Thứ Sáu, ngày 29 tháng 5 năm 2015

CHÂN DUNG NHÀ VĂN CỦA XUÂN SÁCH

CHÂN DUNG NHÀ VĂN CỦA XUÂN SÁCH

Xuân Sách
Thứ tư ngày 27 tháng 5 năm 2015 8:14 PM
Chân dung 100 nhà văn qua cái nhìn của Xuân Sách


1. Hồ Phương
Trên biển lớn mênh mông sóng nước
Ngó trông về xóm mới khuất xa
Cỏ non nay chắc đã già
Buồn tênh lại giở thư nhà ra xem.
2. Nguyễn Đình Thi
Xung kích tràn lên nước vỡ bờ
Đã vào lửa đỏ hãy còn mơ
Bay chi mặt trận trên cao ấy
Quên chú nai đen vẫn đứng chờ.

3. Tô Hoài
Dế mèn lưu lạc mười năm
Để O Chuột phải ôm cầm thuyền ai
Miền tây sen đã tàn phai
Trăng thề một mảnh lạnh ngoài đảo hoang.
4. Nguyên Hồng
Bỉ vỏ một thời oanh liệt nhỉ
Sóng gầm sông Lấp mấy ai hay
Cơn bão đến động rừng Yên thế
Con hổ già uống rượu giả vờ say

5. Nguyễn Công Hoan
Bác Kép Tư Bền rõ đến vui
Bởi còn tranh tối bác nhầm thôi
Bới tung đống rác nên trời phạt
Trời phạt chửa xong bác đã cười.
6. Nguyễn Tuân
Vang bóng một thời đâu dễ quên
Sông Đà cũng muốn đẩy thuyền lên
Chén rượu tình rừng cay đắng lắm
Tờ hoa lại trót lỡ ưu phiền.

KHÔNG – CÓ - CÓ – KHÔNG!...


KHÔNG – CÓ  - CÓ – KHÔNG!...

 (Nghĩ thêm về bài Bạn đến chơi nhà của Nguyễn Khuyến)

ĐƯỜNG VĂN

1. Nguyễn Khuyến làm thơ về tình bạn không nhiều. Đại khái có thể kể tới mấy bài: Hỏi thăm quan tuần mất cướp, Hỏi thăm bác Châu Cầu nhân lụt, Tạ người tặng chậu trà, Bạn đến chơi nhà, Khóc Dương Khuê... Mỗi bài hay một vẻ. Nhưng ở bài nào cũng thấp thoáng nụ cười buồn, hóm của nhà thơ quê Yên Đổ. Riêng với bài Bạn đến chơi nhà, giá như người đọc ngày nay biết được chính xác người bạn đến thăm cụ Tam Nguyên hôm ấy là ai và đến vào buổi sáng hay chiều thì thú vị biết mấy. Có người đoán là cụ Dương Khuê, hoặc cụ Dương Lâm, hoặc cụ Châu Cầu... Nhưng dù sao cũng chỉ là võ đoán mà thôi! Thực ra, đó chỉ là một bài thơ vui, thơ đùa, thơ ngẫu hứng, nhưng với nhà thơ đầy tài năng và tâm huyết thì vẫn cứ tự nhiên gửi vào những lời đùa cợt tâm tình sâu kín và tàng ẩn triết lí nhân sinh. Tôi cho rằng, đề tài và chủ đề bài này không có gì mới, thể thơ và ngôn từ cũng vậy. Nhưng Bạn đến chơi nhà vẫn được xem là một trong những bài thơ hay nhất về thơ tình bạn xưa nay. Vậy cái hay ở đâu?

2. Về tình cảnh thanh bần, bài Bạn đến chơi nhà có những điểm phảng phất giống bài Khách đến (Khách chí) của Đỗ Phủ:
        Mâm cơm vì chợ xa nên còn thiếu món ăn
                         Rượu, vì nhà nghèo nên chỉ có thứ rượu cũ chưa lọc.
          Ta hãy cùng ông lão bên hàng xóm đối ẩm,
                                           Hết rượu thì qua hàng rào lấy rượu thêm.
Nhưng rõ ràng hoàn cảnh trong Bạn đến chơi nhà ngặt nghèo hơn, điển hình hơn. Và giọng điệu của Đỗ Thiếu Lăng cũng không buồn, hóm như giọng cười Nguyễn Khuyến.

Thứ Năm, ngày 28 tháng 5 năm 2015

LIỀU



                                                               


  LIỀU

                                                                                                             A Chính

                                                                                                     Vũ Công Hoan dịch

          Tôi có một người bạn, học tâm lý học. Sau khi tốt nghiệp đại học, anh tự mở một cơ sở chẩn đoán tâm lý. Sự sinh tồn của con người hiện đại bị sức ép lớn, ít nhiều đều có đôi chút vấn đề tâm lý. Do đó anh bạn tôi hành nghề rất phát đạt.
         
          Anh bạn rất say sưa với nghề, dốc lòng vào công việc, cở sở chẩn đoán tâm lý của anh càng ngày càng nổi tiếng,vài năm sau, kiếm ra một ít tiền, anh bạn tôi xây được ngôi nhà to, lấy được cô vợ đẹp như hoa như ngọc, ai cũng hâm mộ, tấm tắc khen
          Anh bạn thường bảo tôi:
          - Ôi con người, có biết bao nhiêu vấn đề tâm lý đều nảy sinh bởi lòng dạ hẹp hòi, trái tim bị bó buộc, tiến một bước thì khó khăn ì ạch, lùi một bước thì biển rộng trời cao, việc qué gì cứ phải chui vào mũi sừng trâu nhọn hoắt!
         
          Hôm ấy có một khách hàng đàn ông tìm đến cơ sở chẩn đoán của anh. Nét mặt vị khách hàng rất ngượng ngùng, lúng tung, cứ định nói lại thôi. Bạn tôi giục:
          - Có chuyện gì xin anh cứ mạnh dạn nói ra. Anh có nói ra tôi mới biết đúng bệnh mà bốc thuốc.

Thứ Tư, ngày 27 tháng 5 năm 2015

TÚ XƯƠNG- BA DÒNG


CHÙM  THƠ TRẦN TRUNG
1/ TÚ XƯƠNG
          “Ông Nghè ông Thám vô mây khói
           Đứng lại văn chương một Tú tài” (Xuân Diệu)

Kể từ có Một-Tú-Xương,
Văn chương tom chát
              “Chơi lường”-Mất ô.
Hàng Thao, Phố Giấy ngẫn ngờ...
Tám khoa lều chõng,
                 Tú-hờ...Cử nhân.
Ngẫm ra giữa Cõi-Phong-Trần,
Ông Nghè, ông Thám
                 Cũng dần dần qua !
Vung vinh thơ phú...
Gọi là,
Tú Xương
        Cười-Khóc
                 Mới là
                          Tú Xương.
                               (Hà Nội, 24/5/20150).

2/ CHÙM BA DÒNG

2.1/Ve ve
     Gọi hè
      Tình dậy...

2.2/Còi xe
     Cuộn sôi phố
     Cà phê-Giọt buồn.

Thứ Ba, ngày 26 tháng 5 năm 2015

Đời ta rồi thua cả loài cỏ dại

Nhà văn nhà giáo Hoàng Dân

Đời ta rồi thua cả loài cỏ dại
                                                                                        Vĩnh Nguyên

Đời ta rồi thua cả loài cỏ dại
Thua cả đám liu chiu dế trũi dế mèn
Là khi ta nằm dài đáy huyệt
Đám liu chiu cỏ dại mọc đè lên!

Không ai tránh được giờ kết thúc
Đức Mẹ hiện ra đâu đó năm nào?
Người sùng đạo tin là có thật
Còn người thường chỉ biết thương nhau

Anh và em trước sau gì cũng vậy
Khi rễ cây hút tuỷ ống xương khô
Bao đốt xương ta rỗng như ống trúc
Ai còn hát theo chi vào những nấm mồ?

Đời ta rồi thua cả loài cỏ dại
Ta cứ tin như thế vững lòng hơn
Để bàn tay với bàn tay lại nắm
Và làn môi tìm tới nụ môi hôn…


Lời bình của Hoàng Dân

Khổ thơ thứ nhất dẫn ra một sự thật hiển nhiên:
Đời ta rồi thua cả loài cỏ dại
Thua cả đám liu chiu dế trũi dế mèn
Là khi ta nằm dài đáy huyệt
Đám liu chiu cỏ dại mọc đè lên!
Khi đã “nằm dài đáy huyệt” thì không chỉ có cỏ dại, dế trũi, dế mèn… “đè lên”; mà còn có thể có nhiều thứ uế tạp khác chất đống tầng tầng lớp lớp rất nặng mùi, ví như: rác thải y tế, xác động vật chết… và cả  cặn bã của những đồng loại còn sống được thản nhiên thải ra…

Thứ Hai, ngày 25 tháng 5 năm 2015

CỔNG TRE

             

CỔNG TRE
          Tặng : Lê Bình

               Nguyễn Khôi
                    
  Lâu ngày, về với Cổng Tre
Thân thương Người đứng bên hè chờ ta
  Bóng Cau rực ánh chiều tà
Cái mùi khói bếp tỏa ra nồng nàn.
                     *
  Lại về tựa gốc Ngọc Lan
Soi vào chum nước thấy ngàn mây trôi
  Kìa ai nón trắng bên trời
Đi ngang đồi Cọ để rồi bặt tăm.
                     *
  Lại về ra giếng rửa chân
Ngồi lên cái bệ đá Ong mơ màng
  Kể từ xa lũy tre làng
Thực / mơ... thấm thoát mười năm não nề.
                     *
  Chen chân Phố thị ...thèm về
Thênh thênh ngõ rộng, chân đê...bồi hồi
  Cổng Tre nào khác Cổng Trời (1)
Đưa ta vào XỨ CON NGƯỜI  mát xanh.
-----
(1) Vào Cổng tre  trung du Phú Thọ , NK lại nhớ "Cổng trời" trên cao nguyên đá Hà Giang...
   Hạ Giáp, Hạc Trì, Phú Thọ 14-5-2015


Chủ Nhật, ngày 24 tháng 5 năm 2015

BÀI HÁT CON LẠI VỀ QUÊ MẸ YÊU THƯƠNG


BÀI HÁT CON LẠI VỀ QUÊ MẸ YÊU THƯƠNG
Thơ: Tác giả thơ Bùi Thị Mỵ
Nhạc: Nhạc sĩ – Nhà thơ Triệu Lam Châu
Phối khí: Nhạc sĩ – Nghệ sĩ ưu tú Thanh Hải
Ca sĩ : Quốc Dũng


TRÍCH THƯ BÙI THỊ MỴ GỬI TRIỆU LAM CHÂU:
…Xã Xích Thổ thuộc huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình, nơi  có con sông Bôi chạy sát núi phía đông chia xã làm hai bên tả và hữu, người dân đi làm đồng bên tả phải qua bến đò Liêm Trung (Thuộc địa phận làng Liêm Trung).
Con đường 59 là đường quốc lộ chạy dài theo xã, đây là con đường chiến lược từ Hòa Bình - Ninh bình - Thanh Hóa. Dãy núi phía tây sát làng Hồng Quang có một đường lên núi lấy củi hái rau, tên địa phương gọi là quèn và quèn đó gọi là Quèn Gianh. Lúc còn nhỏ tôi thường theo các anh lên đó lấy giang lấy nứa, trong quèn có một khoảng đất rộng có thể chạy nhẩy chơi và thả diều. Anh trai Bùi Lưu Thanh của tôi làm một ống sáo cài vào trong diều khi gặp gió sáo tự phát tiếng kêu cộng với cái âm của núi nghe ai cũng thích.
Xã Xích Thổ có một đồi thông phía đầu xa giáp với tỉnh Hòa Bình, cạnh đường quốc lộ.  Những đêm trăng sáng ngày xưa ấy trai gái thường lên đây trò chuyện, lấy tích " Đồi thông 2 mộ " nên tôi gọi là đồi tình yêu, chứ dân ở đây chỉ gọi là đồi thông thôi. Thôn Đại Hòa là thôn chúng tôi sinh ra và lớn lên ở đó, trước nhà có một ngôi đình tên gọi là đình Liêm Thượng, trước cửa đình là một cái hồ, trên bờ hồ có một cây đa xum xuê tỏa bóng mát.
Thôn Hồng Quang nằm sát dẫy núi phía tây, có một chiếc hồ nhân tạo, trên núi dưới thuyền.
Xích Thổ có một chợ tên là chợ Lạc, chợ họp phiên cạnh sông Bôi, thuộc thôn Minh Long. Thôn này có nhà thờ đạo thiên chúa, hàng ngày cứ 5 giờ chiều nhà thờ lại gióng lên hồi chuông chần chận, nghe êm ả yên bình lắm.
Thôn Hùng Sơn, nhà nào cũng có một đồi chè, chè ở đây chỉ hái lá hãm uống chứ không làm chè khô. Làng Minh Long có nhiều tre nứa. Nói đến cống Kịa cống Thà là 2 cái cống trên đường nối 2 làng 2 bên cống là những cánh đồng, nên 2 cống này rất nhiều cua tôm cá. Hồi xưa chúng tôi thường hay bắt cá lên bọc đất nướng ăn ở đây khi đi chăn trâu. Hai cống này cũng là nguồn sống cho dân nghèo …
Chuyện kể rằng năm 968 Đinh Bộ Lĩnh dẹp xong 12 sứ quân, giành lại yên bình cho đất nước, rồi lên làm vua. Và khi chuẩn bị xây Kinh Đô, ngài muốn tìm nơi đất lành chim đậu để xây. Vào một ngày đẹp trời trên quê hương ngài có một đàn chim bay về đậu mỗi con trên một ngọn đồi ở xã Xích Thổ. Đàn chim 100 con mà Xích Thổ chỉ có 99 ngọn đồi, tiếc quá anh Triệu Lam Châu ơi, đàn chim ấy đã bay đi và Đinh Bộ Lĩnh đã xây kinh đô ở Hoa Lư…
(Triệu Lam Châu trích thư, ngày 12/5/2015)
Đường trời:  trieulamchau@gmail.com
Số nối:  0983 825502

Trân trọng mời Quý vị và bạn bè nghe bài hát Con lại về quê mẹ yêu thương theo đường dẫn sau đây:


https://youtu.be/kH-iJFm9wlY  (Video Con lại về quê mẹ yêu thương)


http://youtu.be/kH-iJFm9wlY     (Video Con lại về quê mẹ yêu thương)


https://www.youtube.com/watch?v=kH-iJFm9wlY   (Video Con lại về quê mẹ yêu thương)




Thứ Sáu, ngày 22 tháng 5 năm 2015

CẢM THỨC THỜI GIAN TRONG “DÒNG SÔNG NĂM THÁNG”


CẢM THỨC THỜI GIAN TRONG
“DÒNG SÔNG NĂM THÁNG” CỦA HÀ CỪ
(Đọc “Dòng sông năm tháng” thơ Hà Cừ -
NXB Hội Nhà văn Hà Nội 2005)

                                    Nguyễn Thị Lan

I. Thời gian trôi như gió thổi trên đầu
Đó là câu thơ trong bài “Điệp khúc thời gian” của Hà Cừ. Hình như thời gian luôn là nỗi ám ảnh của anh - con người dịu dàng, tinh tế, thích hướng nội.
Thời gian luôn đồng hành với con người nhưng phải đến khi sang cái dốc bên kia của cuộc đời bấy giờ con người mới hay nghĩ đến thời gian, mới thảng thốt giật mình trước bước đi vùn vụt của thời gian. “Dòng sông năm tháng” - tập thơ thứ tư của Hà Cừ mang đậm cảm thức thời gian ấy.
Ai đọc “Dòng sông năm tháng” cũng thấy đầy ắp cảm giác thời gian. Thời gian không chỉ xuất hiện trong các từ chỉ năm, tháng, mùa, sáng, chiều mà còn biểu hiện trong ánh trăng, bầu trời, trong dòng nước chảy, trong sắc cỏ mùa thu, trong chiếc lá vàng, trong sắc mây cuối trời; rồi trong những âm thanh của cuộc đời: một nhịp chày giã cốm, một tiếng chim gù…
Đọc kỹ các biểu tượng thời gian được sử dụng lặp đi, lặp lại trong tập thơ, chúng tôi thấy có hai phạm trù thời gian nổi bật trong “Dòng sông năm tháng” của Hà Cừ đó là thời gian sinh mệnh cá thể và thời gian vũ trụ - tự nhiên.
1. Thời gian sinh mệnh cá thể
Với mỗi một con người thời gian sinh mệnh cá thể thật quý báu bởi nó chỉ có một lần và không quay lại; so với vũ trụ nó là khoảnh khắc ngắn ngủi
1.1. Thời gian quá khứ, thời gian trải nghiệm
Trong các chiều của thời gian đời người, chiều thời gian quá khứ ngày càng đi về nhiều trong thơ Hà Cừ, con người đã bước sang bờ mùa thu của đời người, quá khứ ngày càng trở nên da diết, ám ảnh anh hơn.
Tập thơ có ba mươi sáu bài, mỗi bài là một nốt nhạc trầm xao xuyến tiếc nuối thời gian. Hình như ở giữa các dòng thơ ấy vang lên câu hỏi “cái ngày xưa đâu rồi?”

Thứ Năm, ngày 21 tháng 5 năm 2015

VŨ NHO trong chương trình NGƯỜI YÊU NGHỆ THUẬT 20h ngày 19/5/2015 kênh VOV Tivi




VŨ NHO NÓI TRÊN VOV tivi  NGÀY 17 THÁNG 5 NĂM 2015
Phát hình trên VOV tivi  trong chương trình NGƯỜI YÊU NGHỆ THUẬT lúc 20h ngày 19/5/2015.

Đây là kịch bản, vì thời lượng, nhà Đài cắt bớt cho tròn 45 phút, một số điều khác với chuẩn bị và thu hình.

MC: -  Xin được hỏi PGS.TS Vũ Nho, theo nhận định của ông thì thơ ca hôm nay có còn viết về tình yêu đất nước, ca ngợi Bác Hồ, khi mà đã có những ý kiến cho rằng trong thời bình rất khó để thể hiện lòng yêu nước qua thơ, cũng như không dễ để viết về Bác Hồ vì đã có cả một thế hệ đi trước viết rồi?

Theo ý riêng tôi thì không có cái gọi là DỄ hoặc KHÓ đối với mọi đề tài của thơ ca. Lúc nào cũng có chuyện DỄ làm và bao giờ cũng có chuyện KHÓ hay. Với đề tài thơ ca ngợi đất nước và bác Hồ cũng không là ngoại lệ. Nếu nói chiến tranh, lòng yêu nước dễ thể hiện trong thơ thì về một phương diện là đúng. Vì khi đó cả đất nước, cả dân tộc đều tập trung cho việc đánh giặc, cứu nước, THƠ được mọi người hưởng ứng. Người viết có được thuận lợi ở sự quan tâm, ủng hộ của công chúng. Nhưng đó không phải là tất cả. Tôi lấy ví dụ về nhà thơ lớn của dân tộc là Nguyễn Trãi. Ông trực tiếp cùng tham gia chống giặc Minh. Nhưng những bài thơ làm trong thời chiến, làm trong quân doanh không nhiều bằng các bài thơ khác ca ngợi đất nước, quê hương khi hòa bình xây dựng. Kể từ khi có văn học viết, chúng ta đã không ngừng viết về tình yêu nước. Con cháu chúng ta cũng sẽ tiếp tục viết về đề tài vô tận này.
Với đề tài ca ngợi Bác Hồ cũng thế. Sau khi Bác làm Chủ tịch nước và lãnh đạo nhân dân kháng chiến, có bao nhiêu bài thơ viết về Bác. Tuy vậy  mỗi nhà thơ lại có một tìm tòi và thể hiện riêng, Tố Hữu có các bài Hồ Chí Minh, Sáng tháng Năm, Cánh chim không mỏi. Khi Bác mất có Bác ơi, rồi sau có trường ca Theo chân Bác. Chế Lan Viên có hai bài nổi tiếng Người đi tìm hình của nước Người thay đổi đời tôi, người thay đổi thơ tôi. Xuân Diệu có câu thơ  hay được nhắc :
          Trên đầu Bác tóc sương ghi
          Chắc đôi sợi cũng bạc vì chúng con
Nhà thơ Bảo Định Giang viết :

Thứ Tư, ngày 20 tháng 5 năm 2015

TIẾU NGẠO TAM ANH ( họa bài Đường Văn)

              

                                                                          Hoàng Dân
TIẾU NGẠO  TAM ANH
                                 (Họa)
HOÀNG DÂN
Tròm trèm thất thập cổ lai hi!
Phơ phếch lông đầu, oải bốn chi,
Hì hục, loay hoay mần tứ khoái!
Khốn nạn! tong teo, chọc… quái gì!

Gớm thay bản mặt lũ tam anh!
Ba hoa một tấc, tót trời xanh!
Chỉ giỏi nhảm đàm: chim mổ bướm,
Khoái xài lòng lợn ngất tiết canh…!

Ơ hơ! Tam anh Trèm… ẩm ương!
Con chán, vợ chường, cháu cũng buông!
Ngày qua ngày,… thơ thơ thẩn thẩn,
Ê a hát xướng, đéo ra tuồng!
Rẩu vênh*, tiếu ngạo, hỷ lai cô*,
Thị phi miệng đời, ma - kê - nô!
Sống lãi giờ nao, chơi khắc nấy,
Trăm năm, rúc rích… lão giang hồ!

* Nói lái
                              Thạch Bàn, Long Biên,  chiều - đêm 7 tháng 5 năm 2015. HD
                                  
 Họa Tam anh Tiếu ngạo
                                                (Nguyên tác Hoàng Dân)
Tròm trèm thất thập “cổ lai hi”
Vẫn đủ lông da, đủ tứ chi
Loay hoay vẫn muốn mần tứ khoái
Khổ nỗi tong teo chỉ còn bì