Thứ Tư, 19 tháng 7, 2023

Chủ đề BÃO trong thi ca tiếng Đức

 Chủ đề BÃO trong thi ca tiếng Đức 

Chuyển ngữ Nguyễn Văn Hoa ( Tháp Dương Bắc Ninh)





Ước gì mình là vợ của bão
Anna Ritter(1865-1921)

Ước  là vợ của bão
Minh không nên sợ hãi
Sẽ sống chóp núi đá,
Nơi đại bàng trú ngụ.

Mặt trời  là bạn chơi
Gió cận vệ của mình
Mình sẽ đến với chồng 
Trên  đám mây phù du.

Mình sẽ được tự do
 Tự hào và vĩ đại
Nữ hoàng nơi xa xôi
Dưới  mình là hạ giới
Trên mình những vì sao

Anna Ritter (1865-1921)

Ich wollt, ich wär des Sturmes Weib

Ich wollt, ich wär des Sturmes Weib,

Thứ Hai, 17 tháng 7, 2023

CHÙM THƠ HOÀNG VĂN NĂM

 


CHUA

Dơ tay hái quả khế chua

Gói vào khoảng nhớ giấc mơ chưa tròn

Đầu thu cái nắng héo hon

Rọi vào trái bưởi vẫn còn thấy chua

 

 

HƯƠNG THU 

 

Hàng cây bỗng hát vi vu

Heo may gió thổi như ru hồn người

Hoàng Lan bung tỏa nụ cười

Hương thơm dịu nhẹ đất trời vào thu.

 

 

NỢ THƠ

Chủ Nhật, 16 tháng 7, 2023

TÀI ỨNG ĐỐI CỦA ĐINH NHẬT THẬN

 Trong "Giai thoại văn chương Việt Nam" của Thái Bạch có kể về tài ứng đối của Đinh Nhật Thận như sau: Đinh Nhật Thận sinh năm Ất Hợi (1815) tại làng Thanh Lạo, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An, đỗ cử nhân khoa Đinh Dậu (1837), đỗ tiến sĩ khoa Mậu Tuất (1838) được bổ làm Tri phủ. Ông thường giao du với Cao Bá Quát và Nguyễn Hàm Ninh. Sau Cao Bá Quát dấy binh chống lại triều đình, Đinh Nhật Thận bị tình nghi, bắt giải về kinh giam lại, sau lại được thả ra. (“Quốc Triều Hương Khoa Lục" chép về Đinh Nhật Thận: “Vì là bạn cũ của tên giặc Cao Bá Quát nên bị bắt giam, sau được thả”).


  
Vì mến tài ông, vua Tự Đức lưu ông lại ở kinh đô để dạy cho con em trong hoàng tộc và cũng để dễ bề kiềm chế ông. Tục truyền khi ở kinh đô, một hôm Đinh Nhật Thận cùng các quan đại đại thần theo thuyền ngự đi ngoạn cảnh trên sông Hương. Nhân bàn luận về Nho giáo, ông nhắc đến câu: “Quân xử thần tử, thần bất tử bất trung; Phụ xử tử vong, tử bất vong bất hiếu” và cho đó là một câu chí lý. Nghe xong, vua Tự Đức phán:     
- Vậy trẫm truyền cho khanh nhảy xuống sông này chết đi, khanh có dám làm không?

Nghe vua phán vậy, các quan trên thuyền đều lo sợ thay cho ông, vì không nhảy xuống sông thì không trung với vua, mà nhảy xuống thì chết là cái chắc. Ấy vậy mà ông vẫn bình tĩnh lạy nhà vua ba lạy xong đâu vào đấy, rồi lao mình nhảy tỏm xuống dòng sông. Mọi người đều bàng hoàng, tưởng đây là nơi an nghỉ ngàn thu của ông rồi. Nhưng chỉ trong giây lát, ông ngoi đầu lên khỏi mặt nước và vói tay bám vào mạn thuyền ngự. Vua Tự Đức hỏi:  
- Sao khanh không ở dưới đó luôn mà còn trở lên đây chi vậy ?     
Ông bình tĩnh đáp rằng:
- Chỉ tại cái ông Khuất Nguyên của nước Sở. Nhà vua ngạc nhiên hỏi: 
- Tại sao lại Khuất Nguyên ?. Ông chậm rãi kể:    
- Thần định ở luôn dưới đó, nhưng khi vừa xuống đến đáy sông thì thần gặp ông Khuất Nguyên, ông ấy đuổi thần lên và mắng thần rằng:
            
Ngã phùng ám chúa hàm oan nhẫn,     我逢黯主含冤忍,            
Nhữ ngộ minh quân nịch tử hà?          爾遇明君溺死何?
  
Có nghĩa:
         
Ta gặp phải chúa hắc ám, nên phải chịu oan đã đành,        
Còn ngươi gặp được minh quân sao lại phải nhảy xuống đây trầm mình tự tử vậy?

... hạ thần nghe ông ấy mắng quá đúng cho nên phải ngoi lên đây để tâu cùng bệ hạ rõ!
     
Vua Tự Đức cả cười, sai thị vệ kéo ông lên thuyền ngự, lấy quần áo cho ông thay rồi đích thân rót một chén rượu để khen thưởng cho cái tài ứng đối mẫn tiệp, mặc dù biết đó là một câu chuyện hoàn toàn bịa đặt.
 
 
Giai thoại

CHÙM THƠ BÙI THU NGA

 

CHÙM THƠ BÙI THU NGA 

BÂNG KHUÂNG

Giao mùa gió nhớ lang thang
Bâng khuâng cúc vàng cuối ngõ
Thượng tuần trăng lu vàng võ
Như là … đông thập thò sang

Len xanh, tay em dịu dàng
Dệt thương yêu từng lóng sợi
Bao nhiêu nhớ mong vời vợi
Ơi người phương ấy lạnh không?

Ngước nhìn trời đất mênh mông
Nôn nao hương hoa đồng nội
Ngóng trông cánh chim vời vợi
Người về… áo cưới xe hoa

 

 

 

NHỚ

 

Người xa tít tận chân trời

Nhớ mong gửi gió vạn lời yêu thương

Thứ Bảy, 15 tháng 7, 2023

AI ĐÃ SÁNG TẠO RA THƠ LỤC BÁT?

 



AI ĐÃ SÁNG TẠO RA THƠ LỤC BÁT? 


                            THUẬN NGHĨA

Đã là người Việt Nam thì trong đời mình ai cũng đã từng nghe, từng đọc, thậm chí từng thuộc vài ba câu Lục Bát. Và có thể ai cũng đã từng là tác giả của một bài lục nào đó. Lục bát có trong lời ru của Mẹ, trong Ca Dao, có trong sấm ký, và có trong kho tàng Thi ca của nước Việt. Từ những câu nói có vần, đến những điều hò điệu lý, câu hát giao duyên cho đến những tác phẩm văn học đồ sộ như Truyện Kiều (Nguyễn Du), Chinh Phụ Ngâm (Đoàn Thị Điểm), Ngư Tiều Vấn Đáp Y Thuật (Nguyễn Đình Chiểu)..., và kể trong những ý chỉ truyền thừa của đạo giáo, gia phả hay là y thuật cũng đều có sự đóng góp của Lục bát.
Ngày xưa Lục bát không được truyền dạy trong học đường, và không có trong khoa cử. Đến Truyện Kiều của Nguyễn Du, và sau này đến Tản Đà thì Lục bát mới thật sự được công nhận là một thể thơ đặc biệt, riêng biệt và rất đặc biệt của Việt nam. Từ đó mới hình thành niêm luật bằng trắc qui định cho thể thơ này.
Không ai có thể khẳng định Lục bát có từ khi nào, nhưng có một điều chắc chắn mà ai cũng biết và công nhận là Lục bát có xuất xứ từ Ca Dao. Mà Ca Dao thì có từ thủa hồng hoang dựng nước. Ca Dao có từ thời vua Hùng, và có thể có từ trước đó nữa, từ buổi sơ khai của nền văn hóa lúa nước.

Thứ Năm, 13 tháng 7, 2023

MOM SÔNG GIÓ BUỐT

 MOM SÔNG GIÓ BUỐT

 

 
  
nh_v_thin_khi_1

TRUYỆN NGẮN CUA VŨ THIỆN KHÁI

 


      Năm 19… bệnh tả khởi phát rồi bùng nổ thành đại dịch quét qua làng Bồng Hải. Hậu quả của nó để lại vô cùng đau thương tang tóc. Có nhà bị xóa sổ không còn một nhân khẩu. Nhiều nhà bị lưỡi hái thần chết cắt xoẹt một hai mạng người. Dù đã ở riêng biệt một mình một nóc nhà tranh nhỏ cạnh mom sông Cái, cách biệt với làng cả một quãng đồng mà hai anh em thằng Xuân cũng không thoát khỏi cảnh một ngày mất cả cha lẫn mẹ. Năm ấy Xuân mới lên mười và thằng Hạ em nó vừa tám tuổi. Song thân hai đứa được dân làng xúm vào chôn cất sơ sài xong đâu đấy thì trời đã ngả chiều. Anh em chú bác chẳng có một ai, Xuân và Hạ ôm nhau cùng khóc, rồi cùng qùi gối trước hai nấm đất đỏ lạy đủ ba lễ. Dân làng ai nấy cũng đang lo bạc mắt vì nạn dịch, nên giục mỗi đứa ôm một bát nhang, dắt díu che chắn cho nhau ngược cơn gió buốt trở về căn nhà nằm chơ vơ ngoài bờ đê. Tối nay trong gian nhà ấy chỉ còn hai nén nhang cháy đỏ, thay cho cha mẹ chúng. Và ngoài sông sóng vỗ suốt đêm, cùng gió heo may lạnh buốt thổi xiết qua khung cửa trống trải từng hồi thê lương ảo não.

Thứ Tư, 12 tháng 7, 2023

ƯƠM MẦM…

 ƯƠM MẦM…

       Trần Trọng Giá

Dòng đời trôi lặng lẽ
Níu chi điều mất rồi
Bao lần qua phố cũ
Lặng nhìn nắng chiều rơi.

Ta tin có kiếp sau
Và một miền bóng tối
Mai ngày… thành cát bụi
Hồn về đâu rong chơi?

Còn bao nhiêu khát vọng
Bao duyên nợ ở đời
Hoàng hôn chiều… bước chậm
Sao lòng vẫn chơi vơi?

Đi qua bao ngang trái
Lăn lộn giữa cuộc người
Ta lắng lòng nhìn lại
Những yêu thương bên đời.

Giao mùa, đêm se lạnh
Lặng lẽ dòng đời trôi
Tình ai còn da diết
Ươm mầm thành niềm vui…

Trần Trọng Giá

nghi-luan-y-chi-nghi-luc-1


Thứ Ba, 11 tháng 7, 2023

Dịch giả Thúy Toàn – Cầu nối văn học Nga Việt

 

Dịch giả Thúy Toàn – Cầu nối văn học Nga Việt

Vanvn- Hoàng Thúy Toàn, chàng trai làng Phù Lưu phường Đông Ngàn thành phố Từ Sơn, là một trong 100 người được Bác Hồ gửi đi đào tạo tiếng Nga ở Liên xô năm 1954, sau khi Bác nhờ Trung Quốc đào tạo 42 người về tiếng Nga năm 1950.

Dịch giả Thúy Toàn

Lớp 100 người đó có nhiều tên tuổi chúng ta biết đến sau này như Chu Nga (phu nhân của Thúy Toàn), Vũ Khoan, Hồ Huấn Nghiêm, Hồ Thể Loan, Đặng Nhật Minh, Trần Khuyến, Lưu Văn Lợi, Vương Thịnh (người dịch bài hát “Đôi bờ“),…

Có thể là một ngẫu nhiên hay một cơ duyên bí ẩn nào đó, Thúy Toàn sau khi học ở Nga về đã tự nguyện gắn bó với nghề dịch văn học Nga. Anh cung cấp các bản dịch in trên báo. Rồi lần lượt in các cuốn sách dịch văn học Nga. Các nhà thơ lớn của Nga như A.Puskin,  Iu. Ler montov, A.Blog, S.Esenhin,  R.Gamzatov, I.Bunhin, F.Chiuchev,… đến bạn đọc Việt Nam qua cầu nối của Thúy Toàn. Anh còn đặc biệt quan tâm đến công việc dịch qua các tác phẩm viết về những người dịch văn học ở Việt Nam, “Dịch văn học, văn học dịch”, “Những người dịch văn học ở Việt Nam”, “Những con ngựa thồ”,…

CHÙM THƠ TẠ THỊ MINH LÝ

 

CHÙM THƠ TẠ THỊ MINH LÝ 

 

Không xa!

 

Dù cuộc đời này có nhiều thay đổi,

Chưa một lần ta nghĩ sẽ xa nhau!

Giữa chúng mình tình xưa đã đổi đâu !

Trong thẳm sâu, tình yêu vẫn một màu,...

 

Để mỗi tối, dù chúng mình lê bước,

Trở về nhà trong một nỗi ưu tư,

Ta không bao giờ muốn phải ậm ừ,

Khi được hỏi, bởi chúng mình là một

 

Vẫn là anh, tình yêu buổi ban đầu,

Là em, thủa xưa cùng hẹn ước...

Ta biết rõ, cuộc đời này sau trước,

Ta vẫn là mặt phải của đời nhau.

 

 

 

 

 Yêu là cuộc sống

 

Khi tình yêu nở hoa,

Trái tim ta nồng nàn ấm nóng

Khi tình yêu bao la,

Gắn ta với người thân và nhân loại...

Thứ Hai, 10 tháng 7, 2023

CHÙM THƠ CẦN VŨ

 

CHÙM THƠ CẦN VŨ Sửa

can_vu

            NHÀ THƠ CẦN VŨ

XA RỜIVÒNGTAY MẸ

(Mến tặng con gái Hạnh Ngân️).

 

Mẹ nuôi con nay khôn lớn thành người

Đã đến lúc xa rời vòng tay mẹ

Dẫu biết rằng cuộc đời là như thế

Sao bùi ngùi, bịn rịn lúc con đi.

 

Ngày hôm nay con cất bước vu quy

Cánh pháo bay trên bờ vai mảnh dẻ

Nhớ nghe con, lời dặn dò của mẹ:

"Hãy đón chào niềm hạnh phúc lứa đôi.

 

Mẹ khuyên con gắng giữ đạo làm người

Luôn là một vợ hiền và dâu thảo

Dù cuộc đời bình yên hay giông bão

Hãy vững lòng, đừng chao đảo, ngả nghiêng.

 

Các con cùng một ước nguyện thiêng liêng

Sẽ gắn bó, không gì chia cắt được

Hãy nâng niu, giữ trọn lời thề ước

Mẹ nguyện cầu và chúc phúc cho con!"

 

Hà Nội,12/12/2021.

 

LẠC VÀO CÕI MỘNG

 

Thấy mình là hạt cát

Sóng cuốn ôm vào lòng

Chìm sâu... chìm sâu mãi

Giữa biển trời mênh mông.