ĐÊM NAY

 

ĐÊM NAY 

                    TRẦN TRỌNG GIÁ

    Anh tìm được ở trong mơ

Gặp em hôm ấy trăng mờ đỉnh non

    Ấm lòng giữa lúc cô đơn

Bên em nghe tiếng gió vờn, suối reo.

    Thu rơi xào xạc chân đèo

Thuyền ai vội thả mái chèo trên sông

    Thương người phận mỏng má hồng

Nhớ gì năm cũ? Mà lòng phiêu diêu…

     Anh đi gom nhặt cuối chiều

Trao em còn được bấy nhiêu sợi vàng

      Xứ Đoài thơ mộng đa mang 

Sông Đà - núi Tản mưa ngàn, nắng sôi 

     Mùa ngâu nữa sắp đến rồi

Ngưu Lang - Chức Nữ về nơi hẹn hò

    Sông ngân…ai lỡ chuyến đò

Đôi bờ cách trở…còn mơ mộng hoài…

         Trần Trọng Giá

BIỂN VỚI LỜI BÌNH

 

                                      BIỂN

Lâm Thị Mỹ Dạ

 

Biển trời soi mắt nhau

Cho sao về với sóng

Biển có trời thêm rộng

Trời xanh cho biển xanh

 

Mặt trời lên đến đâu

Cũng lên từ phía biển

Nơi ánh sáng bắt đầu

Tỏa triệu vòng yêu mến

 

Biển ơi! Biển thẳm sâu

Dạt dào mà không nói

Biển ơi cho ta hỏi

Biển mặn từ bao giờ

 

Nhặt chi con ốc vàng

Sóng xô vào tận bãi

Những cái gì dễ dãi

Có bao giờ bền lâu

 

Biển chìm trong đêm thâu

Ðể chân trời lại rạng

Khát khao điều mới lạ

Ta đẩy thuyền ra khơi

Dù bão giông vất vả

Không quản gì biển ơi!

 

Nguồn: Thơ Lâm Thị Mỹ Dạ - NXB Thanh niên, HN 1998

 

LỜI BÌNH CỦA   NGUYỄN THỊ THIỆN 

“NHỮNG CÁI GÌ DỄ DÃI/ CÓ BAO GIỜ BỀN LÂU”

GIỚI THIỆU CUỐN SÁCH "KHÚC HỢP ĐÀN VĂN"

 

CUỐN SÁCH “KHÚC HỢP ĐÀN VĂN”-“Bông hồng vàng” THỨ 10 CỦA  NGUYỄN NGỌC THIỆN ( Nxb Hội Nhà Văn, H; 2023,392 tr.)

                                                                      PGS.TS. VŨ NHO

                                                              ( Hội nhà văn Việt Nam)

          Cứ tưởng sau cuốn sách đồ sộ gần như tổng kết một đời viết lách và nghiên cứu, PGS.TS. Nguyễn Ngọc Thiện sẽ gác bút nghỉ ngơi ( cuốn sách Nhiều tác giả - Nguyễn Ngọc Thiện – Văn và Đời, Nxb Hội Nhà Văn, 2021, 1072 trang khổ 14,5 x 20,5 cm). Hóa ra không phải. Ông lại cho ra mắt cuốn sách mới với nhan đề “Khúc hợp đàn Văn”, một cuốn sách không kém phần bề thế ở tuổi song thất (77). Tôi nghĩ đến nhà văn Nga Raxputin với cuốn sách nhan đề “ Còn sống, còn yêu”, và liên tưởng đến trường hợp  Nguyễn Ngọc Thiện – “ Còn khỏe, còn viết”!

        Cuốn sách tập hợp các bài viết của tác giả trong một số năm gần đây, phần lớn đã đăng tải trên các báo và trình bày trong các Hội thảo của Hội Liên hiệp VHNT Hà Nội, Liên hiệp các hội VHNT Việt Nam, Hội đồng Lí luận phê bình văn học nghệ thuật Trung ương.

1.              Cuốn sách có nhiều phần, nhưng phần quan trọng nhất là phẩn 1 và 2. Trong đó phần 1 có 12 bài viết về các vấn đề thuộc đường lối văn nghệ của Đảng từ Đề cương Văn hóa 1943 đến hiện nay. Phần thứ 2 gồm 8 bài phê bình, phần nào có tính minh họa, làm rõ thêm quan điểm của tác giả, sự nhất quán, gắn bó với những vấn đề được trình bày ở phần 1.

Các tiểu luận của Nguyễn Ngọc Thiện tập trung một số vấn đề sau:

- Sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản Việt Nam đối với văn hóa, văn nghệ qua đường lối văn hóa văn nghệ, qua tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa văn nghệ;

- Việc tập hợp đội ngũ cán bộ văn hóa văn nghệ vào tổ chức Hội chính trị, xã hội, nghề nghiệp, trong mặt trận văn hóa thống nhất;

- Vấn đề bản sắc dân tộc của văn học nghệ thuật có ý nghĩa quan trọng hàng đầu và giá trị lâu dài khi giao lưu và hội nhập quốc tế;

- Vai trò quyết định của chủ thể sáng tạo , những văn nghệ sĩ có tài năng, khát vọng  cống hiến  lớn, tạo ra các giá trị đặc sắc không ngừng đáp ứng yêu cầu của  chủ thể tiếp nhận.  Còn chủ thể tiếp nhận, những bạn đọc cần nâng cao khả năng cảm thụ và trình độ tiếp nhận thẩm mĩ.

 

“Ẩn ức nhục tình” và… “sex” trong thơ Nguyễn Bính

                         

CẬP NHẬT NGÀY: 26 THÁNG SÁU, 2023 LÚC 16:17

Vanvn-Trong số các thi nhân thời Thơ Mới, Nguyễn Bính được mệnh danh là “ông Vua thơ tình” bên cạnh “ông Hoàng thơ tình” Xuân Diệu. Đã nhiều bài viết về thơ tình, người tình của Nguyễn Bính. Trong phạm vi bài này, người viết chỉ đề cập đôi nét về ẩn ức dục tình trong thơ Nguyễn Bính, đồng thời cũng động chạm đến một vấn đề khá tế nhị, là thơ Nguyễn Bính có yếu tố sex không?

Nhà thơ Nguyễn Bính (1918-1966)

Tản mạn về ẩn ức nhục tình và… sex

Từ lâu người ta đã thừa nhận Sigmund Freud là ông tổ của phân tâm học, người đã xác lập cơ sở lý thuyết cho cái gọi ẩn ức, trong đó có ẩn ức tình dục. Nguyễn Bính chắc chưa đọc Freud, chưa một lần nghe thấy cái gọi là libido (bản năng gốc, hay dục năng). Người viết bài này cũng không thật rành rẽ về lý thuyết của Freud, song cũng đại để hiểu rằng ẩn ức (sinh tâm lý) thường là những ám ảnh, những ức chế sâu trong tiềm thức, vô thức – những khối dày vò bị nén chặt bên trong đáy sâu con người, một khi được giải tỏa sẽ cho một năng lượng lớn. Có ẩn ức xấu cũng có ẩn ức tốt. Những ẩn ức tốt là trữ năng, là nguồn cơn, động lực của hoạt động sáng tạo, trong đó có sáng tạo nghệ thuật. Thơ Hồ Xuân Hương là ví dụ sống động, thuyết phục nhất cho cái gọi là ẩn ức dục tình, hay là “hoài niệm phồn thực” (chữ của Đỗ Lai Thúy).

Quy luật sáng tạo nghệ thuật chỉ ra rằng, những tác phẩm lớn thường là kết quả của một quá trình tích lũy, thai nghén lâu dài, song có khi lại ra đời ở giây phút thăng hoa của người nghệ sĩ, mà người ta gọi là “xuất thần”. Những cái thuộc về phẩm chất lóe sáng của tài năng này chẳng phải tự nhiên từ trên trời rơi xuống mà là kết quả của tích tụ, dồn nén ý tưởng, khơi mào cảm xúc ở mức độ cao. Còn cái “phút huy hoàng” của bùng nổ lại là sự gặp gỡ, tương tác của rất nhiều nhân tố chủ quan và khách quan, thường được gọi là “cơ duyên”.

Đà Lạt nhớ

 Đà Lạt nhớ

Nguyễn Văn Hoa ( Dịch giả thơ tiếng Đức )

Em có về Cầu Đất

Hoặc lên tận Trạm Hành

Tháp viễn thông chất ngất

Những nương chè ngút xanh

Em có về Cam Ly

Thác còn tung bọt trắng

Rừng thông xanh lạ kỳ

Ngựa rũ bờm trưa nắng

Em có đến Prenn( pờ ren)

Đường quanh co sương sớm

Thông thành rừng đua chen

Mưa đầu mùa mới chớm

Em có đến Xuân Hương

Mai đào đang nở rộ

Rối rít đôi uyên ương

Tình đầu đang thổ lộ

Em có về Lạc Dương

Lang Bi An sừng sững

Thung lũng tràn yêu thương

Ngựa sánh đôi lững thững 

Em có về Trại Mát

Sình sịch tàu đường sắt

Những vườn rau bát ngát

Xa núi Bà xanh ngát

Em có về Thác Voi

Voi xi măng như thật

Đến Linh Ẩn mà coi

Tượng Phật Bà chất ngất

Em có về Đà Lạt

Hội Hoa lại sắp kề

Thông quanh năm ca hát

Đang đợi em trở về./.

______

Ghi chú

Kính báo độc giả clbvanchuong :" Đà Lạt ₫ang mát mẻ mùa mưa, khách du lịch rất  đông vui , chớ nghe báo lá cải thổi phồng lở đất một điểm ngoại vi thành phố mộng mơ , hãy đến nghỉ hè nhé , nhịp sống vẫn bình yên hấp dẫn ./.

Đà Lạt 2/7/2023

TIẾNG CƯỜI – NÉT ĐẶC SẮC CỦA THƠ ĐẶNG THÀNH TÔ

 

TIẾNG CƯỜI – NÉT ĐẶC SẮC CỦA THƠ ĐẶNG THÀNH TÔ

PGS - TS - Nhà văn Trần Thị Trâm

Sau khi trình làng hàng ngàn bài thơ trên phây búc, được sự động viên khích lệ nhiệt tình của bạn bè, năm 2021, Đặng Thành Tô mạnh dạn xuất bản tập thơ đầu tay với cái tên rất ngộ: “Tỉnh say say” (NXB HNV, 2021). Và năm nay anh tiếp tục công bố tập thứ 2: “Trái cấm” (NXB HNV, 2023)

Thi phẩm gồm 119 bài, được tác giả chọn lọc khá kỹ lưỡng. Ẩn sau từng con chữ ta bắt gặp một giọng thơ trữ tình, sâu lắng, rất giàu cảm xúc và song hành với nó là giọng thơ trào lộng, lúc khôi hài, khi trào phúng. Nhưng có lẽ tiếng cười mới là giọng điệu chủ đạo đã làm nên nét đặc sắc của thơ anh.

1. Thơ Đặng Thành Tô trữ tình, sâu lắng và rất giàu cảm xúc

Đọc “Trái cấm” ta sẽ thấy ở đó một mạch thơ trữ tình sâu lắng, vừa giàu cảm xúc vừa hàm ngậm triết lý nhân sinh được viết ra từ một người từng trải và cũng là một kẻ thật nặng tình: nặng tình với đời, với người, nặng tình với thơ, yêu thơ và thủy chung son sắt cùng thơ:

Còn trăng còn gió còn mây

Tình thơ chưa dứt, dạ này còn vương

(Với thơ)

Chính vì nặng tình mà người ấy thường xuyên trở lại vùng ký ức ánh sáng ăm ắp hoài niệm nhớ thương để tìm lại những cái đẹp mong manh đã bị đánh mất: hương vị của mối tình đầu, hương bưởi dịu dàng, hương thời gian huyền ảo; cùng bao dư âm dư ảnh của một thời lãng mạn: trời xanh giăng mắc tơ vàng, thuyền trăng ai thả lưng trời, tiếng sáo réo rắt nỉ non…để rồi có được những câu thơ buồn và đẹp đến nao lòng:

Đêm nay anh lại một mình

Nhìn trăng lại nhớ mối tình ngày xưa

(Đêm Nguyên Tiêu)

Nào đâu hương bưởi dịu dàng

Đêm đêm bên ấy gửi sang bên này

(Vội vã tháng Giêng)

Trời xanh giăng mắc tơ vàng

Hạ hồng đã cạn, thu sang thật rồi

Thuyền trăng ai thả lưng trời

Nỉ non tiếng sáo như khơi nỗi buồn

(Thu sang)

 

LAI LỊCH CÂU "NHẤT TỰ VI SƯ, BÁN TỰ VI SƯ"

Với truyền thống "Tôn Sư Trọng Đạo", người Việt Nam ta luôn luôn rất kính trọng đối với Thầy học với câu nói "NHẤT TỰ VI SƯ, BÁN TỰ VI SƯ 一字為師，半字為師. Có nghĩa :"Dạy cho ta MỘT chữ cũng là thầy; Dạy cho ta NỬA chữ cũng là thầy của ta". Mời xem hai giai thoại về câu nói trên như sau :
              
Theo sách " Đường Tài Tử Truyện"《唐才子傳》ghi chép:
      
Nhà sư thi sĩ TỀ KỶ 齊己 （863—937), tục danh là Hồ Đắc Sinh 胡得生, có biệt hiệu là Hành Nhạc Sa Môn 衡岳沙門, là người đất Ninh Hương, thuộc huyện Trường Sa tỉnh Hồ Nam hiện nay. Ông sống ở cuối đời  Đường, và xuyên suốt qua ba triều đầu đời Ngũ Đại. Lúc nhỏ gia đình nghèo khó, 6 tuổi đã phải đi chăn trâu độ nhật. Nhưng lại có chí cầu học, mỗi ngày đều đọc sách và làm thơ trên lưng trâu. Sư Cụ trong chùa Đồng Độ Tự thương tình cho vào chùa tu để có thời gian học hành và nghiên cứu kinh Phật. Từ đó, Tề Kỷ học hành tấn tới và làm thơ rất nhanh rất giỏi.
      
Một hôm gần cuối năm, như thường lệ, Tề Kỷ thức sớm cúng Phật và làm công phu buổi sáng trong khi đêm qua tuyết rơi rất lớn. Mở cửa ra sân nhìn về thôn xóm xa xa, chợt thấy trong nền tuyết trắng bao la lấm tấm có mấy cành mai đà hé nở ! Cảm cho cái tinh thần bất khuất trước tuyết đông giá lạnh, cái sức sống mạnh mẽ ngạo nghễ vươn lên giữa biển tuyết mênh mông của hoa mai, Tề Kỷ về phòng làm ngay bài thơ " TẢO MAI 早 梅 " để tán thưởng cho việc hoa mai nở sớm. Trong bài thơ có 2 câu rất hay là:
               

Tiền thôn thâm tuyết lý,    前村深雪裏                

Tạc dạ SỔ chi khai.           昨夜數枝開。

 

HOA HỒNG TRẮNG

Bùi Đế Yên

 

HOA HỒNG TRẮNG 

 

   Mới gặp nàng, anh đã cảm thấy trái tim mình rung lên một nhịp khác lạ. Không còn trẻ nhưng với dáng người mảnh khảnh, nét mặt thanh tú, đôi mắt u buồn, ở nàng toát lên vẻ gì đó vừa cứng cỏi vừa yếu đuối. Anh thích mẫu người như thế.

 

   Hơn một năm theo đuổi rồi nàng cũng gật đầu, chấp nhận lời cầu hôn của anh. Hôm đi gửi thiệp mời, anh hơi kém vui khi nghe người thân của nàng hỏi đùa là có phải nàng chịu lấy chồng vì đã bước sang tuổi ba mươi? Trước đó, ngày anh và nàng mới yêu nhau, một cô bạn thân của nàng vô tình hay cố ý đã nói cho anh biết; trước anh, nàng đã có một mối tình rất say đắm, thắm thiết với một chàng sinh viên nổi tiếng tài giỏi đã từng xuất hiện trong chương trình “Đường lên đỉnh Olompia” và thậm chí còn xuất sắc mang được cầu truyền hình về trường nữa. Người ấy đi du học rồi ở lại bên Mỹ luôn không về.  Nàng đã đợi người ấy gần mười năm. Mười năm. Một con số khiến anh rùng mình, lo sợ và đau khổ cả tháng trời. Tuy nhiên anh vẫn quyết định cưới nàng. Đơn giản vì anh biết mình không thể sống thiếu nàng được.

MỘT NGƯỜI LÃNG MẠN MỘNG MƠ

 

MỘT NGƯỜI LÃNG MẠN MỘNG MƠ

 

          Tập thơ “Bức họa không màu” của Phan Thanh Vân, Nhà xuất bản Hội Nhà Văn, 2023

Vũ Nho

 Phan Thanh Vân là giảng viên Toán Tin, Trường Cao đẳng Sư Phạm Quảng Ninh, Hội viên Hội Văn học Nghệ thuật Quảng Ninh đã in một số tập thơ: Giấc mơ 2006, Trăng lên 2009, Đốm lửa 2020, Cầu mây 2021, Giai điệu vô thanh 2022. Nhưng tập thơ này có thể coi là đặc biệt. Vì 92 bài dài ngắn trong tập đều là thơ tình, phản ánh tâm trạng của một người yêu với nhiều cung bậc nhớ mong, hờn dỗi, trách móc, nhẫn nại, cô đơn, dịu dàng, ước ao, khao khát,…

          Người thơ vừa như mọi tình nhân bình thường, nhưng lại không giống họ. Nét khác ở đây là người thơ vẽ tranh nhưng là “bức họa không màu”. Và khác nữa là người thơ nói với người mình yêu bằng “tiếng nói vô thanh”, bởi chỉ nhìn nhau đã hiểu. Trong bài thơ “Bức họa không màu”, tác giả viết:

                   Bởi vẽ tranh em mới biết mình nghèo

                   Chắt cạn hồn chưa đủ màu cần thiết

                   Và ánh sáng còn chưa thanh khiết

                   Bức họa không màu em vẽ suốt thời gian

Thốt nhiên nhớ đến bài thơ cố thi sỹ Nguyễn Nhược Pháp về cô bé đi chùa Hương có đoạn cuối viết bằng văn xuôi. Có thể nói rằng Thanh Vân “vẽ suốt thời gian” và sẽ còn viết, còn vẽ mãi về người tình lí tưởng mà nàng trân trọng giấu vào trong tim như bài thơ “Giấu anh” được trang trọng in lên bìa gấp 4:

                   Em nhìn hoa, hoa nở

                   Em ngắm mây, mây cười

                   Thong dong dạo giữa đời

                   Nhặt hạt mưa, hứng nắng

                   Ồn ào hay tĩnh lặng

                   Chỉ một màu sáng trong

                   Giấu anh ở trong lòng

                   Lan tỏa nguồn hạnh phúc

 (Giấu anh)

CÚ HÍCH CHO NỀN VĂN HỌC THIẾU NHI VIỆT NAM

 

CÚ HÍCH CHO NỀN VĂN HỌC THIẾU NHI VIỆT NAM

Về cuốn Văn học thiếu nhi Việt Nam khảo luận & chân dung

của Nguyên An, Nhà xuất bản Hội Nhà Văn, 2023

Vũ Nho

                                              Đăng báo Văn Nghệ, Hội nhà Văn Việt Nam, tháng 6/2023

Trong bài viết được trích ở cuối sách, nhà văn Nguyễn Nhật Ánh khi viết về nhà văn Văn Hồng. “người bạn đồng hành của văn học thiếu nhi” có nhận định: “Để “kích hoạt” nền văn học viết cho trẻ em phải cần nhiều thứ, trong đó cần có cú hích của nhà nghiên cứu, phê bình” (tr. 372). Chúng tôi đồ rằng khi bắt tay vào làm cuốn sách này, nhà văn, nhà nghiên cứu, Tiến sĩ Nguyên An ít nhiều cũng gặp gỡ với suy nghĩ của Nguyễn Nhật Ánh.

Có thể nói rằng văn học viết cho trẻ mà nay định danh là văn học thiếu nhi xuất hiện rất sớm ngay từ buổi sơ khai của mọi nền văn học. Bởi vì chúng ta biết các câu tục ngữ, các bài đồng dao, ca dao, các truyện thần thoại, cổ tích, truyện cười,… ra đời dành cho cả người lớn và trẻ em, mà hình như một số trước hết là cho trẻ em. Tác giả Nguyên An đã từng viết những cuốn sách liên quan đến thiếu nhi, học sinh : Nhà văn của các em; Kể chuyện tác gia văn học nước ngoài; Một thoáng văn nhân; Phiên bản văn nhân; Người thường gặp; Sương lại càng long lanh,… Bạn đọc sẽ không ngạc nhiên và bất ngờ khi Nguyên An, bằng nỗ lực cá nhân đã làm công việc thiên nan vạn nan là khảo luận, dựng lại lịch sử văn học thiếu nhi Việt Nam  từ thời thượng cổ đến hiện nay. Cuốn sách gồm 4 phần: Dẫn nhập; Phác dựng sự phát triển của văn học thiếu nhi Việt Nam; Tổng quan về một số vấn đề đang được đặt ra; và Chân dung tác giả văn học thiếu nhi.