TRAO ĐỔI NHÂN ĐỌC BÀI
"VỀ VIỆC DỊCH BÀI
THƠ NGUYÊN TIÊU CỦA BÁC"
TẠ PHƯƠNG
Báo Văn nghệ số 35-36
(2-9-2004) có đăng bài "Về việc dịch bài thơ Nguyên tiêu của Bác"
của tác giả Lê Hữu Bắc Sơn. Chúng tôi muốn trao đổi với tác giả đôi điều sau đây.
Trong
bài báo trên, tác giả tỏ ý không đồng tình với ông Lê Thái Phong, người đã phê
phán một số điểm trong bài bình của nhà thơ Vũ Quần Phương về bài thơ
"Nguyên tiêu" trên báo Nghệ An cuối tuần.
Chúng
tôi đồng ý với tác giả Lê Hữu Bắc Sơn là mỗi người có góc nhìn, trình độ và
cách tiếp cận khác nhau đối với một tác phẩm văn học, do vậy có những cảm nhận
và phát hiện khác nhau. Việc người này không đồng tình với người kia về một
khía cạnh nào đó trong thẩm bình là chuyện thường tình. Và, nói gì thì nói,
cũng phải dựa trên cái "lý khoa học", "chứ không thể
nói lung tung tuỳ tiện được". Những ý kiến của chúng tôi cũng xuất
phát từ nhận thức như vậy.
Thứ
nhất, tác giả Lê Hữu Bắc Sơn mở đầu bài viết bằng những ví von không chuẩn xác.
Đúng là có thể ví mỗi kiệt tác văn học với một viên ngọc, nhưng đừng lầm lam
ngọc (saphia xanh) với hồng ngọc (ruby), hoặc ngọc tím (ametist, spinen
tím...). Không có thứ ngọc nào mà buổi sáng có màu xanh (xanh biếc, xanh lơ,
xanh lam, xanh ngắt...), buổi trưa có màu đỏ (đỏ au, đỏ chói, đỏ tươi...) và
buổi chiều lại có màu tím như ông nghĩ. Cũng xin nói thêm, cái màu tím của buổi
chiều dường như cũng là màu tưởng tượng, màu của ảo giác, thường chỉ xuất hiện
trong văn học, chứ người trần mắt thịt, đem cái "lý khoa học" ra mà
soi, thì chẳng thấy được màu tím của buổi chiều đâu. Riêng ngọc alexandrit có
thể đổi màu chút ít khi chuyển từ ánh sáng ngày sang ánh sáng đèn điện, hoặc
ánh sáng buổi chiều chạng vạng, nhưng lại là thứ ngọc có màu nhờ nhờ, kém xa về
giá trị so với những viên ruby, saphia rực rỡ chỉ có một màu duy nhất.
.jpg)
