CASE STUDY NGUYỄN TIẾN THANH VÀ CÁCH NHẬN BIẾT BÀI VIẾT DÙNG AI

 

ĐỂ THAM KHẢO

CASE STUDY NGUYỄN TIẾN THANH VÀ CÁCH NHẬN BIẾT BÀI VIẾT DÙNG AI

Hôm nay, ngoài việc dùng GPTZero để quét văn AI, tôi sẽ phân tích chi tiết với bạn tại sao tôi tin 100% bài viết dưới đây viết bằng AI, và cách mà tôi nghĩ tác giả đã tạo ra nó.

Đầu tiên, tôi đăng bài tùy bút/tản văn này của tác giả Nguyễn Tiến Thanh ở Phần 1, các bạn có thể đọc qua, hoặc trực tiếp đọc đến Phần 2 là phần phân tích bên dưới.

===============

Phần 1: Bài viết gốc (chép từ fb tác giả Nguyễn Tiến Thanh, bài cũng đã được đăng báo Người Đưa Tin và được rất nhiều người chia sẻ).

TRAI PHỐ CỔ – NHỮNG HÀO HOA THẮP SÁNG THÀNH HÀ NỘI

Nguyễn Tiến Thanh

Tôi sinh ra ở Hà Nội, lớn lên tại số 91 Trần Hưng Đạo – nơi khi ấy là Nhà hát Nhân dân, dựng trên nền khu Đấu Xảo cũ, trước khi biến thành Cung Văn hoá Hữu nghị Việt Xô. Tôi học cấp một ở trường Trưng Vương, hít thở mùi hoa sấu và long não trên con phố ấy, rồi theo gia đình chuyển về những khu tập thể thời bao cấp, nơi cầu thang sắt rỉ và tiếng loa phường thay cho đồng hồ báo thức. Vì thế, tôi không tự nhận mình là trai phố cổ – tôi không thuộc về những con phố Hàng với mái ngói nghiêng và bức tường vàng rêu phong – nhưng tôi là chứng nhân, là kẻ từng sống giữa họ, từng ngồi quán cà phê Giảng, từng nghe họ nói, từng học được ở họ một thứ mà cả đời vẫn chưa thôi biết ơn: cách sống có phong độ trong thiếu thốn.

Tôi đã thấy họ, những “cậu Hà Nội” của thời bao cấp – không cần sang trọng, vẫn sang; không cần nhiều tiền, vẫn có khí chất; không cần dạy ai, vẫn khiến người khác học theo. Họ không nói về đạo đức, họ là đạo đức trong hành vi. Không tuyên ngôn về văn hoá, họ chính là văn hoá trong dáng đi, trong lời nói, trong cách đặt chén trà xuống bàn. Tôi lớn lên giữa những người như thế, và có lẽ chính họ đã dạy tôi hiểu điều này: một thành phố không được đo bằng số toà nhà hay ánh đèn, mà bằng tư thế của những người đàn ông biết cúi đầu chào nhau giữa ngã tư.

Hà Nội từng có một lớp người như thế – những chàng trai sinh ra giữa lòng thành phố, lớn lên trong mùi hoa sữa, tiếng tàu điện leng keng, và những buổi chiều phố Trần Hưng Đạo rơi đầy lá sấu. Họ không cần nhiều tiền, không cần chức tước, chỉ cần một chiếc áo len Tiệp cũ, một đôi giày da đánh sáng, và một nụ cười biết giữ chừng mực. Họ đi qua thời bao cấp không bằng sức mạnh, mà bằng phong độ. Họ có thể thiếu mọi thứ, trừ cách sống. Có người gọi họ là công tử, có người gọi là trai phố, có người chỉ bảo: “Cái cậu ấy, Hà Nội lắm.” Ừ, đúng, Hà Nội lắm – nghĩa là không ồn ào, không vội, biết nhìn xa mà vẫn giữ lòng gần, biết nói ít mà khiến người khác muốn nghe thêm.

Cái thời ấy, phố phường còn yên tĩnh, và đàn ông Hà Nội có một đặc quyền: được nghèo mà vẫn sang. Họ nghèo đến mức tem phiếu cũng phải đếm từng ô, nhưng sáng nào vẫn cạo râu gọn, chải tóc bóng, và đi qua gương như thể đang duyệt đội hình của phẩm giá. Họ không mặc để khoe, họ mặc để tôn trọng chính mình. Chiếc áo sơ mi được là phẳng bằng bàn là than tổ ong, đôi quần kaki thẳng ly, cái khăn lụa mẹ để lại, tất cả đều mang dáng vẻ của sự chỉn chu đến mức thành đạo đức. Một “cậu Hà Nội” bước ra phố giống như một đoạn nhạc jazz: vừa ngẫu hứng, vừa có kỷ luật, vừa tự tin, vừa man mác buồn. Họ không khoe tri thức, vì tri thức thật không cần chứng minh. Họ đọc nhiều, hiểu nhiều, và biết cách im lặng đúng lúc – vì im lặng, ở Hà Nội, từng là dấu hiệu của người thông minh.

Trong quán cà phê Giảng mờ khói, trong tiếng nhạc từ chiếc radio Liên Xô rè rè, họ bàn chuyện thơ, chuyện đời, chuyện đàn bà, bằng giọng nửa đùa nửa thật, nửa châm biếm nửa thương cảm. Họ tin rằng sự hào hoa là thứ duy nhất không bị đánh thuế. Có người ngồi cả buổi chỉ để nhìn ra phố, ngắm dòng người đi qua, nhấp từng ngụm cà phê nhỏ, như thể đang uống nỗi buồn của thành phố bằng thìa bạc. Họ yêu Hà Nội như người yêu một người đàn bà – không cần phải chiếm hữu, chỉ cần được ở gần. Ai đã từng thấy họ bước đi trong những chiều sương ở Nguyễn Du, lặng lẽ mà tự tin, sẽ hiểu: có những người chỉ cần xuất hiện cũng đủ làm cho không khí trở nên có văn hóa.

Nhiều người hỏi, tại sao trai Hà Nội hiếm khi làm chính khách. Có lẽ vì họ yêu cái đẹp quá. Mà quyền lực, vốn là một trò chơi của giả vờ, không hợp với những người thật sự biết sống. Họ chọn nghệ thuật, chọn báo chí, chọn thơ ca, chọn những con đường không bao giờ dẫn đến giàu có, nhưng luôn dẫn đến lòng tự trọng. Họ sống không để thắng ai, mà để không thua chính mình. Giữa một xã hội đang tập quen với khẩu hiệu, họ giữ lại điều mà người khác quên: quyền tự do của cái đầu và sự tinh tế của trái tim. Họ tin rằng một người đàn ông không cần phải lớn tiếng mới mạnh mẽ, không cần phải giành giật mới chiến thắng, không cần phải được tung hô mới có giá trị. Họ sinh ra để cảm, để chơi, để viết, để nghĩ – chứ không để giành giật. Những người học Chu Văn An, Trưng Vương, Lý Thường Kiệt, Việt Đức… – con trai phố cổ, lớn lên với tiếng đàn guitar, với “Giọt mưa Thu”, với những tập thơ chép tay của Xuân Quỳnh, Hoàng Cầm, hay Onga Becgon. Họ học giỏi, đọc nhiều, tranh luận thông minh – nhưng đến khi phải chọn, họ chọn sống cho cái đẹp, chứ không cho quyền lực.

Có người bảo trai Hà Nội lười. Không đúng. Họ chỉ biết rõ giá trị của nhịp sống. Họ không chạy, vì biết rằng kẻ chạy vội thường không thấy gì ngoài bụi. Họ không chen lấn, vì biết rằng đó là biểu hiện của người không tin mình có chỗ tại nơi cần thiết . Họ sống thong thả như thể đang đối thoại với thời gian. Thói quen uống trà một mình, đi bộ chậm rãi, đọc sách bên cửa sổ, không phải là nhàn hạ, mà là một cách phản kháng âm thầm với thế giới vội vàng. Trong họ, có một niềm kiêu hãnh lặng lẽ: Ta có thể mất tất cả, nhưng ta không để mất cách ta sống.

Thế hệ ấy không có nhiều người giàu, nhưng họ có nhiều người tử tế. Họ sống bằng trí óc và lòng tự tôn, bằng sự trung thành với cái đẹp và niềm tin rằng văn minh bắt đầu từ cách một người đàn ông rót nước cho người khác. Họ là thế hệ mà bàn tay có thể chai, nhưng cử chỉ thì mềm. Họ biết lắng nghe người khác nói, biết cúi đầu chào, biết giữ lời hứa như giữ một giao ước thiêng. Và khi yêu, họ yêu bằng sự thông minh – không hứa nhiều, nhưng đã nói thì nhớ mãi. Có người tặng người yêu một cuốn thơ Nguyễn Bính, có người chỉ viết vài dòng chữ trên giấy pơ-luya rồi cất trong ví. Yêu như thế, làm sao quên được.

Họ không có nhà lầu, xe hơi, nhưng có những buổi tối ngồi ở hồ Thiền Quang, gảy guitar gỗ, hát “Diễm xưa” cho những cô gái tóc dài đi qua. Trong bóng đêm, giọng hát ấy vừa buồn vừa trong, vừa như lời cầu nguyện, vừa như lời khẳng định: “Chúng tôi vẫn sống đẹp, dù không ai khen.” Họ không đòi hỏi thành phố phải hiểu mình, chỉ mong giữ được sự tử tế của một kẻ biết mỉm cười khi bị đời hiểu nhầm.Họ không tạo ra quyền lực, nhưng họ tạo ra khí chất.Và đôi khi, trong lịch sử, chính khí chất mới là thứ khiến một thành phố không bị xoá tên.

Người Hà Nội thật sự không bao giờ cũ. Họ chỉ lùi dần, như một lớp ánh sáng dịu nhẹ. Họ không cần ai nhớ tên, vì họ biết, văn hóa thật không nằm trong bảng vàng, mà trong khí hậu tinh thần của một nơi chốn . Mỗi thành phố có một thứ hương riêng, và hương của Hà Nội là do chính họ tạo ra – những người đàn ông điềm tĩnh, biết mặc đẹp trong nghèo thiếu , biết nói chuyện có duyên, biết lặng lẽ chịu đựng, và biết cười khi mọi thứ xung quanh xô lệch.

Ngày nay, giữa phố sáng đèn và tiếng xe ồn ào, bóng dáng họ thưa dần. Nhưng nếu ta đi qua một góc Bà Triệu lúc chiều nghiêng, thấy một người đàn ông trung niên, áo dạ sẫm, tay đút túi, bước chậm, ta sẽ biết: “Cậu Hà Nội” vẫn còn đó. Không phải để hoài cổ, mà để nhắc rằng, từng có một giống người đã sống đẹp đến mức thời gian cũng phải chậm lại khi họ đi qua.

Tôi tin, mỗi thành phố cần có những người như thế – những người không cần quyền lực để tạo ảnh hưởng, không cần giàu để sang, không cần ồn ào để được nhớ. Họ là thước đo của văn minh, là nhịp tinh thần của đô thị, là phần nhân hậu trong từng viên gạch xám. Họ chứng minh rằng, dù ở bất kỳ thời nào, đàn ông thật sự không được định nghĩa bằng ví tiền, mà bằng cách anh ta bước qua một buổi chiều gió lạnh – có thể nghèo, có thể đơn độc, nhưng vẫn ngẩng đầu.

“Đừng sống nhỏ bé, vì thế giới cần thấy ánh sáng của bạn” - có lẽ nếu ai đó từng nói vậy, thì trai phố cổ thời bao cấp chính là minh chứng sống. Họ thắp sáng Hà Nội không bằng điện, mà bằng cách giữ phong độ giữa thiếu thốn. Họ tin rằng tình yêu, cũng như cuộc đời, chỉ thật sự đẹp khi không hoàn hảo , khi trong dở dang vẫn có ánh sáng của nhân phẩm và lòng tự trọng. Và họ hiểu hơn ai hết rằng: kiêu hãnh không bao giờ là điều có thể mặc cả. Người đàn ông Hà Nội có thể mất việc, mất tiền, thậm chí mất cả cơ hội, nhưng không bao giờ mất tư thế. Bởi chính cách họ đứng giữa đời, lặng lẽ, đàng hoàng, và không cần chứng minh đã là một ngọn đèn.

Thành phố này còn sống là nhờ họ. Những người đàn ông từng biết xấu hổ khi ăn nói to, từng lau giày mỗi sáng, từng cúi đầu khi đi qua tượng đài, từng giữ trong ngăn ví một tấm ảnh người yêu cũ – như một mảnh Hà Nội riêng. Và tôi tin, khi gió đầu mùa lại về, thổi dọc phố Trần Hưng Đạo, qua hàng sấu già, mùi ấy – cái mùi kiêu bạc dịu dàng – vẫn còn ở lại. Vì Hà Nội, rốt cuộc, không nằm trong bản đồ, mà trong cách một người đàn ông bước đi giữa phố, chậm rãi, tự tin, thanh lịch, và một chút… buồn.

Nguyễn Tiến Thanh

Link bài viết gốc: https://www.facebook.com/share/p/1DZoQSf5oF/

--------------------

Phần 2: Tại sao tôi tin bài viết này là do AI viết chủ đạo?

Bạn có thể xem kết quả quét của GPTZero, phần mềm có thể coi như uy tín nhất trong việc phát hiện văn AI hiện nay, và nó xác định bài này 100% AI viết.

Nhưng như chúng ta đã biết, những phần mềm quét AI không hoàn toàn chính xác, nên hãy phân tích thêm những đặc điểm kỹ thuật của bài này để nhận biết văn AI hay người viết.

Những dấu hiệu nhận ra văn AI của bài này:

1. Cấu trúc liệt kê song song quá hoàn hảo

Bài viết liên tục dùng những cấu trúc kiểu "Không... mà...", "Không... vẫn", "không A, vẫn B; không C, vẫn D" (Not A, But B; Not C, but D)

Ví dụ "không cần sang trọng, vẫn sang; không cần nhiều tiền, vẫn có khí chất; không cần dạy ai, vẫn khiến người khác học theo"

Phép đối này xuất hiện chính xác là 14 lần trong bài viết 1,903 chữ, trung bình cứ khoảng 135 chữ có một lần dùng cấu trúc này, với tần suất đều đặn đến mức thành nhịp máy. Văn người thật cũng dùng phép đối, nhưng không đều tay đến vậy — sẽ có chỗ vỡ, chỗ thô, chỗ dài hơi bất thường. Ở đây không có.

Liệt kê những câu dùng "Không... mà", "không... vẫn" trong bài. Bài có 11 đoạn nhưng có 14 lần dùng cấu trúc này.

1. "không cần sang trọng, vẫn sang; không cần nhiều tiền, vẫn có khí chất; không cần dạy ai, vẫn khiến người khác học theo"

2. "Không nói về đạo đức, họ là đạo đức trong hành vi. Không tuyên ngôn về văn hoá, họ chính là văn hoá trong dáng đi"

3. "Họ không mặc để khoe, họ mặc để tôn trọng chính mình"

4. "Họ không khoe tri thức, vì tri thức thật không cần chứng minh"

5. "Họ sống không để thắng ai, mà để không thua chính mình"

6. "một người đàn ông không cần phải lớn tiếng mới mạnh mẽ, không cần phải giành giật mới chiến thắng, không cần phải được tung hô mới có giá trị"

7. "Họ sinh ra để cảm, để chơi, để viết, để nghĩ – chứ không để giành giật"

8. "Họ không chạy... Họ không chen lấn"

9. "Họ không tạo ra quyền lực, nhưng họ tạo ra khí chất"

10. "Họ không cần ai nhớ tên, vì họ biết, văn hóa thật không nằm trong bảng vàng, mà trong khí hậu tinh thần"

11. "không cần quyền lực để tạo ảnh hưởng, không cần giàu để sang, không cần ồn ào để được nhớ"

12. "đàn ông thật sự không được định nghĩa bằng ví tiền, mà bằng cách anh ta bước qua một buổi chiều gió lạnh"

13. "Thành phố này... không nằm trong bản đồ, mà trong cách một người đàn ông bước đi"

14. "Họ thắp sáng Hà Nội không bằng điện, mà bằng cách giữ phong độ"

2. Cấu trúc đoạn văn giống nhau theo mẫu

Gần như mỗi đoạn đều theo cùng một sơ đồ: khái quát → ví dụ chi tiết → câu tổng kết mang tính cách ngôn. Không đoạn nào phá vỡ mẫu đó. Đây là đặc điểm rất điển hình của văn AI (cấu trúc ngôn ngữ lớn -LLM) — nó tối ưu hóa tính "hoàn chỉnh" ở từng đoạn thay vì để cả bài có nhịp tự nhiên hơn.

3. Mật độ cách ngôn (châm ngôn ngắn) quá cao:

Cách ngôn là một câu ngắn, súc tích, phát biểu một chân lý hoặc nhận xét sâu sắc về cuộc sống — thường được viết theo cách có thể trích dẫn độc lập, tách khỏi ngữ cảnh mà vẫn hiểu được.

Đếm thử các câu kiểu này:

"văn hóa thật không nằm trong bảng vàng, mà trong khí hậu tinh thần của một nơi chốn"

"sự hào hoa là thứ duy nhất không bị đánh thuế"

"kiêu hãnh không bao giờ là điều có thể mặc cả"

"thành phố không được đo bằng số toà nhà hay ánh đèn, mà bằng tư thế của những người đàn ông..."

Trong một bài 1,903 chữ có đến 12–15 câu kiểu này. Người viết thật thường để câu cách ngôn thưa hơn, để nó nổi lên. Khi dày đặc thế này, chúng triệt tiêu lẫn nhau và tạo cảm giác mệt.

4. Giọng không biến động

Từ đầu đến cuối, bài giữ nguyên một giọng điệu (tone): hoài niệm + ngợi ca + chút buồn thanh lịch. Không có chỗ nào vỡ nhịp — không có câu bực bội, không có đoạn hài hước sụp xuống, không có chỗ tác giả tự nghi ngờ chính mình. Văn người thật thường có những "lỗi cảm xúc" như thế. Ở đây hoàn toàn không. Hoàn hảo.

5. Chi tiết cụ thể nhưng không "riêng"

Bài có khá nhiều chi tiết: số 91 Trần Hưng Đạo, quán cà phê Giảng, bàn là than tổ ong, radio Liên Xô, giấy pơ-luya, Onga Becgon... Nhưng các chi tiết này đều là chi tiết quen thuộc của thể loại văn hoài niệm Hà Nội — ai đọc nhiều văn phong này cũng sẽ nhận ra đây là "bộ đạo cụ chuẩn". Không có chi tiết nào thật sự kỳ lạ, không ai ngờ tới, mang dấu ấn quan sát cá nhân không thể thay thế.

Nếu người viết, khả năng cao sẽ có một chi tiết nào đó khiến người đọc giật mình — một câu đối thoại không ai đoán được, một hành động nhỏ phá vỡ hình mẫu, một kỷ niệm rất riêng tư. Ở đây không có gì như vậy.

6. Câu kết bài cực kỳ đặc trưng AI

"Đừng sống nhỏ bé, vì thế giới cần thấy ánh sáng của bạn"

Đây là câu tác giả tự trích dẫn một câu không rõ nguồn rồi dùng làm bàn đạp kết bài — đây là một thủ thuật rất phổ biến của ChatGPT/Claude khi muốn kết thúc "sâu sắc". Và chú ý: câu này hoàn toàn không khớp về giọng điệu với phần còn lại của bài — nó nghe như tiếng Anh motivational quote (câu truyền cảm hứng) dịch thẳng sang, trong khi cả bài cố dựng giọng văn Hà Nội tinh tế. Đây là một câu nghe có vẻ sâu sắc, nhưng thật sự lại rỗng. Đó là một vết nứt không thể giải thích theo cách khác.

Ngoài ra nếu quan sát về từ ngữ, cấu trúc, dấu câu, chúng ta có thể thấy:

1. Từ ngữ đặc trưng

Từ "sang trọng" của AI — xuất hiện với tần suất bất thường:

khí chất, phong độ, lòng tự trọng, nhân phẩm, tư thế — đây là những từ AI dùng để "nâng tầm" chủ đề, thường cụm lại trong cùng một bài

tinh tế, điềm tĩnh, chỉn chu, tử tế — tính từ đạo đức trung tính, an toàn, không gây tranh cãi

văn minh, văn hoá, khí hậu tinh thần — từ trừu tượng mang nghĩa tích cực chung chung

3. Dấu câu

Dấu gạch ngang (–) dùng như dấu hiệu "sâu sắc":

AI tiếng Việt dùng dấu – rất nhiều để tạo ngừng nghỉ kịch tính trước vế giải thích:

"họ bước đi – lặng lẽ mà tự tin"

"mùi ấy – cái mùi kiêu bạc dịu dàng – vẫn còn ở lại"

"mỗi thành phố cần có những người như thế – những người không cần quyền lực để tạo ảnh hưởng, không cần giàu để sang, không cần ồn ào để được nhớ"

Không sai về mặt văn phạm, nhưng tần suất dày đặc (19 dấu gạch ngang giải thích) tạo cảm giác bài viết liên tục "tự diễn giải" — không tin người đọc có thể tự cảm.

Dấu phẩy dày đặc trong câu dài:

AI tạo câu dài bằng cách nối nhiều vế qua dấu phẩy, tạo ra nhịp đều đều không vấp:

"chiếc áo sơ mi được là phẳng bằng bàn là than tổ ong, đôi quần kaki thẳng ly, cái khăn lụa mẹ để lại, tất cả đều mang dáng vẻ của sự chỉn chu đến mức thành đạo đức"

Câu người thật viết thường có ít nhất một chỗ ngắt không đẹp, một vế hơi thừa, một dấu phẩy đặt sai vị trí lý tưởng.

Ngoài ra, bài có 12 dấu hai chấm ), trong khi văn tiếng Việt không dùng nhiều dấu hai chấm, thường liệt kê "gồm có, như là", chỉ có văn phong tiếng Anh hay dùng nhiều dấu :

4. Cấu trúc bài tổng thể

Mở bài bằng ngôi thứ nhất + ký ức cụ thể → nhanh chóng chuyển sang khái quát:

Đây là template (mẫu) phổ biến nhất của AI khi viết tản văn tiếng Việt. Hai ba câu đầu rất cụ thể (địa chỉ, tên trường, mùi cây), sau đó lập tức nhảy lên tầng trừu tượng và ở đó suốt.

Người viết thật thường ở lại với chi tiết cụ thể lâu hơn, và việc chuyển sang khái quát thường vấp váp hơn, không trơn tru.

Kết bài bằng trích dẫn không rõ nguồn + áp dụng vào chủ đề:

"Đừng sống nhỏ bé, vì thế giới cần thấy ánh sáng của bạn" — có lẽ nếu ai đó từng nói vậy..."

Cấu trúc "có lẽ ai đó từng nói" hoặc "như người ta vẫn nói" trước một câu không có nguồn gốc rõ ràng — rất đặc trưng AI khi muốn kết bài "ấn tượng" mà không có tư liệu thật.

5. Cái không có — quan trọng không kém

Cuối cùng, dấu hiệu đáng tin nhất không phải là thứ có mà là thứ vắng mặt:

Không có câu xấu — không có câu nào vụng, thừa, hay chưa xong

Không có mâu thuẫn nội tại — tác giả không bao giờ tự phủ nhận điều mình vừa nói

Không có chi tiết "vô dụng" — mọi chi tiết đều phục vụ luận điểm, không có gì lạc đề vô nghĩa theo kiểu ký ức thật

Không có giọng bực bội, mệt mỏi, hay buồn cười — cảm xúc duy nhất là "hoài niệm trang trọng"

Không có câu hỏi thật — có câu hỏi tu từ, nhưng không có chỗ nào tác giả thật sự phân vân

Văn người thật có lỗ hổng. Có chỗ tác giả không biết mình muốn nói gì. Có câu viết xong rồi không cắt được dù biết thừa. Những "lỗi" đó chính là dấu vân tay của con người.

Vì KHÔNG CÓ những điểm này nên có người đọc khen đây là bài viết hoàn hảo, hay đến từng chữ.

Người viết tốt cũng có thể sử dụng một số thủ thuật này, nhưng khi rất nhiều dấu hiệu cùng xuất hiện dày đặc, hoàn hảo, chỉn chu thì xác suất AI cực kỳ cao.

VÌ VẬY TÔI MẠNH DẠN KẾT LUẬN ĐÂY LÀ MỘT BÀI VIẾT DO AI VIẾT. VÀ VIẾT RẤT HOÀN HẢO Ở MỨC ĐÁNH GIÁ CHUNG, VÀ KHÔNG GẮN KẾT KỶ NIỆM CÁ NHÂN (Vì AI không có trải nghiệm, không có ký ức cá nhân). Những con chữ đẹp, hoa mỹ, hoàn hảo nhưng rỗng.

Làm thế nào tác giả viết bài này: Tác giả đưa ra 1 chút dàn ý sơ bộ, có thể gồm một số ý của 1 số đoạn, đưa địa chỉ nơi ở để tạo cảm giác chân thực, rồi AI tự viết, tự phóng. Đa phần nó có thể vẽ ra rất tốt chỉ cần người dùng cho nó biết nội dung chính cô đọng, và không khí hoặc cảm giác cần tạo ra. Có thể có chỉnh sửa, yêu cầu AI viết lại. Tuy nhiên, xác suất người dùng chỉnh sửa sau khi AI viết bài này là không cao, vì từ dùng và mọi thứ đều mang dấu AI. Có lẽ người dùng cũng thấy bài viết "hoàn hảo" rồi nên không chỉnh sửa gì.

------------------

Câu hỏi kế tiếp:

1. Vậy bài viết này có hay không? Hay! Hoàn hảo, ở mức nói chung về "trai phố cổ Hà Nội thanh lịch, hào hoa, có nét buồn dịu". Không khí hoài niệm. Nên được sự đồng cảm của rất nhiều người. Để cho các bạn thấy là văn AI bây giờ, với prompt tốt, viết rất hay, chứ không phải những bài viết bèo nhèo chung chung. Tuy nhiên, văn AI không có trải nghiệm, kỷ niệm cá nhân nên nó vẫn rỗng và không tạo dấu ấn riêng biệt.

2. Đây có phải là phong cách viết của tác giả không? KHÔNG. Đây là AI viết. Và nếu đọc những bài khác của tác giả này, phong cách rất thống nhất - đều hoàn hảo, đều sang trọng, chỉn chu, an toàn, ĐỀU LÀ GIỌNG AI. (Ghi chú: tôi đã bỏ ra một ngày đọc khá nhiều bài tác giả đăng trên facebook để có kết luận này. Tôi rất cẩn thận vì chúng ta không thể vội vàng hay ẩu tả kết luận một tác giả viết bằng AI vì điều này có thể ảnh hưởng đến họ).

-------------

Vài dòng về tác giả:

Nhà thơ Nguyễn Tiến Thanh sinh năm 1968 tại Vĩnh Phúc; hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Tốt nghiệp Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, ông được giữ lại làm giảng viên, sau đó chuyển sang làm báo; hiện là Tổng giám đốc Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. Ông đã xuất bản 4 tập thơ riêng và 1 tập tiểu luận văn học. Ông nhận giải thưởng Hội Nhà văn năm 2024 với tập thơ "Viễn ca". Tập tiểu luận xuất bản năm 2025 là "Thơ không cần cứu ai nhưng cứu người viết".

Tôi sẽ trở lại phân tích trường luận (tiểu luận) "Thơ không cần cứu ai nhưng cứu người viết" của tác giả này nếu có thời gian. Trường luận dài hơn 600 trang đó, cũng là do AI viết, tất nhiên, tác giả phải ngồi viết cùng, đưa ra chi tiết, đưa ra dàn ý, viết cùng, yêu cầu nó chỉnh sửa, lưu lại, viết chương sau cũng y phong cách đó. Vì vậy trường luận đó, 660 trang mới có thể thống nhất giọng từ trên xuống dưới (tôi đã đọc những phần trường luận tác giả này đăng tải trên facebook mình).

Còn một điểm nữa, trước tháng 6/2025 tác giả Nguyễn Tiến Thanh hoàn toàn không đăng bài viết văn trên facebook mình (có thi thoảng đăng thơ và chia sẻ hình ảnh cuộc sống). Và tác giả có tự nhận là mình lười viết văn. Nhưng sau đó từ tháng 6/2025 tác giả đăng dày đặc những trích đoạn của trường luận, cộng với tùy bút, tản văn, truyện ngắn, trích đoạn tiểu thuyết. Thời điểm đó cũng trùng hợp với sự phát triển mạnh mẽ của AI. Như vậy, có một sự liên quan nào chăng?

Ghi chú tôi không phải bạn fb của tác giả nên chỉ đọc được bài để công khai, tuy nhiên, tôi tin là những bài viết đăng báo thì tác giả đều để công khai. Nếu tác giả đã đăng rất nhiều bài văn, truyện ngắn, tản văn ở chế độ bạn bè trước tháng 6/2025 thì nhận xét này của tôi sẽ không chính xác.

Bài phân tích và nhận định này có sự hỗ trợ của ClaudeAI, GPTZero và những quan sát tổng hợp và phán đoán của tôi. Nếu có phần lỗi nào xin các anh chị và các bạn chỉ ra.

Nếu tôi có nói sai, và tác giả Nguyễn Tiến Thanh muốn phản hồi, tôi xin sẵn lòng lắng nghe và học hỏi.

Cảm ơn các bạn đã đọc được đến những dòng cuối của bài viết dài này.

27.04.2026

Trần Hạ Vi