ĐƯỜNG VỀ LÀNG
Đường về làng ta bóng tre nghiêng
Tháng ba bừng đỏ hoa mộc miên
Hàng xoan lặng lẽ che bờ ngói
Lối ngõ nhà ai cúc đang lên
Đường về làng em về làng anh
Cái thời hai đứa tuổi mầm xanh
Anh nóc tam quan tìm trứng sẻ
Nhìn lên em cứ sợ mong manh
Đường về làng anh về làng em
Tinh mơ bờ cỏ đọng sương mềm
Rủ nhau hai đứa cùng đi học
Mẹ bảo đường xa nhớ ngó em
(Kỷ niệm ngày Thương binh liệt sĩ
27/7 - Tổ quốc ghi công)
Trên các nẻo đường có bao nấm mộ
Cuộc đời các Anh đã hóa núi sông
Tổ quốc ngàn đời ghi nhớ chiến công
Lấy vồng ngực minh chở che đất nước
*
Trên trời xanh cao, tim Anh đỏ rực
Dành tặng cho con làn mây trắng bay
Mở hướng đường con đi vào tương lai
Giọt nước mắt trào ngày vui chiến thắng
*
Người mẹ, người vợ ước mơ thầm lặng
Muốn được chết thay cho chồng cho con
Nhưng chỉ là mơ, đành dồn sức tâm
Tìm kiếm nắm xương mang về quy tập
*
Đã mất mát rồi vẫn còn phải sống
Nuôi cháu nuôi con cho xứng hy sinh
Một lòng dựng xây đất nước quang vinh
Để hồn các Anh suối vàng mát mẻ.
Bùi Minh Trí
DƯ ÂM ẤT DẬU
Truyện kí của LƯƠNG KY
...Suốt chặng đường trên chuyến xe khách liên tỉnh khá dễ chịu, tôi lim dim ngủ gà ngủ vịt. Thực ra tôi không mệt mỏi nhưng trong đầu cứ lởn vởn câu hỏi vì sao ông bạn hồi nào công tác cùng đơn vị nay đã nghỉ hưu lại muốn đem chuyện chuẩn bị lấy vợ của đứa con đầu ra bàn với tôi, để "xin ý kiến ông" như anh ấy phôn, xem ra quan trọng lắm. Đã đành chúng tôi không là anh em ruột, nhưng rất thân tình. Thằng Quyết và cái Tâm con nhà ấy tôi cũng coi như thằng Kiên con Định nhà mình. Có điều bây giờ tôi và anh ấy ở cách xa nhau cả trăm cây số. Nếu là mời cưới thì tất nhiên tôi có mặt rồi. Sao chỉ có việc thằng Quyết yêu cái con bé thế nào mà anh ta bảo "băn khoăn quá, cứ phải nói chuyện với ông. Ông dứt khoát phải sang chỗ tôi "?
Xe lắc lư vượt lên đỉnh đèo Khế thơ mộng. Gió bấc thổi ào ào từ phía Thái Nguyên đem theo cái lạnh lách qua cửa xe làm tôi bừng tỉnh mở to mắt nhìn cảnh vật quen thuộc khi xe từ từ xuống đèo quanh co nguy hiểm. Trước mặt tôi hình ảnh ông bạn thủa cùng khóa trung cấp cảnh sát, ra trường cùng rong ruổi trên những nẻo đường thời chiến và cả thời bình như hiện rõ mồn một. Rồi mỗi người được điều động về mỗi tỉnh, xa xôi nhưng vẫn luôn nhớ tới nhau. Giờ cả hai đã nghỉ chế độ, tình cảm trước sau vẫn thế. Thằng Quyết nhà ấy theo cái nghiệp của bố, chắc khi lấy vợ người ta phải xem kỹ "đối tượng" nên có chuyện chăng?
Lâu không gặp nhau, chúng tôi tay bắt mặt mừng. Thằng Quyết trông khác lạ hẳn. Nó trang nghiêm trong bộ đồ cảnh sát cấp bậc trung úy. Hôm đấy tôi và ông bạn đã ngồi chuyện trò thâu đêm bên ấm trà Tân Cương thơm đượm, đặc cắm tăm. Đúng hơn là tôi chỉ ngồi nghe ông bạn kể, tâm sự, thỉnh thoảng hỏi vài câu.
CHUYỆN TÌNH NGƯỜI THỢ MỎ
CẦM SƠN
NHÀ VĂN CẦM SƠN
Sau một ngày cán bộ công ty chỉ dẫn đi thăm khai trường mỏ Cao Sơn. Chúng tôi được bố trí tiếp xúc với một số cựu cán bộ, công nhân là những người có mặt ngay từ ngày đầu thành lập công ty. Tôi chú ý đến câu chuyện của cựu quản đốc công trường Xúc, Khoan Nguyễn Văn Chiến. Dẫu đã vào cái tuổi 72 nhưng thân hình ông vẫn to cao vạm vỡ, giọng nói sang sảng đầy khí lực. Ông kể:
Tôi được cử cùng một đoàn công nhân của các mỏ sang Liên Xô học tập một năm. Sau khi về nước thì được trưng dụng là một trong ba mươi hai người đầu tiên thành lập mỏ Cao Sơn này với cương vị quản đốc và làm Bí thư chi đoàn. Ngay lập tức sau đó, lãnh đạo mỏ lại tuyển dụng thêm công nhân nên chi đoàn thanh niên cũng có đến trên ba mươi người toàn nam thanh nữ tú. Ngày đầu thành lập, chưa có trụ sở, chưa có nơi ăn chốn ở, những công nhân xa quê phải ở nhờ nhà dân, còn tôi do nhà bố mẹ ở gần nên sinh hoạt cũng có nhiều thuận lợi. Thành lập mỏ là bắt tay ngay vào công việc, mỏ chúng tôi khai thác lộ thiên nên việc trước tiên là kéo điện vào mỏ, sau đó cùng chuyên gia Liên Xô lắp máy khoan, máy xúc để bóc đất đá. Buổi sáng 6 giờ xe đưa lên núi, buổi chiều cũng lại 6 giờ xe mới đưa về. Nước ngọt không có phải ra vịnh rửa ráy qua loa bằng nước biển. Bấy giờ có câu truyền miệng của thợ mỏ là: “Sáng ăn cơm tiệm, tối ra vịnh ngồi” …
MÀU ĐẠI NGÀN
Bút ký của Cao Ngọc Thắng
Vào những ngày hạ tuần tháng Tám năm 2016, hoàn lưu sau bão số 3 chưa dứt hẳn, ở Hà Nội vẫn mưa ròng rã mà trong này nắng chan hòa, ánh mặt trời phủ lên đại ngàn một màu tươi tắn, sống động, lung linh, khiến mỗi bước chân cứ chùng chình không nỡ rời khỏi tán rừng rười rượi phả hơi mát lạnh đê mê, tiếng suối thì thào quyến luyến, tiếng thác đổ nhịp nhàng vang vọng…
Tôi lắng nghe nhịp thở cường tráng của một cơ thể có sức sống thanh khiết và đầy ắp sinh khí ẩn tàng trong điệp trùng giao hòa trời đất, khác hẳn những nơi đồi núi trơ khấc, sỏi đá trần trụi lúc phơi mình dưới nắng trời gay gắt, khi vật vã lăn trượt trong lũ quét, để lại những vết lở loét hoắm sâu, nhức nhối và tội nghiệp.
Đặc điểm nổi bật ở vùng sơn cước phía tây bắc tỉnh Thanh Hoá là sự tồn tại Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông - loại rừng kín nhiệt đới thường xanh theo mùa với năm loại kiểu thảm rừng phát triển trên những loại đất phong hóa từ các nền nham thạch khác nhau, có sự tương đồng cao về khu hệ động thực vật so với Cúc Phương gần đó (chỉ cách 25 kilômét), trải rộng trên địa phận hai huyện Bá Thước và Quan Sơn, tổng diện tích 17.662 ha, gồm 13.320 ha phân khu bảo vệ nghiêm ngặt và 4.343 ha phân khu phục hồi sinh thái.
Thị trấn Quan Sơn cách Thành phố Thanh Hóa gần 150 kilômét, đi tiếp 58 kilômét nữa sẽ tới cửa khẩu quốc tế Na Mèo, giáp nước bạn Lào. Cuối quốc lộ 15, xe chúng tôi rẽ trái vào quốc lộ 217 (rẽ phải là về thị trấn Cành Nàng – huyện lỵ Bá Thước), con đường vừa được nâng cấp và mở rộng, phẳng phiu, vạch sơn phân luồng xe còn mới toanh, vậy mà người dân ven đường bảo: vẫn chưa được nghiệm thu. Hỏi vì sao? Trả lời: lớp bê tông nhựa chưa đủ độ dày đấy.
TÌM VỀ
27/7 VÀ NHỮNG CON SỐ LIÊN QUAN !
CON NGƯỜI ĐANG CHỜ ĐỢI ĐIỀU GÌ?
(Đọc Người chờ sấm, tập truyện ngắn của Lã Thanh Tùng, Nxb Dân trí, 2016)
BÙI VIỆT THẮNG
NHÀ VĂN BÙI VIỆT THẮNG
Trong Tuyện ngắn tinh tuyển 60 năm báo Văn nghệ (nhà xuất bản Hội Nhà văn, 2008), Lã Thanh Tùng đứng chân một truyện Người chờ sấm. Trước đó tôi đã đọc Lã Thanh Tùng. Đến Người chờ sấm thì chợt nhận ra đây là một người sống chậm và…viết chậm. Không biết cảm nhận của tôi có đúng(?!). Nhưng tôi tin vào linh cảm nghề nghiệp của mình. Không kể truyện dịch, đến nay Lã Thanh Tùng đã sở hữu ba tập truyện ngắn Sân siu và đắm dạt (2005), Cây kén và người tri kỷ ((2006) và Người chờ sấm (2016). Nếu cần thì kể thêm mấy truyện in chung trong tập Những giấc mộng kín (2000). Lã Thanh Tùng tâm sự về nghề văn một cách chân thành: “Viết là sống thêm một cuộc sống nữa, bằng ngôn từ, hướng về cái lý tưởng. Thuyết phục được công chúng càng hay, nhưng ít nhất cũng đem niềm vui, sự thanh thản đến cho mình và cho ai đó tri kỷ”. Thỉnh thoảng đến báo Văn nghệ, tôi lại thấy cái dáng cặm cụi của Lã Thanh Tùng, kể cả khi là biên tập viên và nay là Phó Tổng biên tập, trong một góc nhỏ của mình ở tòa nhà số 7, Trần Quốc Toản, Hà Nội. Cái dáng cặm cụi ấy đi vào văn Lã Thanh Tùng.
Trần Đăng Thao giễu Vũ Nho
TS. Nhà thơ Trần Đăng Thao, cựu TBT báo Giáo dục và thời đại chơi với tôi đã lâu. Ông có tài xuất khẩu thành chương. 5 bước xong một bài thơ. Ông cũng là nhà thơ hài hước hay đùa cợt bạn bè. Nhân chuyện gì đó, ông viết 5 bài thơ "khủng bố" Vũ Nho. Tôi đều có đáp từng bài và coi đây là những bài SIÊU VIỄN TƯỞNG có thể đề cử giải Nobel!
GỬI...CHÚ VŨ
Thẳng xuống Phan Đình Giót
Thăm nhà chú Vũ Nho
Chỉ ngại chín giờ sáng
Chú còn ngáy kho kho
Bà lão bê chậu nước
Tấm khăn mặt vắt vai
Mình ơi dậy ! Dậy ! Dậy
Bác Đăng Thao đến roài !
Bác ngồi trên ghế nghía
Chú vẫn ú ớ hoài
