiến sĩ hi sinh chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh. Nhưng Tây Tiến có nhà thơ và là người chỉ huy Quang Dũng nên Tây Tiến đã đi vào lịch sử và nổi tiếng nhờ bài thơ kiệt tác. Nhà thơ Vân Long cho biết chúng ta đã có cuộc kỉ niệm 60 năm bài thơ Tây Tiến ra đời. Chưa từng có bài thơ nào lại vinh dự được kỉ niệm ngày sinh như vậy. Và điều đặc biệt là đài tưởng niệm Trung đoàn Tây Tiến, 10 câu thơ quan trọng nhất của bài được khắc vào nền bia. Những người chiến sĩ áo lính đã dùng thơ để viết lịch sử của đơn vị mình. Hiện tượng Tây Tiến gợi nhớ câu thơ của Hữu Thỉnh:
Không có sách chúng tôi làm ra sách
Chúng tôi làm thơ ghi lấy cuộc đời mình.
Quả là một truyền thống độc đáo của những người lính cụ Hồ trong mọi thời chống giặc.
- Thay đổi tên nhưng cảm xúc không đổi
Việc đặt tên cho tác phẩm nhiều khi cũng như đặt tên cho con. Có cái tên đặt rồi, sau người đặt không ưng lại đặt lại. Đặt tên lại cho con thì phải có đơn từ, trình báo với công an hộ khẩu. Đặt tên lại cho tác phẩm thì chỉ cần tác giả tự sửa rồi đưa vào tập thơ. Với trường hợp của Quang Dũng, theo tôi biết thì không phải là duy nhất. Hàn Mặc Tử đặt tên đầu tiên cho bài thơ Đây thôn Vĩ Giạ là Ở đây thôn Vĩ Giạ; Nguyễn Đình Thi viết bài thơ Đất nước lúc đầu đặt tên là bài Sáng mát trong như sáng năm xưa, sau đó viết thêm bài Đêm mít tinh và gộp hai bài thơ lại và viết thêm rồi đổi tên thành bài Đất nước. Quang Dũng viết Nhớ Tây Tiến rồi bỏ chữ “Nhớ” đi chỉ còn lại Tây Tiến. Đành rằng cả bài thơ là một nỗi nhớ lớn về Tây Tiến. Nhưng theo tôi, bỏ chữ “Nhớ” đi , nhan đề gọn hơn. Mặt khác, không chỉ có nỗi nhớ, mà ở đấy còn có sự ngợi ca, sự tôn vinh những chiến sĩ Tây Tiến. Có thêm “Nhớ” hóa ra lại thu hẹp mạch cảm xúc của bài thơ.

Nghĩ ngợi về "Nâng cao phẩm chất Hà Nội trong sáng tạo văn học"

Nghĩ ngợi về

"Nâng cao phẩm chất Hà Nội trong sáng tạo văn học"

                                      Tham luận của  Vũ Nho

1.     Lăn tăn chữ nghĩa

Tôi nhận được thư mời tham gia Hội thảo và cứ băn khoăn nghĩ ngợi về hai chữ “phẩm chất”. Nâng cao “phẩm chất” hay nâng cao “chất lượng”?  Chất lượng là chất lượng sáng tác về đề tài Hà Nội chứ không thể  là “chất lượng Hà Nội”. Chất lượng của tác phẩm thì dễ cân đong đo đếm. Bởi vì chất lượng ấy nó chứa trong chất lượng nội dung và chất lượng nghệ thuật của tác phẩm. Chất lượng nội dung và nghệ thuật đều có thể lượng hóa ra và bắc lên cân, đo xem nặng nhẹ, cao thấp thế nào. Nhưng rõ ràng nói nâng cao chất lượng nhiều quá, e nhàm chăng? Bởi vậy mà chúng ta tập trung để nâng cao “phẩm chất” Hà Nội cho mới mẻ, sáng tạo? Vấn đề khó cho mọi người ở chỗ “phẩm chất” Hà Nội là gì? phẩm chất đó khu trú ở chỗ nào?   Liệu có văn bản nào của Thành ủy, UBND hoặc Sở Văn hóa, Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật Thủ đô nêu lên khái quát hoặc chi tiết phẩm chất đó không?  Hiện nay đã có ai đo “phẩm chất” đó chưa? Đo rồi và kết luận “phẩm chất” đó chưa cao hoặc còn đương rất thấp, chưa xứng tầm với Hà Nội, Thủ đô, trái tim của cả nước? Nếu chưa có định nghĩa hay quy định “phẩm chất Hà Nội” thì tôi hiểu, nhà văn Hà Nội phải trước tiên tự lần mò tìm kiếm xem “phẩm chất” đó là gì, khi nắm được “phẩm chất Hà Nội” rồi, thì mới bắt tay vào việc nâng cao nó trong các sáng tác của mình.

         Phẩm chất theo nghĩa giảng trong Từ điển là “cái làm nên giá trị của người hay vật”. Vậy cái làm nên giá trị của Hà Nội là gì? Đó là lịch sử hơn 1000 năm Thăng Long chăng? Đó là  cách cư xử thanh lịch của người Thủ Đô chăng? (Xin mở ngoặc một chút, câu ca dao “Chẳng thơm cũng thể hoa nhài/  Dẫu không lịch sự cũng  người Tràng An” theo tôi biết thì Tràng An là  tên một kinh đô bên Tàu, nhưng Tràng An cũng chính là cách đọc khác của Trường Yên thuộc tỉnh Ninh Bình, nơi đóng đô của hai triều nhà Đinh và nhà Tiền Lê. Hà Nội chưa bao giờ mang tên Tràng An cả, sao nhiều người cứ gán Tràng An cho Hà Nội nhỉ? Đến khi đọc bài Cảnh Hà Nội của cụ Nguyễn Công Trứ thì tôi mới vỡ lẽ:  Tuy Hà Nội chưa bao giờ có tên là Tràng An, nhưng ở Việt Nam, Tràng An được dùng như một danh từ chung chỉ chỗ đế đô). Đó là 36 phố phường của Thủ đô chăng? Đó là hồ Gươm hay còn gọi là hồ Hoàn Kiếm gắn liền với câu chuyện cổ tích về Lê Lợi và cuộc kháng chiến chống quân Minh? Đó là những “con hồ” ( chữ dùng của Nguyễn Tuân) như hồ Tây, hồ Trúc Bạch, hồ Bảy mẫu, hồ Ba mẫu, hồ Thiền Quang… vừa là lá phổi vừa làm nên vẻ đẹp độc đáo của Thủ đô chăng? Đó là quảng trường Ba Đình, nơi ngày 2 tháng 9 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa chăng?  Rồi những chiếc cầu như “Cầu Long Biên” chứng nhân Lịch sử, cầu Thăng Long, cầu Chương Dương, cầu Thanh Trì, cầu Vĩnh Tuy, cầu Nhật Tân làm nên vẻ duyên dáng riêng của thành phố bên sông Hồng  chăng? Đó còn là những Bảo tàng nổi tiếng là Bảo tàng Cách mạng, Bảo tàng lịch sử, Bảo tàng Quân Đội, Bảo tàng Mĩ Thuật,… nơi lưu giữ các hiện vật quý của hà Nội và cả nước? Tóm lại, cái làm nên giá trị của Hà Nội là Lịch sử, Địa lí, Kiến trúc, Con người Hà Nội, trong đó có cả một phần là văn chương viết về Hà Nội. Nếu hiểu như vậy thì “phẩm chất Hà Nội” là phẩm chất mà Hà Nội đã có từ bao đời. Ông, bà nhà văn đang sống ở Hà Nội, là Hội viên Hội nhà văn Hà Nội  chúng ta có tài thánh cũng không thể làm ra nó, không thể “nâng cao” nó trong sáng tạo văn học của mình được.

          Cứ theo thiển ý của tôi thì nhà văn Hà Nội chỉ có thể  tìm hiểu chất Hà Nội, làm rõ chất Hà Nội,  tô đậm màu sắc Hà Nội trong sáng tác của mình!

                                                      Vũ Nho, Chủ trang

Hình ảnh Hội thảo của Hội Nhà Văn Hà Nội

Sáng 13 tháng 11, tại 19 Hàng Buồm, Hội nhà Văn Hà Nội đã tổ chức Hội thảo với đề tài " Nâng cao phẩm chất Hà Nội trong sáng tạo văn học". Tham dự có NSND Quốc Chiêm, Chủ tịch Liên hiệp các Hội VHNT Hà Nội, ông Đào Xuân Hưng, Tổng Biên tập báo Người Hà Nội, các ông bà trong Ban chấp hành Hội nhà văn HN, các nhà văn Hà Nội.
Ban tổ chức báo cáo có hơn 20 tham luận. Buổi sáng hôm đó có 13 tham luận và ý kiến được trình bày. Một số người băn khoăn về chủ đề Hội thảo. Bản tham luận của Vũ Nho cũng có phần "lăn tăn chữ nghĩa" với tinh thần  khẳng định: Phẩm chất Hà Nội gắn với thành phố hơn nghìn năm tuổi, nó không phụ thuộc vào ý chí của các nhà văn Hà Nội và  do đó không thể "nâng cao phẩm chất Hà Nội".
Một số vị nhà văn vẫn quen kiểu đọc văn bản viết sẵn nên chiếm nhiều thời giờ và gây khó cho Ban tổ chức cũng như mệt mỏi cho người nghe.
VN ghi lại một số hình ảnh.

                                            Người dự

                                                Chủ đề Hội thảo

                                              Nhà thơ - ca sĩ Đàm Khánh Phương hát về Hà Nội

                       Phó Chủ tịch Hội Nhà Văn HN, TS. Nhà thơ Nguyễn Sĩ Đại giới thiệu chương trình.

                                   NSND Quốc Chiêm phát biểu

VỚI NƯỚC NGA

VỚI NƯỚC NGA

                            Nguyễn Khôi

Ôi nước Nga sao mà quên được

Bài thơ đầu tiên là “ Đợi anh về”

Rồi “Thép đã tôi”, “Mùa hè kỳ lạ”

“Sông Đông êm đềm" một thuở say mê.

Ôi Liên Xô, một thời lý tưởng

Vác búa liềm đi xây dựng Thiên đường

Một xã hội mọi người bình đẳng

Thế giới đại đồng tình Đồng chí anh em .

Nước Nga đấy, vẫn một niềm kiêu hãnh

“Mối tình Bạch Dương” - Cách mạng tháng mười

Những Pu skin, Gorki ... cho hồn thơ cất cánh

Ngọn lửa tháng mười ấm mãi 

trái tim tôi.

Hà Nội 7/11/ 2018

Nguyễn Khôi

( Nhà văn Hà Nội )

 

                          Nhà thơ Nguyễn Khôi