Thứ Ba, 19 tháng 6, 2018

TẠI SAO NGƯỜI BÌNH ĐỊNH, PHÚ YÊN GỌI LÀ "DÂN NẪU" ?

TẠI SAO NGƯỜI BÌNH ĐỊNH, PHÚ YÊN GỌI LÀ "DÂN NẪU" ?


       
           TẠI SAO NGƯỜI BÌNH ĐỊNH, PHÚ YÊN  
           GỌI LÀ "DÂN NẪU" ?
Năm 1578, chúa Nguyễn Hoàng cử Phù nghĩa hầu Lương Văn Chánh làm Trấn biên quan có bổn phận đưa lưu dân nghèo không sản nghiệp khai khẩn vùng đất mới từ nam đèo Cù Mông đến đèo Cả (tỉnh Phú yên bây giờ). Sau 33 năm khai phá vùng đất mới, hình thành làng mạc, năm 1611 chúa Nguyễn Hoàng thành lập phủ Phú Yên gồm hai huyện Đồng Xuân và Tuy Hòa. Năm 1629, chúa Nguyễn Phúc Nguyên nâng cấp phủ Phú Yên thành dinh Trấn Biên. Do đặc điểm của vùng đất mới còn hoang hóa, dân cư thưa thớt nên các đơn vị hành chính của vùng biên viễn có những nét đặc thù. Dưới cấp huyện có cấp Thuộc, dưới Thuộc là các đơn vị hành chính nhỏ hơn như Phường, Nậu, Man.
Phường là các làng nghề có quy mô như phường Lụa, phường Sông Nhiễu.
Nậu là tổ chức quản lý một nhóm nhỏ cùng làm một nghề, người đứng đầu gọi là đầu Nậu.
Ví dụ: “Nậu nguồn” chỉ nhóm người khai thác rừng, “Nậu nại” chỉ nhóm người làm muối, “Nậu rổi” chỉ nhóm người bán cá, “Nậu rớ” chỉ nhóm người đánh cá bằng rớ vùng nước lợ, “Nậu cấy” chỉ nhóm người đi cấy mướn, “Nậu vựa” chỉ nhóm người làm mắm...
Do sự phát triển của xã hội Đàng Trong, năm 1726, chúa Nguyễn Phúc Chu (1697-1738) cử Đại ký lục chính danh Nguyễn Đăng Đệ quy định phạm vi, chức năng của các đơn vị hành chính. Các đơn vị hành chính như “Thuộc”, “Nậu” bị xóa bỏ.
Khái niệm thành tố chung cấp hành chính “Nậu” được biến nghĩa dùng để gọi người đứng đầu trong đám người nào đó và sau này dùng để gọi đại từ nhân xưng ngôi thứ ba.
Từ “Nậu” không xuất hiện độc lập mà chỉ có mặt trong các tổ hợp danh ngữ. Ví dụ:

    Mất chồng như nậu mất trâu
   Chạy lên chạy xuống cái đầu chôm bơm.

VÔ TÌNH





VÔ TÌNH
.
Vô tình chạm phải tay nhau
Mà sao ngại ngùng bối rối 
Mà sao nụ cười gượng vội
Ngẩn ngơ một ánh mắt nhìn...
.
Vô tình thấy em bịn rịn
Người ta hờ hững đi về 
Tôi cười để ngăn rưng lệ
Tối ngồi thức đếm sao rơi...
*
Hà Nội, 02 tháng 06.2018
ĐẶNG XUÂN XUYẾN



Thứ Hai, 18 tháng 6, 2018

CÒN QUÍ HƠN TIỀN



                                                  

 CÒN QUÍ HƠN TIỀN
                                                                           Lưu Yên Sinh
                                                                          Vũ Công Hoan dịch

          Ra khỏi siêu thị, đêm đã về khuya, Cầm móc túi lấy chìa khoá chuẩn bị mở cửa xe. Lúc này một cậu bé chừng mười hai mười ba tuổi đi đến trước mặt chị.
          - Cô ơi,  cháu đã lau xe cho cô, cô xem, nếu cô hài lòng xin cho cháu năm đồng, nếu không hài lòng, coi như cháu phục vụ miễn phí.
         
          Cầm nhìn xe đã lau sạch bóng, lại nhìn cậu bé  rét run trong gío bấc trước mặt. móc túi lấy ra tờ mười đồng, cậu bé đưa hai bàn tay nhỏ  rét cóng tím bầm nhận tiền.
-         Không cần trả lại cháu ạ.
         
          Nói xong Cầm mở cửa xe vào buồng lái. Nhưng cậu bé lại rút ra một tờ năm đồng, cản lối đi của chị.
         
          Cậu bé ý tứ thật. Cầm nghĩ, mở cửa xe nói với cậu.
          - Coi như cô thưởng cháu số tiền này, mau mau về nhà đi cháu.
         
          Cậu bẽ vẫn cố chấp đứng trước xe.
          - Thưa cô đã thoả thuận năm đồng là năm đồng, sao cháu lại lấy thêm tiền của cô?
Bàn tay nhỏ cầm năm đồng vẫy trong  gió.
                                                     Nhà văn Vũ Công Hoan

Chủ Nhật, 17 tháng 6, 2018

Một chùm hè



                  

 MỘT CHÙM HÈ
                            Trần Trung
Viết theo điệu thơ Hai ku-Nhật Bản

1/Ve ran
Tiếng đàn hè
Buốt lạnh.

2/Con-Gió-Nóng
Loang cháy từ đâu?
Ngoại xâm !?

3/Chiếc lá xinh xinh
Rung ở đầu cành-
Quá vãng!

4/Ông thầy tôi
Đã xa.
Một ngày về-Mắng xối xả...

5/Mặt đường bê-tông
Nóng bỏng.
Mong, tìm về con-đường-cỏ-may.

6/Chim bói cá
Đậu vào đâu?
Biển-Hồ đầy xác cá.

7/Mắt mở thao láo
Quả na.
Chẳng thấy bình minh !?

           Hà Nội-Một ngày nóng,10/6/2018.

                                                     Tác giả Trần Trung

Thứ Bảy, 16 tháng 6, 2018

NHỮNG THÀNH NGỮ CÓ XUẤT XỨ TỪ THƠ CỔ ĐIỂN VÀ ĐIỂN CỐ (Kì 27)




NHỮNG THÀNH NGỮ CÓ XUẤT XỨ TỪ

THƠ CỔ ĐIỂN VÀ ĐIỂN CỐ

(Kì 27)

Nguyễn Ngọc Kiên

(85) 狐假虎威 [hồ giả hổ uy] Phiên âm Bắc Kinh [hú jiǎ hǔ wēi ] (cáo mượn oai hùm). Dịch sang tiếng Anh Borrowing power to do evil

[Cáo mượn oai hùm - câu chuyện ngụ ngôn quen thuộc. Chuyện này ngày xưa đã có và bây giờ cũng chẳng hiếm đâu]. Chuyện này có xuất xứ từ “Chiến quốc sách – Sở sách 1”

 “Cáo mượn oai hùm” là một câu thành ngữ quen thuộc trong dân gian. Câu này dùng để ví một kẻ ranh ma nào đấy, luôn dựa vào thế lực của ai đó mà chèn ép hoặc lòe bịp những người cả tin, ngây thơ, hoặc mượn cái oai của ai đó để doạ dẫm người khác. Ví dụ: “Cứ mỗi lần về làng là lão Vấn lại đem chuyện lên triều đình gặp vua của mình ra dọa. Ai cũng sợ. Đúng là cáo mượn oai hùm”. (Tổng tập Văn học Việt Nam)

Chắc chúng ta từng nghe nói đến loài cáo. Đó là một loài thú ăn thịt, gần giống chó, sống ở rừng, chân thấp, tai to, mồm dài và nhọn. Còn hùm là tên gọi khác của hổ. Hổ (hay hùm) là một loại thú lớn, cùng họ với mèo, lông màu vàng hoặc trắng, có vằn đen. Hùm là con vật rất hung dữ, hay ăn thịt các con vật khác. Người ta hay nói “miệng hùm nọc rắn” để nói về sự nguy hiểm của nó. Nếu so sánh, rõ ràng, cáo là con vật dù khôn đến mấy cũng kém loài hùm (hổ) về tầm vóc, sức mạnh và sự hiểm độc.

Chuyện kể rằng, có một con hùm đói mồi đang lang thang kiếm ăn trong rừng thì gặp ngay chú cáo chạy qua. Hùm ta mừng lắm vì chắc mẩm sẽ có một bữa chén. Biết được điều nguy hiểm đang đến với mình, nhưng con cáo ranh mãnh kia bèn nói: “Này ông hùm ông hổ kia ơi. Ông đừng có mà ăn thịt tôi nhé. Thượng đế vừa ban lệnh cho tôi làm chúa tể của muôn loài rồi đó. Không tin, ông cứ thử đi đằng trước, tôi đi đằng sau xem có con vật nào trong rừng này trông thấy tôi mà không sợ nào?”. Hùm bán tin bán nghi nhưng cũng thử làm. Quả nhiên, hai con này đi đến đâu, các con vật khác trông thấy đều khiếp vía kinh hoàng, chạy tán loạn. Hùm thấy vậy cứ tin lời cáo là thực. Kì tình, mọi con vật sợ hãi chính vì khiếp cái oai hùm kia chứ sợ gì cáo đâu. Cáo đắc chí, bảo hùm: “Ngươi thấy chưa? Muôn loài đã biết lệnh của Thượng đế rồi mà ngươi không hay gì”. Hùm nghe vậy cúp đuôi lủi mất. Thế là cáo thoát nạn. Nó còn dương dương tự đắc, nhảy quàng vào rừng chộp một vài chú sóc con mà nhai ngấu nghiến.

Thứ Sáu, 15 tháng 6, 2018

Xem hài kịch QUẪN của Lộng Chương do Trần Lực dàn dựng

Xem hài kịch QUẪN của Lộng Chương do Trần Lực dàn dựng

Chiều 14 tháng 6, tại Trung tâm văn hóa Pháp, Hội Nhà Văn Hà Nội tổ chức cho hội viên xem kịch. Vở Quẫn của Lộng Chương được Trần Lực dựng theo tinh thần "biểu hiện ước lệ". Đây là giới thiệu trong giấy mời:


LỜI GIỚI THIỆU

Kiệt tác “Quẫn” của ông tổ hài kịch Việt nam – cố Nhà văn, Nhà viết kịch Lộng Chương – từng làm nên cơn địa chấn của đời sống sân khấu Thủ đô với gần 2000 đêm diễn trong những năm 60 - 70 của thế kỷ trước, sẽ được tái hiện bằng ngôn ngữ hiện đại của sân khấu ước lệ LucTeam và bàn tay tài hoa của Đạo diễn Trần Lực dự báo sẽ làm nên cơn địa chấn thứ hai tại Thủ đô Hà Nội đầu thế kỷ 21.

Câu chuyện của “Quẫn” kể về gia đình ông bà Đại Cát, một gia đình tư sản lâu đời phải đối phó trước chính sách công tư hợp doanh của Nhà nước. Các thành viên trong gia đình là ông bà Đại Cát, bà mẹ Đại Lợi, em gái Đại Hưng vì lo sợ khối tài sản của gia đình vốn được tích góp từ nhiều đời bị mất nên đã tìm cách tẩu tán, che giấu. Từ đó, những mâu thuẫn về quyền lợi giữa các thànhviên trong gia đình, giữa đại gia đình ông Đại Cát với xã hội dần bộc lộ và phơi bày theo con mắt đầy hài hước.

Khán giả sẽ gặp lại Trương Mạnh Đạt – với vai ông Đại Cát (đã đoạt Huy Chương Vàng tại Liên hoan Sân khấu Thủ đô năm 2016), nàng Phương My – trong vai cụ Đại Lợi răng móm bất hủ (Huy Chương Bạc tại LHSK Thủ đô 2016) và Ngọc Trâm – đầy quyến rũ trong vai cô Đại Hưng (Huy Chương Bạc tại LHSK Thủ đô 2016).
Dưới đây là một vài hình ảnh. 

                                       Một cảnh

                                  Phó chủ tịch Hội NV Hà Nội Nguyễn Sĩ Đại giới thiệu

                                             Nhà thơ Vũ Quần Phương nói về vở kịch
                                         Đạo diễn Trần Lực nói về Lucteam

                            Trái qua: Cô Đại Hưng, cụ Đại Lợi, ông Đại Cát và vợ

Thứ Năm, 14 tháng 6, 2018

Cửa lò chớp mắt


CỬA LÒ CHỚP MẮT
                Vũ Nho

Biển, sóng, gió, du khách ồn ào
Riêng một người hình như lặng lẽ
Đi êm nhẹ
Cười rất khẽ
Ánh mắt dìm những bí ẩn mộng mơ

Đột nhiên
Trẻ đến không ngờ
Nôn nao hò hẹn
Ghế mát ngồi. Đường dừa đi
Bãi cát mịn êm in bóng
Khách sạn VINAMOTO đồng vọng

E lệ...
Rụt rè...
Trăng Lan Châu bỏ bùa mê
Và biển muôn đời dào dạt khát

Quên hay là còn nhớ
Bảy ngày Cửa Lò chớp mắt!

                Thành phố Hồ Chí Minh 26/6/2007 

In trên Tiền phong chủ nhật, số 28, từ 9 -15 tháng 7/2007

 


Thứ Tư, 13 tháng 6, 2018

Mấy tranh cháu Việt An vẽ năm cuối lớp mẫu giáo

 Mấy tranh cháu Việt An vẽ năm cuối lớp mẫu giáo

                         Cô giáo em

Chị Nhít
Đi học

Thứ Ba, 12 tháng 6, 2018

LỜI HẸN THÁNG TƯ





LỜI HẸN THÁNG TƯ
            
Tặng 1 “người dưng” trùng tên với Phượng
.
Tháng Tư qua lâu rồi
Người dưng chưa trở lại
Phượng rực trời
Cháy rụi nắng chiều qua.
.
Người dưng à
Sao mãi cứ dửng dưng
Để mùa Hạ thêm lưng chừng nỗi nhớ
Để lời yêu thêm ngập ngừng trước gió
Để hoa học trò lơ lửng đỏ giấc mơ.
.
Tháng Tư qua thật rồi
Người dưng hỡi có hay
Đã mấy tuần trăng trôi qua ngày mười bảy
Đã mấy tuần trăng người dưng không tới hẹn
Đã bấy ngày rồi nỗi nhớ sắp thành quên.
*.
Hà Nội, 04 tháng 06.2017
ĐẶNG XUÂN XUYẾN